Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz

Salih Parmaksız

doi:10.16951/trendbusecon.1814770

EN TR

Are Global Economic Policy Uncertainties a Blocking Force for Stock Markets? An Empirical Analysis for the Türkiye’s Example

Öz

This paper seeks the effect of global economic policy uncertainties (GEPU) on the BIST 100, BIST Industrial, BIST Services, and BIST Technology indices for Türkiye utilizing monthly data from 2013:01 to 2025:06. Industrial production, exchange rate, inflation, and interest rate variables are employed as control variables in the paper, and short and long term relationships are estimated using Johansen cointegration and error correction models, respectively. The results point out that global economic policy uncertainties have negative effects on the stock markets existed in the paper and their returns in the long run, however do not affect them in the short run. Industrial production, exchange rate, and inflation are found to have mostly positive effects on stock market indices in the long run, while interest rates have negative effects. In the short run, it is observed that inflation amplifies stock market demands, while all other variables have no impact on stock market indices. The findings of the paper provide important policy recommendations. As a developing country, Türkiye's economy should be prepared against uncertainty shocks by adopting effective monetary and fiscal policies that incorporate the necessary risk management strategies.

Anahtar Kelimeler

BIST 100 Index, BIST Industrial Index, BIST Services Index, BIST Technology Index, Global Economic Policy Uncertainty

Etik Beyan

Since publicly available secondary data was used in the study, ethical committee approval is not required.

Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz

Öz

Bu çalışma Türkiye için küresel ekonomik politika belirsizliklerinin (GEPU) BİST 100, BİST Sınai, BİST Hizmetler ve BİST Teknoloji endekslerine etkisini 2013:01-2025:06 dönemindeki aylık veriler yardımıyla analiz etmektedir. Sanayi üretimi, döviz kuru, enflasyon ve faiz oranı değişkenlerinin kontrol değişkeni olarak ele alındığı çalışmada, Johansen eşbütünleşme ile hata düzeltme modelleri kullanılarak kısa ve uzun dönemli ilişkiler tahmin edilmiştir. Yapılan analizler küresel ekonomik politika belirsizliklerinin çalışmada kullanılan borsa endekslerini ve bu endekslerin getirilerini uzun dönemde negatif etkilediğini kısa dönemde ise etkilemediğini göstermiştir. Sanayi üretiminin, döviz kurunun ve enflasyonun uzun dönemde çoğunlukla borsa endeksleri üzerinde olumlu etkileri olduğu tespit edilirken faiz oranının negatif etkileri olduğu gözlenmiştir. Kısa dönemde ise enflasyonun borsa endekslerini artırdığı diğer tüm değişkenlerin borsa endeksleri üzerinde etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmanın bulguları yönüyle önemli politika önerileri mevcuttur. Gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye ekonomisinde belirsizlik şoklarına karşı gerekli risk yönetimi stratejilerini barındıran etkin para ve maliye politikaları izlenmelidir.

Anahtar Kelimeler

BİST 1OO Endeksi, BİST Sinai Endeksi, BİST Hizmetler Endeksi, BİST Teknoloji Endeksi, Küresel Ekonomik Politika Belirsizliği

Etik Beyan

Çalışmada kamuya açık ikincil veriler kullanıldığından etik kurul izni gerekmemektedir.

Kaynakça

Albert, J., & Fernández, N.G. (2018). The impact of uncertainty shocks in Spain: SVAR approach with sign restrictions. LSE Research Online Documents on Economics.
Arouri, M., Estay, C., Rault, C., & Roubaud, D. (2016). Economic policy uncertainty and stock markets: Long-run evidence from the US. Finance Research Letters, 18, 136–141. https://doi.org/10.1016/j.frl.2016.04.011
Aslan, Ç., & Acikgoz, S. (2023). Analysis of Global Economic Policy Uncertainty and export flows for emerging markets with panel VAR modeling. International Journal of Emerging Markets, 18(9), 2790–2815. https://doi.org/10.1108/ijoem-12-2020-1570
Athari, S. A., Kirikkaleli, D., Yousaf, I., & Ali, S. (2022). Time and frequency co‐movement between economic policy uncertainty and inflation: Evidence from Japan. Journal of Public Affairs, 22(S1). https://doi.org/10.1002/pa.2779
Aytaç, D., & Saraç, T. B. (2022). Economic policy uncertainty, interest rates and inflation: Evidence from selected Latin American emerging markets. Journal of Emerging Economies and Policy, 7(2), 578–590.
Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring Economic Policy Uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593-1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024
Balcilar, M., Roubaud, D., Uzuner, G., & Wohar, M. E. (2020). Housing and Economic Policy Uncertainty in the OECD Countries. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.3687602
Batabyal, S., & Killins, R. (2021). Economic policy uncertainty and stock market returns: Evidence from Canada. The Journal of Economic Asymmetries, 24. https://doi.org/10.1016/j.jeca.2021.e00215
Benavides Perales, G., & Borrego-Salcido, C. (2024). Global economic policy uncertainty and global economic leaders’ influence on regional economic growth. Revista Mexicana de Economía y Finanzas, 19(4), 1–22. https://doi.org/10.21919/remef.v19i4.1126
Bernanke, B. S. (1983). Irreversibility, Uncertainty, and Cyclical Investment. The Quarterly Journal of Economics, 98(1), pp.85-106. https://doi.org/10.2307/1885568

