Derleme

Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi

Cilt: 5 Sayı: 1 31 Ocak 2024
PDF İndir
EN TR

Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi

Öz

Hiperbarik Oksijen Tedavisi, basınç odası adı verilen kapalı bir sızdırmaz kabin içerisinde, artırılmış atmosferik basınç altında, %100 oranında oksijenin, hastalara maske, başlık ya da entübasyon tüpü vasıtasıyla solutulması prensibine dayanan bir tedavi yöntemidir. Hiperbarik Oksijen Tedavisi’nin uygulandığı kabinler, tek kişilik olabildiği gibi, aynı anda birden fazla hastanın tedavi edilebildiği çok kişilik basınç odaları da bulunmaktadır. Tedavi edici oksijen basıncının, çevre basıncının üzerinde bir basınçta uygulanması gerekmektedir. Tedavi süreleri de, her seans için ortalama 90 dakika veya vakanın tıbbi durumuna göre daha uzundur. 1955 yılından beri tıp pratiğinde aktif olarak kullanılmakta olan Hiperbarik Oksijen Tedavisi, temelde iki fizyolojik mekanizma ile etki göstermektedir. Bunlar, yüksek basıncın doğrudan fiziksel etkisi ve parsiyel oksijen basıncının yükselmesi ile oluşan fizyolojik etkilerdir. Bu temel etki mekanizmaları aracılığıyla, dolaşım sisteminde ve dokularda patolojik olarak oluşan gaz kabarcıklarının hacmini azaltır, doku oksijenasyonunu artırır, yara iyileşmesini hızlandırır, iyileşmeyen yaralarda bakteriyel enfeksiyon riskini azaltır, anjiogenezi uyarır ve immün yanıtı düzenler. Hiperbarik oksijen tedavisi bu etkileri sayesinde, dekompresyon hastalığı, karbon monoksit zehirlenmesi, hava ve gaz embolisi, gazlı gangren, crush yaralanması, kompartman sendromu, retinal arter oklüzyonu, diabetik ayak gibi iyileşmeyen yaralar, yumuşak dokunun nekrotizan enfeksiyonları, ani işitme kaybı ve kronik osteomiyelit gibi birçok tıbbi durumda endikedir. Bunlara ek olarak, son yıllarda yapılan deneysel ve klinik çalışmalarda, yangısal ve sistemik hastalıklar, maligniteler, COVID-19 enfeksiyonu, erektil disfonksiyon, yaşlanma, iskemik kalp ve beyin hastalıkları gibi durumlarda da etkinliği araştırılmaktadır. Bu derlemenin amacı, Hiperbarik Oksijen Tedavisi’nin etki mekanizmalarını, yangı üzerine etkilerini ve son yıllarda yapılan birçok yeni çalışmaya konu olan yangısal hastalıklar üzerindeki etkinliğini gözden geçirmektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Savage S. New medical therapy: hyperba-rics. Tenn Med. 2010;103(3):39-40.
  2. 2. Bert P. La pression barométrique: recherches de physiologie expérimentale. G. Masson, 1878.
  3. 3. Çimsit M. Basınç odaları. Çimsit M (Editör) Hiperbarik Tıp Teori ve Uygulama. Eflatun Ya-yınevi, 1. Baskı, Ankara, 2009: 13-22
  4. 4. Sharkey S. Current indications for hyperbaric oxygen therapy. J Aust Def Health Serv. 2000;1:64-72.
  5. 5. Kirby JP, Snyder J, Schuerer DJE, Peters JS, Bochicchio GV. Essentials of Hyperbaric Oxy-gen Therapy: 2019 Review. Mo Med. 2019;116(3):176-179.
  6. 6. Ortega MA, Fraile-Martinez O, García-Montero C, et al. A General Overview on the Hyperbaric Oxygen Therapy: Applications, Mechanisms and Translational Opportunities. Medicina (Kaunas). 2021;57(9):864. Published 2021 Aug 24. doi:10.3390/medicina57090864
  7. 7. Widmaier EP, Raff H ve Strang KT. Vander İn-san Fizyolojisi: Vücut Fonksiyon Mekanizma-ları, Çev Ed: Özgünen T. Güneş Tıp Kitabevleri, 2014.
  8. 8. Sison-Martinez J, Hendriksen S, Cooper JS. Hyperbaric Treatment Of Clostridial Myositis And Myonecrosis. In: StatPearls. Treasure Is-land (FL): StatPearls Publishing; September 26, 2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

12 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

7 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yalçın, S., & Edremitlioğlu, M. (2024). Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi. Troia Medical Journal, 5(1), 11-21. https://doi.org/10.55665/troiamedj.1326387
AMA
1.Yalçın S, Edremitlioğlu M. Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi. Troia Med J. 2024;5(1):11-21. doi:10.55665/troiamedj.1326387
Chicago
Yalçın, Serdar, ve Mustafa Edremitlioğlu. 2024. “Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi”. Troia Medical Journal 5 (1): 11-21. https://doi.org/10.55665/troiamedj.1326387.
EndNote
Yalçın S, Edremitlioğlu M (01 Ocak 2024) Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi. Troia Medical Journal 5 1 11–21.
IEEE
[1]S. Yalçın ve M. Edremitlioğlu, “Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi”, Troia Med J, c. 5, sy 1, ss. 11–21, Oca. 2024, doi: 10.55665/troiamedj.1326387.
ISNAD
Yalçın, Serdar - Edremitlioğlu, Mustafa. “Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi”. Troia Medical Journal 5/1 (01 Ocak 2024): 11-21. https://doi.org/10.55665/troiamedj.1326387.
JAMA
1.Yalçın S, Edremitlioğlu M. Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi. Troia Med J. 2024;5:11–21.
MLA
Yalçın, Serdar, ve Mustafa Edremitlioğlu. “Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi”. Troia Medical Journal, c. 5, sy 1, Ocak 2024, ss. 11-21, doi:10.55665/troiamedj.1326387.
Vancouver
1.Serdar Yalçın, Mustafa Edremitlioğlu. Yangısal hastalıklarda hiperbarik oksijen tedavisi. Troia Med J. 01 Ocak 2024;5(1):11-2. doi:10.55665/troiamedj.1326387