Challenges Encountered in the Special Education Process and Proposed Solutions in the Context of School Social Services: Perspectives of Students, Parents, Teachers, and School Principals

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 969 - 1000 , 25.04.2026

Şeyma Karakaya Altıok , Sayra Lotfi , Burcu Bulut , Rukiye Kıyak

https://doi.org/10.24315/tred.1744158

https://izlik.org/JA36WG94LP

Öz

The purpose of this study is to examine the problems experienced by students, parents, teachers, and school principals involved in the special education process and to offer solutions to these problems within the context of school social services. A case study design was adopted in this qualitative research study. The sample of the study consists of a total of 30 participants, including 12 special education students, 12 parents, 4 special education teachers, and 2 school principals. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using descriptive analysis methods with the NVIVO 12 program. The findings were grouped under three main themes: (1) sharing experiences related to the special education process, (2) challenges encountered in the special education process, and (3) solution suggestions in the context of school social services. The findings showed that students developed positive feelings about school, while parents prioritized their children's social skill acquisition and independent living skills over academic success. Teachers experienced difficulties due to students with different diagnoses being subject to the same curriculum in the same classroom, while parents expressed feelings of inadequacy due to their inability to support their children's educational process. At the same time, parents expressed a need for counseling regarding the problems they faced. The data obtained shows that the involvement of social workers in schools will provide comprehensive support to students, families, and school staff. Based on the research results, it has been concluded that the implementation of school social work in special education institutions will be important in terms of equal opportunities in education and school-family-community cooperation.

Anahtar Kelimeler

Special Education , Children with Special Needs , School Social Work

Özel Eğitim Sürecinde Karşılaşılan Zorluklar ve Okul Sosyal Hizmeti Bağlamında Çözüm Önerileri: Öğrenci, Ebeveyn, Öğretmen ve Okul Müdürü Görüşleri

https://izlik.org/JA36WG94LP

Öz

Bu araştırmanın amacı, özel eğitim sürecinde yer alan öğrenci, ebeveyn, öğretmen ve okul müdürlerinin yaşadıkları sorunları incelemek ve bu sorunlara okul sosyal hizmeti bağlamında çözüm önerileri sunmaktır. Nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen çalışmada durum çalışması deseni benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemini 12 özel eğitim öğrencisi, 12 ebeveyn, 4 özel eğitim öğretmeni ve 2 kurum müdürü olmak üzere toplam 30 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve NVIVO 12 programı kullanılarak betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular üç ana tema altında toplanmıştır: (1) özel eğitim sürecine dair paylaşımlar, (2) özel eğitim sürecinde karşılaşılan zorluklar ve (3) okul sosyal hizmeti bağlamında çözüm önerileri. Bulgular, öğrencilerin okula dair olumlu duygular geliştirdiklerini; ebeveynlerin, çocuklarının sosyal beceri kazanımı ve bağımsız yaşam becerilerini akademik başarıdan daha öncelikli gördüklerini göstermiştir. Öğretmenler, farklı tanılara sahip öğrencilerin aynı sınıfta ortak müfredata tabi tutulmasından kaynaklı güçlükler yaşarken, ebeveynler çocuklarının eğitim sürecine destek olamamanın getirdiği yetersizlik duygusunu yaşadıklarını ifade etmiştir. Aynı zamanda ebeveynler yaşadıkları sorunlara yönelik danışmanlık alma ihtiyacı duyduklarını ifade etmiştir. Elde edilen veriler, sosyal hizmet uzmanlarının okullarda görev almasının, öğrenci, aile ve okul personeline yönelik bütüncül destek sağlayacağını göstermektedir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, okul sosyal hizmetinin özel eğitim kurumlarında uygulanmasının eğitimde fırsat eşitliği ve okul-aile-toplum iş birliği açısından önemli olacağı kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Özel Eğitim , Özel Gereksinimli Çocuklar , Okul Sosyal Hizmeti

Etik Beyan

Araştırma için İstanbul Medipol Üniversitesi Sosyal Bilimler Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu Başkanlığı’ndan 23.12.2021 tarih ve E-43037191-604.01.01-74083 sayılı etik kurul onayı alınmıştır.

Destekleyen Kurum

Araştırma herhangi bir kurum tarafından desteklenmemektedir.

Teşekkür

İlgiliniz ve desteğiniz için şimdiden teşekkür eder, iyi çalışmalar dilerim.

Kaynakça

• Allen-Meares, P. (2014). Social work services in schools (7th ed.). Boston, MA: Pearson Education. Asamoah, E., Tam, C. H., & Cudjoe, E. (2021). A systematic review of the roles of social workers in inclusive education for children with disabilities. International Social Work, 66(1), 36-51. https://doi.org/10.1177/0020872820971707
• Avcı, N., & Yurtsever, S. (2012). Engelli çocuğa sahip annelerin yaşadığı stresin belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 5(3), 121–126. Aykara, A. (2011). Kaynaştırma eğitimi sürecindeki bedensel engelli öğrencilerin sosyal uyumlarını etkileyen etmenler ve okul sosyal hizmeti. Toplum ve Sosyal Hizmet, 22(1), 63-84.
• Aysever, H., & Demirok, M. S. (2019). Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin sosyal destek algılarının ve yılmazlık düzeylerinin incelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(3), 561-595.
• Bakir, Ö., & Elmalı, F. (2025). Teacher-parent collaboration in special education: a qualitative study on challenges, expectations, and coping strategies. International Journal of Field Education, 11(2), 88-109.
• Çopuroğlu, Y. C., & Mengi, A. (2014). Toplumsal dışlanma ve otizm. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(5), 607- 626. Çuhadar, S. (2013). Özel eğitim. S. Vuran (Ed.), Özel eğitim süreci (s. 3–30). Ankara: Maya Akademi. Doğan-Temur, Ö., & Korkmaz, N. (2021). Özel öğrenme güçlüğü olan çocukların matematik öğrenme sürecine ilişkin veli deneyimleri: Bir durum çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 22(3), 591–609. https://doi.org/10.21565/ozelegitimdergisi.729195
• Genovesi, E., Jakobsson, C., Nugent, L., Hanlon, C., & Hoekstra, R. A. (2022). Stakeholder experiences, attitudes and perspectives on inclusive education for children with developmental disabilities in sub-Saharan Africa: A systematic review of qualitative studies. Autism: The international journal of research and practice, 26(7), 1606–1625. https://doi.org/10.1177/13623613221096208
• Gökgöz, E. A., & Kesgin, B. (2015). İlkokullarda okul sosyal hizmetinin gerekliliğinin öğretmen gözüyle değerlendirilmesi. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9), 179-198.