Bloom, N. (2014). Fluctuations in Uncertainty. Journal of Economic Perspectives, 28(2), pp.153-176. https://doi.org/10.1257/jep.28.2.153
Chu, J., & Fang, J. (2020). Economic policy uncertainty and firms’ Labor Investment Decision. China Finance Review International, 11(1), 73–91. https://doi.org/10.1108/cfri-02-2020-0013
Cihangir, Ç. K., & Uğurlu, E. (2025). Küresel Ekonomik Politika Belirsizliğine Karşı Sektörel Tepkilerin Zamanla Değişimi: Borsa İstanbul Üzerine DCC-GARCH Analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(3), 2358-2376. https://doi.org/10.20491/isarder.2025.2100
Dai, Y., Zhang, J., Yu, X., & Li, X. (2017). Causality between economic policy uncertainty and exchange rate in China with considering quantile differences. Theoretical and Applied Economics, 24(3), 29-38.
Dalen, A. V., Svensson, H., Kalogeropoulos, A., Albæk, E., & Vreese, C. H. (2018). Mediated Uncertainty and Consumer Expectations. Economic News, 1 , pp.132-147. https://doi.org/10.4324/9780429427558-10
Danisman, G. O., Ersan, O., & Demir, E. (2020). Economic policy uncertainty and bank credit growth: Evidence from European Banks. Journal of Multinational Financial Management, 57–58, 100653. https://doi.org/10.1016/j.mulfin.2020.100653
Das, B. C., Hasan, F., & Sutradhar, S. R. (2024). The impact of economic policy uncertainty and inflation risk on corporate cash holdings. Review of Quantitative Finance and Accounting, 62(3), 865–887. https://doi.org/10.1007/s11156-023-01224-6
Dickey, D.A., & Fuller, W.A. (1981) Likelihood Ratio Statistics for Autoregressive Time Series with Unit Root. Econometrica, 49, 1057-1072. https://doi.org/10.2307/1912517
Durmaz, N., & Sun, F. (2025). Does economic policy uncertainty affect housing prices? Evidence from Asia-Pacific countries. Journal of International Studies, 18(1), 9- 21. https://doi.org/10.14254/2071-8330.2025/18-1/1
Engle, R.F. and Granger, C.W.J. (1987), Co-integration and Error Correction: Represantation, Estimation and Testing, Econometrica, 55, pp. 251–276. https://doi.org/10.2307/1913236
Gu, Y., Jiang, G., & Liang, X. (2022). The transmission mechanism analysis of the impact of economic policy uncertainty on household consumption. International Studies of Economics, 17(3), 371–393. https://doi.org/10.1002/ise3.21
Gürbüz, A. (2024). Heterojen Belirsizlik Endekslerinin BIST 100 Endeksi Üzerindeki Etkisi: Bir ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 61(670), 29-51.
Gürsoy, S. (2021). Küresel Ekonomik Politik Belirsizliğin (GEPU) Döviz Kuru, Enflasyon ve Borsa Etkisi: Türkiye’den Kanıtlar. Journal of Vocational and Social Sciences of Turkey, 3(5), 120-131.
Gürsoy, S., & Zeren, F. (2022). Ekonomik politika belirsizliği ve borsa ilişkisi: G7 ve BRIC ülkeleri örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (61), 353-368. https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.986321
Hartzmark, S. M. (2016). Economic uncertainty and interest rates. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.2717869
Hsieh, H.-C., Boarelli, S., & Vu, T. H. (2019). The effects of economic policy uncertainty on outward foreign direct investment. International Review of Economics & Finance, 64, 377–392. https://doi.org/10.1016/j.iref.2019.08.004
Huang, X., He, C., & Zhang, M. (2024). Economic policy uncertainty and capital flows’ tail risk in China. Pacific-Basin Finance Journal, 85, 102370. https://doi.org/10.1016/j.pacfin.2024.102370
Ilgın, K. S. (2022). Ulusal Ekonomik Politika Belirsizliği ile Borsa Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Seçilmiş Avrupa Ülkeleri için Ampirik Bir Analiz. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 9(2), 455-474. https://doi.org/10.26650/JEPR1074582
İlhan, B., & Bağcı, E. (2024). BİST100 Endeksi ile GEPU, Tahvil Faizi ve Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişki Üzerine Bir Ampirik Çalışma, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(4), 2902-2917. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.24.12.2552
İlhan, B., & Kara, F. (2025). BİST Sınai Endeksi ile Sanayi Üretim Endeksi, GEPU, Ticari Kredi Faizi ve Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişki. Maliye ve Finans Yazıları, (123), 166-187. https://doi.org/10.33203/mfy.1610667
Jia, F., Huang, X., Xu, X., & Sun, H. (2020). The Effects of Economic Policy Uncertainty on Export: A Gravity Model Approach. Prague Economic Papers, 29(5), pp.600-622. https://doi.org/10.18267/j.pep.754
Johansen, S. (1988). Statistical analysis of cointegration vectors. Journal of Economic Dynamics and Control, 12(2–3), 231–254. https://doi.org/10.1016/0165-1889(88)90041-3
Johansen, S. (1992), Cointegration in partial systems and the efficiency of single-equation analysis, Journal of Econometrics, 52(3), pp. 389–402 https://doi.org/10.1016/0304-4076(92)90019-N
