Türkiye’de Alt Kalemler İtibariyle Hizmetler Sektörünün Uluslararası Rekabet Gücü

Türkiye’s the current account deficit is fundamentally based on the trade deficit, an important sub-item of the current account, plays an significant role whereas the balance of services, other sub-items in current account, helps Turkish economy to eliminate the negativities, caused by the foreign trade. However, a detailed analysis of international services, classified under twelve sub-items in the balance of payments, displays that the income advantage captured in the travel item is not available for all other items. For this regard, this study aims to determine the international competitiveness of the trade in service sector, classified into twelve sub-items according to the Extended Balance of Payments Services Classification (EBOPS). In the study, it is calculated the international competitiveness of the sub-items of the services sector by using Revealed Comparative Advantage Index (RCA), The Relative Trade Advantage Index (RTA) and Relative Competitive Advantage Index (RC). The study has included annual export and import data for the years 2011-2023. According to the index results, Türkiye has an international competitive advantage in the travel and transportation sectors in all years. However, there is an international competitive disadvantage in Insurance and pensions, Financial services, Charges for the use of intellectual property, Telecommunications, computer and information services, Other business services, Personal, cultural and recreational services.

Türkiye’nin cari açık sorununun temelinde cari işlemler hesabının alt kalemlerinden biri olan dış ticaret açığı, önemli bir rol oynarken cari hesaptaki diğer bir kalem olan hizmetler dengesi dış ticaretin yol açtığı olumsuzlukları elimine etmekte, Türkiye ekonomisine yardım etmektedir. Ancak ödemeler bilançosunda on iki alt başlık altında sınıflandırılan uluslararası hizmetler, ayrıntılı incelendiğinde seyahat kaleminde yakalanan gelir avantajının diğer kalemlerin tamamında söz konusu olmadığı görülmektedir. Bu bağlamda çalışma, Genişletilmiş Ödemeler Dengesi Hizmetler Sınıflandırması (EBOPS)’a göre on iki alt kalemde sınıflandırılan hizmetler sektörünün uluslararası rekabet edebilirliğini belirlemeyi amaçlamıştır. Çalışmada Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi (RCA), Göreli Ticaret Avantaj Endeksi (RTA) ve Göreli Rekabet Üstünlüğü Endeksi (RC) kullanılarak hizmetler sektörü alt kalemlerinin uluslararası rekabet edebilirlik gücü hesaplanmıştır. Çalışma, 2011-2023 dönemi için yıllık uluslararası hizmet ticareti (ihracat ve ithalat) verilerini içermektedir. Endeks sonuçlarına göre Türkiye, ele alınan tüm yıllarda taşımacılık ve seyahat hizmetlerinde uluslararası karşılaştırmalı üstünlüğe sahiptir. Bununla birlikte Sigorta ve emeklilik, Finansal hizmetler, Fikri mülkiyet hakları kullanım ücretleri hizmetleri, Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri, Diğer iş hizmetleri, Kişisel, kültürel ve eğlence hizmetlerinde Türkiye’nin uluslararası karşılaştırmalı dezavantajı söz konusudur.