EXAMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN MATHEMATICAL SKILLS AND REASONING SKILLS OF CHILDREN ATTENDING PRESCHOOL

Öz

The purpose of this study is to investigate the relationship between mathematical skills and reasoning abilities of students attending preschool education. A correlational survey model, which is one of the quantitative research methods, was employed in the study. The study sample consisted of 99 preschool children attending early childhood education in three districts of Istanbul during the 2023–2024 academic year. The data collection tools used in the study were the Personal Information Form, the Marmara Readiness for Primary Education Scale (MİHÖ) – Mathematics Skills Subscale, and the Assessment Tool for Early Mathematical Reasoning Skills. Since the data obtained from the measurement tools showed normal distribution, parametric tests were used in the analyses, and effect sizes of the test results were reported. The findings revealed a statistically significant, moderate, and positive correlation between the mathematical skills and reasoning abilities of preschool children. These results suggest that as children's mathematical skills improve, their early mathematical inductive and deductive reasoning abilities also tend to develop. According to the data obtained from the personal information form, there were statistically significant differences in mathematical skills based on children's age, parents’ educational background, and the type of school attended. However, no statistically significant difference was found between children's gender and their mathematical skills. Regarding reasoning abilities, a statistically significant difference was found based on the father’s educational level, while no significant differences were observed in relation to other demographic variables. Based on the findings, it is recommended that activities supporting reasoning skills be integrated into the preschool education process to enhance children’s mathematical development. Furthermore, future studies should consider variables such as age, parental education, and school type in examining the development of these skills.

Anahtar Kelimeler

• Early Childhood
• Preschool Education
• Mathematical Skills
• Early Mathematical Reasoning

OKUL ÖNCESİ EĞİTİME DEVAM EDEN ÇOCUKLARIN MATEMATİK BECERİLERİ İLE AKIL YÜRÜTME BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitime devam eden öğrencilerin matematik becerileri ile akıl yürütme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında İstanbul’un üç ilçesindeki okul öncesi eğitimine devam eden 99 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları; Kişisel Bilgi Formu, Marmara İlköğretime Hazır Oluş Ölçeği (MİHÖ)-Matematik Becerileri Alt Ölçeği ve Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı’dır. Ölçme araçlarından elde edilen veriler normal dağılım gösterdiği için analizlerde parametrik testlerden yararlanılmış olup test sonuçlarından elde edilen verilerin etki büyüklükleri raporlanmıştır. Araştırma sonucunda, okul öncesi eğitime devam eden öğrencilerin matematik becerileri ile akıl yürütme becerileri arasında istatistiksel olarak pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu bulguya göre, öğrencilerin matematik becerileri geliştikçe, erken matematiksel tümevarımsal ve tümdengelimsel akıl yürütme becerilerinin de geliştiği söylenebilir. Öğrencilerden elde edilen kişisel bilgi formu verileri doğrultusunda öğrencilerin yaş, anne-baba öğrenim durumu ve öğrenim gördükleri okul türleri ile MİHÖ matematik becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu; ancak, öğrencilerin cinsiyetleriyle MİHÖ matematik becerileri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin baba öğrenim durumu ile akıl yürütme becerileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunurken; öğrencilere ait diğer demografik değişkenler ile akıl yürütme becerileri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, öğrencilerin matematik becerilerini geliştirmek amacıyla akıl yürütme becerilerini destekleyici etkinliklerin okul öncesi eğitim sürecine dahil edilmesi; ayrıca bu becerilerin gelişimine yönelik araştırmaların yaş, anne-baba öğrenim durumu ve okul türü gibi değişkenler dikkate alınarak planlanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Erken Çocukluk Dönemi
• Okul Öncesi Eğitim
• Matematik Becerileri
• Erken Matematiksel Akıl Yürütme

Kaynakça

1. Aktaş Arnas, Y., Deretarla Gül, E., & Sığırtmaç, A. (2003). 48-86 ay çocuklar için sayı ve işlem kavramları testinin geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(12), 147-157.
2. Almomani, F., Al-Momani, M. O., Alsheyab, N., & Al Mhdawi, K. (2018). Reasoning abilities and potential correlates among jordanian school children. Maternal and Child Health Journal, 22(4), 501-511. https://doi.org/10.1007/s10995-017-2416-7
3. Aunio, P., Ee, J., Lim, S. E. A., Hautamaki, J., & Van Luit, J. (2004). Young children’s number sense in Finland, Hong Kong and Singapore. International Journal of Early Years Education, 12(3), 195-216. https://doi.org/10.1080/0966976042000268681
4. Aydın, E. (2006). Etki büyüklüğü kavramı ve matematik eğitimi araştırmalarında uygulanması. 15. İstatistik Araştırma Sempozyumu Bildiriler Kitabı (ss. 380–388). Türkiye İstatistik Kurumu. https://www.academia.edu/5662401/
5. Bakker, M., Torbeyns, J., Wijns, N., Verschaffel, L., & De Smedt, B. (2018). Gender equality in 4‑ to 5‑year‑old preschoolers’ early numerical competencies. Developmental Science, 22(1), Article e12718. https://doi.org/10.1111/desc.12718
6. Başara Baydilek, N. (2010). Nesnelerin karakteristik özelliklerinin değiştirilmesine dayalı etkinliklerin 6 yaş çocuklarının akıl yürütme becerilerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Başara Baydilek, N. (2015). Okul öncesi eğitim programında akıl yürütme becerilerinin yeri ve okul öncesi eğitim sınıflarında akıl yürütme becerilerinin desteklenmesinde örtük programın işlevi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Bodrova, E., & Leong, D. J. (2012). Tools of the mind: The Vygotskian approach to early childhood education (2nd ed.). Pearson.

9. Bull, R., & Lee, K. (2014). Executive functioning and mathematics achievement. Child Development Perspectives, 8(1), 36–41. https://doi.org/10.1111/cdep.12059
10. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.