Johansen, S., & Juselius, K. (1990). Maximum likelihood estimation and inference on cointegration—with applications to the demand for money. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 52(2), 169–210. https://doi.org/10.1111/j.14680084.1990.mp52002003.x
Ko, J.-H., & Lee, C.-M. (2015). International economic policy uncertainty and stock prices: Wavelet approach. Economics Letters, 134, 118–122. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2015.07.012
Koncak, A., & Nazlıoğlu, E. H. (2024). Küresel belirsizlikler ve Türkiye pay senedi piyasası arasındaki ilişki: Dalgacık uyum analizinden kanıtlar. Maliye Dergisi, (186), 251-274.
Korkmaz, Ö., & Güngör, S. (2018). Küresel ekonomi politika belirsizliğinin borsa istanbul’da işlem gören seçilmiş endeks getirileri üzerindeki etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(ICEESS’18), 211-219. https://doi.org/10.18506/anemon.452749
Li, X., Balcilar, M., Gupta, R., & Chang, T. (2016). The causal relationship between economic policy uncertainty and stock returns in China and India: Evidence from a bootstrap rolling window approach. Emerging Markets Finance and Trade, 52(3), 674–689. https://doi.org/10.1080/1540496x.2014.998564
Meriç, E., & Kamışlı, M. (2024). Ekonomik politika belirsizlikleri ile pay senedi piyasası oynaklığı arasında asimetrik ilişkiler: Borsa İstanbul sektörlerine ilişkin uygulama. Business & Management Studies: An International Journal, 12(4), 1067-1082. https://doi.org/10.15295/bmij.v12i4.2478
Nguyen, C. P., Le, T.-H., & Su, T. D. (2020). Economic policy uncertainty and credit growth: Evidence from a global sample. Research in International Business and Finance, 51, 101118. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2019.101118
Odionye, J. C., Ikpe, M., Odo, A. C., Abdelkhair, F. Y., Agoh, N., & Umelo, O. F. (2025). Economic policy uncertainty and foreign capital flows dynamics: Accounting for asymmetry and multiple structural breaks in panel framework. Annals of Financial Economics, 20(02). https://doi.org/10.1142/s2010495225500095
Özmerdivanlı, A., & Karatşlı, İ. (2022). Hisse Senedi Piyasası İle Ekonomik Politika Belirsizliği Arasındaki İlişki: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Bazı Ülkeler Üzerine Bir Uygulama. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 7(Özel Sayı), 178-193. https://doi.org/10.30784/epfad.1160794
Paule-Vianez, J., Orden-Cruz, C., Prado-Román, C., & Gómez-Martínez, R. (2025). The impact of economic policy uncertainty on stock types while considering the economic cycle. A quantile regression approach. European Journal of Management and Business Economics, 34(1), 88–102. https://doi.org/10.1108/ejmbe-12-2022-0365
Payne, J. E. (2015). The role of economic policy uncertainty in the US entrepreneurship-unemployment nexus. Journal of Entrepreneurship and Public Policy, 4(3), 352–366. https://doi.org/10.1108/jepp-01-2015-0004
Phillips, P. C. B., & Perron, P. (1988). Testing for a unit root in time series regression. Biometrika, 75(2), 335–346. https://doi.org/10.1093/biomet/75.2.335
Sakarya, B., & İpek, M. (2024). Hizmetler sektörü fiyat katılığının bağlantılılık incelemesi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (42), 173–188. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1357482
Songur, M., & Sertkaya, B. (2023). Döviz Kuru ile Ekonomik Politika Belirsizlik Endeksi Arasındaki İlişkinin Fourier Yaklaşımı ile Analizi: BRIC Ülkeleri Örneği. Journal of Academic Opinion, 3(1), 11-15. https://doi.org/10.5281/zenodo.8079089
Tokatlıoğlu, Y. (2023). Küresel Ekonomik Politik Belirsizliğin Türkiye’de BİST Endeksi ve Döviz Kuru Dalgalanmalarındaki Rolü: GARCH-MIDAS Yaklaşımı. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(2), 508-534. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1286397
Ünlü, F. (2024). Ekonomik Politika Belirsizliği ve Petrol Fiyatı Şoklarının Hisse Senedi Getirileri Üzerindeki Etkileri: Türkiye Üzerine Yapısal VAR Analizi. Journal of Economic Policy Researches, 11(2), 158-185. https://doi.org/10.26650/JEPR1410149
Wang, Z., Wei, Y., Shang, Y., Wang, Q., & Zhao, C. (2025). Do economic policy uncertainties matter for economic growth? evidence from Midas approaches. Research in International Business and Finance, 74, 102704. https://doi.org/10.1016/j.ribaf.2024.102704
Wu, W., & Zhao, J. (2022). Economic policy uncertainty and household consumption: Evidence from Chinese households. Journal of Asian Economics, 79, 101436. https://doi.org/10.1016/j.asieco.2021.101436
Yu, H., Fang, L., & Sun, W. (2018). Forecasting performance of Global Economic Policy Uncertainty for volatility of Chinese stock market. Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications, 505, 931–940. https://doi.org/10.1016/j.physa.2018.03.083
Zhao, M., & Park, H. (2024). Research on the dynamic interrelationship between economic policy uncertainty and stock market returns. Journal of Risk and Financial Management, 17(8), 347. https://doi.org/10.3390/jrfm17080347

