Araştırma Makalesi

Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis

Cilt: 15 Sayı: 29 30 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis

Öz

Iuliopolis Antik Kenti, Ankara’nın 123 km kuzeybatısında Nallıhan İlçesi’nin, Çayırhan Beldesi, Gülşehri Mevkii’nde, Skopas Nehri’nin (Aladağ Çayı) kenarında yer almaktadır. Kentin büyük bölümü Skopas Nehri’nin (Aladağ Çayı) kıyısında daha önceden Sarılar Köyü olarak adlandırılan alanda yer alır. 1950’lerde Sarıyar Barajı’nın inşa edilmesiyle kent, suların altında kalmıştır. Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi tarafından (1991, 2009 ve sonrası çalışmalar devam ediyor) gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarda kentin Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’ne ait veriler tespit edilmiştir. Kentin büyük bölümü baraj gölünün altında kalmış, nekropol, surları, kilise ile nekropolün batısındaki antik yol ve çok sayıda mimari plastik eser arkeolojik çalışmalar ve yüzey araştırmalarıyla ortaya çıkartılmıştır. Bizans Dönemi’nde inşa edildiği belirlenen köprü, köprünün doğusundaki dalgakıran (promachon), surların büyük bölümü (Batı) ile sivil, sosyal ve kamu yapıları baraj suları altında kalmıştır. Nekropol, köprü, kilise ve yolların bir bölümü tespit edilmiştir. Roma Dönemi’ne ait surlar, yollar ve nekropoldeki bazı mezarların dışında kentin Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’ne ait yapılarla kalıntılar hakkında daha önce kapsamlı bir çalışma gerçekleştirilmemiştir. Çalışma kapsamında 1991 yılı itibariyle gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarla tespit edilen yapılar ve buluntulardan Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’ne tarihlendirilenler, kentin tarihsel süreci kapsamında değerlendirilmiştir. Kentin bu süreci epigrafik metinler, küçük buluntular, mimari plastik eserler ve yapılar üzerinden yorumlanmış, analojik veriler ve buluntular ışığında değerlendirilerek tarihlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Erken Bizans, Geç Antik Çağ, Juliopolis, Nallıhan, Roma.

Destekleyen Kurum

Yoktur.

Etik Beyan

Etik beyana gerek duyulmayan bir çalışmadır.

Teşekkür

Çalışma kapsamında üslup birliği oluşturmak için kentin isimlerinden sadece Juliopolis kullanılmıştır. 11.01.2024 tarihinde T.C. Ankara Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürlüğü’ne konu kapsamında çalışma yapmak için resmi başvuruda bulunulmuş, 30.01.2024 tarihinde E-70583208-155.01-4716552 sayılı izin belgesinde tarafımıza izin verildiği belirtilmiştir.

Kaynakça

  1. ANDERSON, J.G.C. (1899), Exploration in Galatia Cis Halym: Part II.-Topography, Epigraphy, Galatian Civilisation. Journal of Hellenic Studies, 19, 52-134.
  2. ARSLAN, M., METİN, M., CİNEMRE, M. O., ÇELİK, T., TÜRKMEN, M., DEVECİOĞLU, Ü. ve ÜNCÜ, H. (2011), “Juliopolis Nekropolü 2009 Yili Kurtarma Kazısı”, 19 Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu (29.04-01.05.2010, Ordu), Ankara, 271-304.
  3. ARSLAN, M., METİN, M., CİNEMRE, M.O., ÇELİK, T. ve TÜRKMEN, M. (2012), “Juliopolis Nekropolü 2010 Yılı Kazı Çalışmaları”, 20 Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu (25-29 Nisan 2011, Bodrum), Ankara, 169-188.
  4. ARSLAN, M., METİN, M., CİNEMRE, M.O., ÇELİK, T. ve TÜRKMEN, M. (2013), Kayıp kent Juliopolis, Faprint Prosis Tasarım, İstanbul.
  5. AVCU, F. ve DOĞAN, Y. (2014), Epigraphic Research Around Juliopolis II: New Inscriptions From Nallıhan. Gephyra, 11, 85-99. AVCU, F. (2020), Two New Milestones from the Territory of Juliopolis, GEPHYRA, 19, 165-172.
  6. BAGHOS, M. (2018), Christ, Paradise, Trees, and the Cross in the Byzantine Art of Italy, International Journal of Orthodox Theology, 9/2, 112-155.
  7. BELKE, K. ve RESTLE, M. (1984), Tabula Imperii Byzantini Galatien und Lykaonien, Wien.
  8. BLAŽEVSKA, S. ve TUTKOVSKI, M. (2012), “Episcopal Basilica in Stobi”, Early Christian Wall Paintings from the Episcopal Basilica in Stobi, National Institution Stobi, North Macedonia, 9-20.
  9. BÜYÜKKARAKAYA, A. M., ALPAGUT, A., ÇUBUKÇU, E. ve CAVALLI, F. (2018), Juliopolis (Iuliopolis) Antropolojik Araştırmaları: İlk Çalışmalar, Ankara Araştırmaları Dergisi, 6/2, Ankara, 111-126. CINEMRE, M. O. (2014), “Juliopolis Nekropolü 2012 Yılı Kazı Çalışmaları”, 22 Müze Çalışmaları ve Kurtarma Kazıları Sempozyumu (14-17 Kasım 2013, Adana), Ankara, 407-426.
  10. DĄBROWA, E. (2013), Ancyra: Factors in the Development of the City, EOS, 2, 354-366.

Kaynak Göster

APA
Gur, D., Demir, D., & Çelik, T. (2025). Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15(29), 49-74. https://doi.org/10.33207/trkede.1481169
AMA
1.Gur D, Demir D, Çelik T. Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis. TÜEFD. 2025;15(29):49-74. doi:10.33207/trkede.1481169
Chicago
Gur, Durmus, Deniz Demir, ve Tolga Çelik. 2025. “Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 15 (29): 49-74. https://doi.org/10.33207/trkede.1481169.
EndNote
Gur D, Demir D, Çelik T (01 Ocak 2025) Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 15 29 49–74.
IEEE
[1]D. Gur, D. Demir, ve T. Çelik, “Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis”, TÜEFD, c. 15, sy 29, ss. 49–74, Oca. 2025, doi: 10.33207/trkede.1481169.
ISNAD
Gur, Durmus - Demir, Deniz - Çelik, Tolga. “Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi 15/29 (01 Ocak 2025): 49-74. https://doi.org/10.33207/trkede.1481169.
JAMA
1.Gur D, Demir D, Çelik T. Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis. TÜEFD. 2025;15:49–74.
MLA
Gur, Durmus, vd. “Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis”. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 29, Ocak 2025, ss. 49-74, doi:10.33207/trkede.1481169.
Vancouver
1.Durmus Gur, Deniz Demir, Tolga Çelik. Geç Antik Çağ ve Erken Bizans Dönemi’nde Iuliopolis. TÜEFD. 01 Ocak 2025;15(29):49-74. doi:10.33207/trkede.1481169