Toplum 5.0 Çerçevesinde Teknoloji Forumlarında ChatGPT Kullanımı Üzerine Netnografik Bir Araştırma

Yıl 2025, Cilt: 39 Sayı: 2, 129 - 139, 15.04.2025

Songül Bilgili Sülük , Serdar Pirtini

https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1617704

Öz

Bu çalışma, üretken yapay zeka teknolojisinin, özellikle ChatGPT’nin, Toplum 5.0 bağlamında toplumsal etkilerini ve kullanıcı algılarını netnografik bir yaklaşımla incelemektedir. Toplum 5.0, teknolojinin insan merkezli bir şekilde toplumun her alanına entegre edilmesini hedefleyen bir vizyon sunar. Bu bağlamda, araştırma Türkiye’nin önde gelen teknoloji forumları olan Technopat ve Donanımhaber’deki tartışmaları analiz ederek, ChatGPT’nin toplumda nasıl algılandığını, kullanıcı deneyimlerini ve bu teknolojinin etik boyutlarını anlamayı amaçlamaktadır. Veri toplama süreci, bu platformlardaki kullanıcı tarafından oluşturulan içeriklerin gözlemlenmesini ve ardından netnografik analiz yöntemiyle temel bulguların belirlenmesini içermektedir. Elde edilen sonuçlar, ChatGPT’nin eğitim, profesyonel görevler ve eğlence gibi çeşitli alanlarda yaygın bir şekilde kullanıldığını, bu yönüyle Toplum 5.0’ın teknolojiye dayalı, insan odaklı yaşam hedeflerine katkı sağladığını göstermektedir. Bununla birlikte, kullanıcılar tarafından veri güvenliği, gizlilik ve etikle ilgili önemli endişeler dile getirilmiş, bu da teknolojinin toplumsal etkisinin çift yönlü olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, üretken yapay zeka araçlarının, özellikle ChatGPT’nin, kullanıcı davranışlarını ve toplumsal normları nasıl şekillendirdiğine dair önemli bir anlayış sunmaktadır. Ayrıca, bu tür teknolojilerin Toplum 5.0 vizyonuna uygun şekilde iş dünyası ve pazarlama disiplinine etik bir şekilde entegre edilmesi konusunda pazarlama uzmanlarına ve akademisyenlere değerli öneriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Üretken Yapay Zeka , Toplum 5.0 , ChatGPT , Netnografi

Etik Beyan

Proje etik kurul tarafından incelenmiş ve etik yönden uygunluğuna karar verilmiştir.

Destekleyen Kurum

Marmara Üniversitesi-Sosyal Bilimler Araştırma Etik Kurulu

Teşekkür

Bu çalışma Marmara Üniversitesi Pazarlama Departmanında yürütülen doktora tezinden üretilmiştir.

A Netnographic Analysis of ChatGPT Usage in Technology Forums in The Context of Society 5.0

Öz

This study investigates the societal impacts and user perceptions of generative AI technology in the context of Society 5.0, with a specific focus on ChatGPT, using a netnographic approach. Society 5.0 offers a vision that aims to integrate technology into all aspects of society in a human-centric manner. In this context, by analyzing discussions on two prominent Turkish technology forums, Technopat and Donanımhaber, the research aims to understand how ChatGPT is perceived in society, users’ experiences with the tool, and its ethical implications. The data collection involved observing user-generated content on these platforms, followed by a netnographic analysis to identify key insights. The findings indicate that ChatGPT is widely utilized in fields such as education, work, professional tasks, and entertainment, thereby contributing to the technology-driven, human-centric lifestyle goals envisioned by Society 5.0. However, users also expressed notable concerns about issues such as data security, privacy, and ethical considerations, underlining the dual nature of its societal impact. This study contributes to the understanding of how generative AI tools like ChatGPT are shaping user behaviors and societal norms. Moreover, it provides valuable recommendations to marketing practitioners and academics on the ethical integration of such technologies into business practices and the marketing discipline in alignment with the vision of Society 5.0.