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Salih Parmaksız ^*
0000-0003-3593-5511
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2025

Kabul Tarihi

19 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 40 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1814770

IZ

https://izlik.org/JA38MY87SP

APA

Parmaksız, S. (2026). Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz. Trends in Business and Economics, 40(4), 624-640. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1814770

AMA

1.Parmaksız S. Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz. Trend Bus Econ. 2026;40(4):624-640. doi:10.16951/trendbusecon.1814770

Chicago

Parmaksız, Salih. 2026. “Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz”. Trends in Business and Economics 40 (4): 624-40. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1814770.

EndNote

Parmaksız S (01 Ekim 2026) Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz. Trends in Business and Economics 40 4 624–640.

IEEE

[1]S. Parmaksız, “Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz”, Trend Bus Econ, c. 40, sy 4, ss. 624–640, Eki. 2026, doi: 10.16951/trendbusecon.1814770.

ISNAD

Parmaksız, Salih. “Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz”. Trends in Business and Economics 40/4 (01 Ekim 2026): 624-640. https://doi.org/10.16951/trendbusecon.1814770.

JAMA

1.Parmaksız S. Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz. Trend Bus Econ. 2026;40:624–640.

MLA

Parmaksız, Salih. “Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz”. Trends in Business and Economics, c. 40, sy 4, Ekim 2026, ss. 624-40, doi:10.16951/trendbusecon.1814770.

Vancouver

1.Salih Parmaksız. Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz. Trend Bus Econ. 01 Ekim 2026;40(4):624-40. doi:10.16951/trendbusecon.1814770

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License

29928

Are Global Economic Policy Uncertainties a Blocking Force for Stock Markets? An Empirical Analysis for the Türkiye’s Example

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Küresel Ekonomik Politika Belirsizlikleri Borsa Endeksleri İçin Engelleyici Bir Güç Müdür? Türkiye Örneği İçin Ampirik Bir Analiz

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster