CDS Priminde Yaşanan Oynaklıklar ve Yatırımcıların Tepkisi

Yıl 2026, Cilt: 40 Sayı: 1, 1 - 10, 01.01.2026

Fatih Cingoz , Selcuk Kendirli , Semanur Coşkun

https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1591720

Öz

Bir ülke tahvili üzerine yazılan kredi temerrüt swapları (CDS) primleri ülkenin risk durumunu gösteren önemli ölçütlerden biridir. CDS primlerinde düşüş (yükseliş) yatırımcılar tarafından olumlu (olumsuz) algılanabilmekte ve borsalarda yükseliş (düşüş) beklentisi oluşturabilmektedir. Çalışmada, Türkiye'nin 5 yıllık CDS primleri, bankacılık sektörünü temsilen XBANK ve genel piyasayı temsilen XU100 endekslerine ait 03/03/2008 ile 31/10/2024 arasındaki günlük veriler ve vaka çalışması metodolojisi kullanılarak CDS primlerinde meydana gelen büyük değişimlerin yatırımcılar üzerinde yarattığı etkiler araştırılmıştır. CDS primlerinde meydana gelen günlük % ±5 ve üstü değişimlerin yaşandığı günler olay kümesini oluşturmuş ve belirlenen günlerde endekslerdeki açılış ve kapanış fiyatları arasındaki getiriler incelenerek karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Yatırımcıların, bankacılık sektörü üzerinden genel piyasaya kıyasla daha fazla tepki verdiği görülmüştür. Ayrıca, yatırımcıların CDS primindeki artış yönlü değişimlere, azalış yönlü değişimlerden daha fazla tepki verdiği gözlemlenmiştir. Bulgular üzerine yapılan alım ve satım simülasyonlarında, stratejilerin pozitif getiriler sağladığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

CDS , BİST , Yatırım , Portföy

CDS Returns' Volatility and Traders' Reactions

Öz

Credit default swap (CDS) premiums on a country's bonds are significant indicators of its risk profile. A decline in CDS premiums is perceived positively by investors, often triggering expectations of a rise in stock markets, and vice versa. This study examines the effects of significant changes in Türkiye's 5-year CDS premiums on investor behavior, using daily data from 03/03/2008 to 31/10/2024 for the XBANK index, representing the banking sector, and the XU100 index, representing the aggregate market. For examining market reactions, an event study approach was adopted. The days during which changes in daily CDS prices exceeded ±5% were specified as event days, and comparisons were made by evaluating stock returns between opening and closing market prices on indices for those days. The analysis indicates that market participants reacted to changes in the banking sector to a higher extent compared to changes in the aggregate market, as well as to a larger extent to an increase compared to a decrease in CDS prices. Buy-and-sell strategies simulating these reactions showed positive returns.

