EN
TR
Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi
Öz
Pankreatik duktal adenokarsinomlar (PDAC) pankreas kanserlerinin %90’dan fazlasını oluşturur. Pankreas kanseri (PK) her iki cinsiyette de en sık dördüncü ölüm nedenidir. En sık PK türleri PDAC olarak sınıflanabilir. Duktal tip olup daha seyrek görülen duktal adenokarsinom varyantları; intraduktal papiller-musinöz kanserlerdir, müsinöz kistik neoplazi, medüller karsinom ve diğer nadir türler vardır. PDAC’lerin 5 yıllık sağ kalımının %10 un altında olması nedeni ile pankreatik prekürsör lezyonların çalışılması ile karsinogenesin mekanizmaları aydınlatılmaya çalışılmaktadır. Günümüzde PDAC’un basamaklı tümör progresyonu şeklinde geliştiği kabul edilmektedir. Ardışık preinvaziv evreler oldukça iyi tanımlanmıştır ve morfolojik olarak farklıdır. Pankreatik intraepitelyal neoplaziler (PanIN) genelde klinik olarak tanınamazlar, ancak yine de invaziv duktal adenokarsinomun en sık öncüleridir. Bu nedenle PanIN’ler pankreas kanseri tanısında ilgi kaynağı olmuştur. Sadeleştirilmiş bir sınıflamada PanIN-1A/B ve PanIN-2’yi low grade PanIN, PanIN-3 high grade olarak ayrılmıştır. Prekürsör lezyonların analizine dayanan mevcut progresyon modeli olan PanIN’in iki öngörüsü vardır: 1) PK genetik değişikliklerde özel bir sıralama ile oluştuğudur (KRAS> CDKN2A> TP53/SMAD4) ve 2) her bir değişim bağımsız olarak oluştuğundan PK gelişimi kademelidir. İntraduktal papiller müsinöz neoplazi (IPMN) pankreatik kistik hastalığın farklı bir antitesidir, gros olarak görülebilen (>5mm) pankreatik dukt hücrelerinden köken alan müsin salgılayan intraduktal epitelyal neoplazidir. İntestinal ve intestinal olmayan IPMN’lerin farklı biyolojik yolaklar izlediğine dair kanıtlar vardır. Tek bir IPMN birden fazla epitel tipi içerebilir. Müsinöz kistik neoplaziler (MCN) pankreasın en nadir kanser öncüsü lezyonlarıdır. Yavaş büyüyen kistik tümörlerdir, pankreasın duktal sisteminden köken almazlar. MCN’de displazi ve fokalite vardır. Premalign durumların tespiti için yapılacak taramalardan fayda görebilecek PanIN, MCN ve IPMN gibi yüksek riskli hastaların belirlenmesi gereklidir, ancak kabul edilebilir bir tarama testi henüz yoktur. Günümüzde tek küratif tedavi opsiyonu radikal yaklaşımlı cerrahi rezeksiyondur. Mekanizma bazlı tedavi seçenekleri gelecekte görülecektir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
yok
Kaynakça
- 1. Buchholz M, Gress TM. Molecular changes in pancreatic cancer. Expert Rev Anticancer Ther. 2009;9(10):1487-97.
- 2. Lüttges J, Hahn S, Klöppel G. Where and when does pancreatic carcinoma start? Med Klin (Munich). 2004;99(4):191-5.
- 3. Hruban RH, Goggins M, Parsons J, Kern SE. Progression model for pancreatic cancer. Clin Cancer Res. 2000;6(8):2969-72.
- 4. McGuigan A, Kelly P, Turkington RC, Jones C, Coleman HG, McCain RS. Pancreatic cancer: A review of clinical diagnosis, epidemiology, treatment and outcomes. World J Gastroenterol. 2018;24(43):4846-61.
- 5. Ottenhof NA, Milne AN, Morsink FH, et al. Pancreatic intraepithelial neoplasia and pancreatic tumorigenesis: of mice and men. Arch Pathol Lab Med. 2009;133(3):375-81.
- 6. Toruner M, Fernandez-Zapico ME, Pin CL. New aspects of the epigenetics of pancreatic carcinogenesis. Epigenomes. 2020;4(3): 18.
- 7. Krempley BD, Yu KH. Preclinical models of pancreatic ductal adenocarcinoma. Chin Clin Oncol. 2017;6(3):25.
- 8. Nasca V, Chiaravalli M, Piro G, et al. Intraductal pancreatic mucinous neoplasms: A tumor-biology based approach for risk stratification. Int J Mol Sci. 2020;21(17): 6386.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2022
Gönderilme Tarihi
15 Aralık 2021
Kabul Tarihi
20 Ocak 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 1
APA
Gökçe, O. N. (2022). Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi. Troia Medical Journal, 3(1), 19-29. https://izlik.org/JA24HW73LC
AMA
1.Gökçe ON. Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi. Troia Med J. 2022;3(1):19-29. https://izlik.org/JA24HW73LC
Chicago
Gökçe, Oruç Numan. 2022. “Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi”. Troia Medical Journal 3 (1): 19-29. https://izlik.org/JA24HW73LC.
EndNote
Gökçe ON (01 Ocak 2022) Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi. Troia Medical Journal 3 1 19–29.
IEEE
[1]O. N. Gökçe, “Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi”, Troia Med J, c. 3, sy 1, ss. 19–29, Oca. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24HW73LC
ISNAD
Gökçe, Oruç Numan. “Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi”. Troia Medical Journal 3/1 (01 Ocak 2022): 19-29. https://izlik.org/JA24HW73LC.
JAMA
1.Gökçe ON. Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi. Troia Med J. 2022;3:19–29.
MLA
Gökçe, Oruç Numan. “Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi”. Troia Medical Journal, c. 3, sy 1, Ocak 2022, ss. 19-29, https://izlik.org/JA24HW73LC.
Vancouver
1.Oruç Numan Gökçe. Pankreas kanserlerinde progresyon modellemeleri ve pankreatik intraepitelyal neoplazi. Troia Med J [Internet]. 01 Ocak 2022;3(1):19-2. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24HW73LC