Anahtar Kelimeler

ChatGPT , Generative Artificial Intelligence , Society 5.0 , Netnography

Kaynakça

• Akın, N., Mayatürk Akyol, E. & Sürgevil Dalkılıç, O. (2021). Akademik yayınlar ışığında toplum 5.0 kavramına ilişkin bir değerlendirme. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(2), 577-593. [CrossRef]
• Arora, S., (2014). To free, or not to free: the impact of free versions, average user ratings, and app characteristics on the adoption speed of paid mobile apps. [Doctor of Philosophy Thesis, The University of Texas]. [CrossRef]
• Bryce, D.J., Dyer, J.H. & Hatch, N., (2011). Competing against free. Harward Business Review, 104-111. [CrossRef]
• Brown, T. B., Mann, B., Ryder, N., Subbiah, M., Kaplan, J., Dhariwal, P., ... & Amodei, D. (2020). Language models are few-shot learners. 34th Conference on Neural Information Processing Systems (NeurIPS 2020), Vancouver, Canada. [CrossRef]
• Cabinet Office, Government of Japan. (2017). Society 5.0. Access Address https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html (Access Date: 12.12.2024).
• Cebeci, G., & Küçükkancabaş Esen, S. (2018). Netnografi yöntemi kullanılarak arabesk ve Türk sanat müziği sanal topluluklarının incelenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 129-142. [CrossRef]
• Chien, S., Chu, L., Lee, H., Yang, C., Lin, F., Yang, P., Wang, T., & Yeh, S. (2019). Age difference in perceived ease of use, curiosity, and implicit negative attitude toward robots. ACM Transactions on Human-Robot Interaction, 8(2), 1–19. [CrossRef]
• Davenport, T., Guha, A., Grewal, D., & Bressgott, T. (2020). How artificial intelligence will change the future of marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 48, 24–42. [CrossRef]
• Dhanani, S. (2014). Realizing industry 4.0: essential system considerations. Retrieved from http://www.eenewseurope.com/news/realizing-industry-40-essential-system-considerations (Access Date: 13.12.2024).
• Dong, X., & McIntyre, S. H. (2014). The second machine age: work, progress, and prosperity in a time of brilliant technologies. Quantitative Finance. WW Norton&Company. [CrossRef]
• Eren, Z. (2019). Toplum 5.0 ve dijital dünyada toplumsal dönüşüm: karmaşık uyarlanabilir sistemler olarak eğitimsel dönüşüm. Dijital Dönüşüm ve İnovasyon: 4th International New Media Conference (25-26 April 2019, İstanbul, Turkiye). [CrossRef]
• Fukuda, K. (2020). Science, technology, and innovation ecosystem transformation toward society 5.0. International Journal of Production Economics, 220, 107460. [CrossRef]
• Fukuyama, M. (2018). Society 5.0: Aiming for a new human-centered society. Japan Spotlight, 1, 47-50. [CrossRef]
• Grandey, A. A., (2004). The customer is not always right: customer aggression and emotion regulation of service employees. Journal of Organizational Behavior, 25(3), 397-418. [CrossRef]
• Herring, S.C. (2004). Computer-Mediated Discourse Analysis: An Approach to Researching Online Behavior. In: Barab, S.A., Kling, R. and Gray, J.H., Eds., Designing for Virtual Communities in the Service of Learning, Cambridge University Press, 338-376. Preprint. [CrossRef]
• Huang, M. H., & Rust, R. T. (2020). Engage to a robot? The role of AI in service. Journal of Service Research, 23(2), 155-172. [CrossRef]
• Huang, M.H., & Rust, R.T. (2021), A strategic framework for artificial intelligence in marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 49, 30–50. [CrossRef]
• Kozinets, R. V. (2002). The field behind the screen: using netnography for marketing research in online communities, Journal of Marketing Research, 39(1), 61-72. [CrossRef]
• Kozinets, R.V. (2006) Click to connect: netnography and tribal advertising. Journal of Advertising Research, 46, 279-288. [CrossRef]
• Kozinets, R.V. (2015). Netnography redefined. Sage Publications. [CrossRef]
• Ledro, C., Nosella, A., & Vinelli, A., (2022). Artificial intelligence in customer relationship management: literature review and future research directions. Journal of Business and Industrial Marketing, 37(13), 48-63. [CrossRef]
• Lupton, D. (2020). Data selves: More-than-human perspectives. Polity Press.
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage Publications. [CrossRef]
• Sandlin, J. A. (2007). Netnography as a consumer education research tool. International Journal of Consumer Studies, 31(3), 288-294. [CrossRef]
• Schwab, K. (2016). The fourth industrial revolution: what it means, how to respond. World Economic Forum. Penguin Random House LLC, NewYork. [CrossRef]
• Sloot, L.M., Verhoef, P.C. & Franses, P.H., (2005). The impact of brand equity and the hedonic level of products on consumer stock-out reactions. Journal of Retailing, 81(1), 15-34.
• Soni, N., Sharma, E. K., Singh, N. & Kapoor, A. (2020). Artificial intelligence in business: from research and innovation to market deployment. Procedis Computer Science, 167, 2200-2210. [CrossRef]
• Strauss, A. L., & Corbin, J.M. (1990). Basics of qualitative research: grounded theory procedures and techniques. Thousand Oaks. Sage Publications. [CrossRef]
• Varnalı, K. (2013). Dijital kabilelerin izinde. Mediacat.
• Villiers, C. (2024). The impact of society 5.0 on curriculum development in higher education. Journal of Ethics in Higher Education, 1-25. [CrossRef]
• Wang, Y., Wang, X., Wang, X., Yang, J., Kwan, O., & Li, L.
• (2023). The ChatGPT after: building knowledge factories for workers with knowledge automation. IEEE/CAA Journal of Automatica Sinica, 10(11), 2041-2044. [CrossRef]
• Wlömert, N., & Papies, D. (2016). On-demand streaming services and music industry revenues- Insights from Spotify's market entry. International Journal of Research in Marketing, 314-327. [CrossRef]