Anahtar Kelimeler

CDS , BIST , Investment , Portfolio

Kaynakça

• Ahmetoğulları, K. (2024). Hisse senedi fiyatını etkileyen finansal göstergelerin saptanması: Katılım ve konvansiyonel bankacılık sektörü uygulaması. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(1), 265-282. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esad/issue/85366/1440790
• Altuntaş, D., & Ersoy, E. (2020). CDS primi ile BIST 30 endeksi ve BIST bankacılık endeksi arasındaki nedensellik ilişkisi. Journal of Economics and Financial Researches, 2(2), 144-155. https://dergipark.org.tr/en/pub/jefr/issue/65940/1029400
• Anton, S. G. (2011). The local determinants of emerging market sovereign CDS spreads in the context of the debt crisis. An explanatory study. Analele Ştiinţifice ale Universităţii „Alexandru Ioan Cuza” din Iaşi – Ştiinţe Economice, 58(1), 41–52. https://ideas.repec.org/a/aic/journl/y2011v57p41-52.html
• Avino, D., Conlon, T., Cotter, J., & Cotter, J. (2015). Credit Default Swaps as Indicators of Bank Financial Distress. Social Science Research Network. https://doi.org/10.2139/SSRN.2699175.
• Avramov, D., Chordia, T., & Goyal, A. (2006). Liquidity and autocorrelations in individual stock returns. Journal of Finance, 61, 2365-2394. https://doi.org/10.2139/ssrn.555968
• Benbouzid, N., Mallick, S. K., & Sousa, R. M. (2017). An international forensic perspective of the determinants of bank CDS spreads. Journal of Financial Stability, 33, 60–70. https://doi.org/10.1016/j.jfs.2017.01.004
• Brooks, M., & Alistair, B. (2008). Behavioral finance: Theories and evidence. The Research Foundation of CFA Institute, University of Edinburgh. https://doi.org/10.2470/rflr.v3.n1.1
• Calice, G., Ioannidis, C., & Williams, J. (2009). Credit Derivatives and the Default Risk of Large Complex Financial Institutions. Social Science Research Network. https://doi.org/10.2139/SSRN.1536477
• Castellano, R., & Scaccia, L. (2014). Can CDS indexes signal future turmoils in the stock market? A Markov switching perspective. Central European Journal of Operations Research, 22, 285–305. https://doi.org/10.1007/s10100-013-0330-7
• Chmiliar, L. (2010). Multiple-case designs. In A. J. Mills, G. Eurepas, & E. Wiebe (Eds.), Encyclopedia of case study research (pp. 582-583). USA: SAGE Publications. https://doi.org/10.4135/9781412957397.n216
• Collin-Dufresne, P., Goldstein, R. S., & Martin, S. J. (2001). The determinants of credit spread changes. The Journal of Finance, 56, 2177-2207. https://doi.org/10.2139/ssrn.191668
• De Bondt, W. F. M., & Thaler, R. (1985). Does stock market overreact? Journal of Finance, 40(3), 793-805. https://doi.org/10.2307/2327804
• Doğukanlı, H., & Ergün, B. (2011). Davranışsal finans etkin piyasalara karşı: Aşırı tepki hipotezinin İMKB’de araştırılması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(1), 32. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cusosbil/issue/4386/60266
• Dunis, C. L., Laws, J., & Evans, B. (2006). Trading futures spreads: an application of correlation and threshold filters. Applied Financial Economics, 16(12), 903–914. https://doi.org/10.1080/09603100500426432
• Elmas, B., Demir, B., & Aydın, S. (2024). Analysis of behavioral biases affecting investment decisions of individual investors using analytical hierarchy process. Trends in Business and Economics, 38(3), 138-146. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1506923
• Fama, E. F. (1970). Efficient capital markets: A review of theory and empirical work. Journal of Finance, 25(2), 383-417. https://doi.org/10.2307/2325486
• Gürsoy, S., & Kılıç, E. (2021). Küresel ekonomik politik belirsizliğin Türkiye CDS primi ve BİST bankacılık endeksi üzerindeki volatilite etkileşimi: DCC-GARCH modeli uygulaması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1323-1334. https://doi.org/10.16951/atauniiibd.876769
• İlter, Ş., & Gök, R. (2021). Kredi temerrüt swaplarının (CDS) doğrudan yabancı ve portföy yatırımları üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Maliye ve Finans Yazıları (Özel Sayı 2), 233-252. https://doi.org/10.33203/mfy.844208
• Hammoudeh, S. M., Sarı, R., Liu, T., & Uzunkaya, M. (2011). The dynamics of BRICS’s country risk ratings and stock markets, U.S. stock market and oil price. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.1894210
• Karslıoğlu, İ., & Sevim, U. (2022). Hisse senedi fiyatları ile ülke risk primi (CDS) arasındaki ilişki. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 24(3), 576-593. https://doi.org/10.31460/mbdd.945899
• Kliber, A. (2011). Sovereign CDS instruments in Central Europe–linkages and interdependence. Dynamic Econometric Models, 11, 111-128. https://doi.org/10.12775/dem.2011.008
• Naifar, N., Shahzad, S., & Hammoudeh, S. (2020). Dynamic nonlinear impacts of oil price returns and financial uncertainties on credit risks of oil-exporting countries. Energy Economics, 88. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2020.104747
• Ni, S. X., & Pan, J. (2011). Trading puts and CDS on equities with short sale ban. MIT Working Paper. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1572462
• Önem, H. B. (2022). Döviz kurları ve CDS primi oynaklığının BIST endekslerine yayılım etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Dergisi, 6(2), 274-293. https://doi.org/10.31200/makuubd.1117597
• Pollege, S., & Posch, P. N. (2013). Managing and trading sovereign risk using credit derivatives and government markets. The Journal of Risk Finance, 14(5), 453-467. https://doi.org/10.1108/jrf-03-2013-0019
• Sarı, R., Uzunkaya, M., & Hammoudeh, S. M. (2013). The relationship between disaggregated country risk ratings and stock market movements: An ARDL approach. Emerging Markets Finance and Trade, 49(1), 4–16. https://doi.org/10.2307/23437612
• Sarı, S. S., & Yiğiter, Ş. Y. (2024). S&P 500 - BIST 100 karşılaştırmalı analizi ile finansal stres endeksi ve borsa ilişkisi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(1), 215-227. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esad/issue/85366/1338506
• Sarıtaş, H., Kılıç, E., & Nazlıoğlu, E. H. (2021). CDS primleri ve derecelendirme (rating) notları ile BIST 100 endeksi arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği. Maliye ve Finans Yazıları (116), 73-92. https://doi.org/10.33203/mfy.854876
• Sevil, G., & Ünkaracalar, T. (2020). CDS primleri ile portföy yatırımları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: Türkiye örneği. Maliye ve Finans Yazıları (113), 285-300. https://doi.org/10.33203/mfy.654360
• Tekin, B. F., & Şenol, Z. (2025). CDS Primleri ile Petrol Arasındaki Bağlantılılık ve Portföy Stratejileri: Asimetrik TVP-VAR Yaklaşımdan Kanıtlar. Trends in Business and Economics, 39(2), 231-253. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1576540
• Ulusoy, A., & Yılmaz, H. (2017). Kredi notu eleştirilerini test eden mekanizma: CDS primleri. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(1), 61-77. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esad/issue/38972/456238
• Ural, M., & Demireli, E. (2015). CDS getirilerinin APGARCH modellemesi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 171-182. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esad/issue/38966/456086
• Welch, B. L. (1947). The generalization of “Student’s” problem when several different population variances are involved. Biometrika, 34(1-2), 28-35. https://doi.org/10.2307/2332510