EN
TR
Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme
Öz
Bu derlemede, stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerindeki etkisi psikonöroimmünolojik açıdan incelenmiştir. Psikolojik stresin bağışıklık sistemi ile deri arasındaki ilişkileri hangi mekanizmalarla etkilediği, başlıca inflamatuar deri hastalıkları özelinde literatür bilgileri eşliğinde değerlendirilmiştir. Bu hastalıkların patogenezinde stresin rolü, alevlenmeler üzerindeki etkisi ve tedaviye yanıt açısından önemi literatür bulguları eşliğinde sunulmuştur. Ayrıca stres yönetimi yaklaşımlarının inflamatuar deri hastalıklarının prognozuna etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmamızda dermatoloji polikliniklerinde ciddi bir hasta popülasyonu oluşturan psöriazis, atopik dermatit, akne vulgaris, rozasea, ürtiker, seboreik dermatit ve liken planus hastalıklarında psikolojik stresin bu hastalık-ların alevlenmelerindeki ve seyrindeki rolleri üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın sonuçları ve literatürdeki bulgular, ciltte kolaylıkla fark edilebilen dermatolojik lezyonların kişilerde utanç ve suçluluk duygularını tetikleyebildiğini ve psikolojik stresi artırdığını; bu artan stres düzeyinin ise hastalığın alevlenmesinde önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Bu karşılıklı etkileşimle oluşan kısır döngünün kırılabilmesi için dermatolojik hastalıkların taşıdığı psikolojik yükün klinisyenler tarafından göz ardı edilmemesi gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle hem dermatolojik hem de psikolojik tedavi yaklaşımları birlikte ele alınmalıdır. Özellikle doğru hasta gruplarında, hastalığa özgü şiddet skorlamalarının yapılması ve psikolojik belirtilerin geçerli ölçeklerle taranması, ardından bireyselleştirilmiş psikiyatrik müdahalelerin uygulanması, erken dönemde gerçekleştirildiğinde hem yaşam kalitesinin iyileştirilmesine hem de hastalığın seyrinin olumlu yönde etkilenmesine katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bu araştırma, kamu, ticari veya kâr amacı gütmeyen sektörlerdeki fon sağlayıcı kurumlardan herhangi bir özel destek (hibe) almamıştır.
Proje Numarası
Bu çalışma için bir proje numarası bulunmamaktadır.
Etik Beyan
Bu derleme makalesi için etik kurul onayı gerekmemiştir; çünkü çalışma daha önce yayımlanmış araştırmalara dayanmaktadır ve insan katılımcılar veya hayvanlar üzerinde herhangi bir araştırma içermemektedir.
Teşekkür
Bu makaleyi yazma sürecimde desteklerini esirgemeyen saygıdeğer Çiçek Hocaoğlu’na teşekkürlerimi sunarım.
Kaynakça
- 1. Chu B, Marwaha K, Sanvictores T, Awosika AO, Ayers D. Physiology, stress reaction. In: StatPearls. Trea-sure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024.
- 2. Mifsud KR, Reul JMHM. Mineralocorticoid and glucocorticoid receptor-mediated control of genomic responses to stress in the brain. Stress. 2018;21(5):389–402.
- 3. Ketchesin KD, Stinnett GS, Seasholtz AF. Cor-ticotropin-releasing hormone-binding protein and stress: from invertebrates to humans. Stress. 2017;20(5):449–64.
- 4. Godoy LD, Rossignoli MT, Delfino-Pereira P, Garcia-Cairasco N, Umeoka EH de L. A comprehensive overview on stress neurobiology: basic concepts and clinical implications. Front Behav Neurosci. 2018;12:127.
- 5. Swaab DF, Bao AM, Lucassen PJ. The stress system in the human brain in depression and neurodege-neration. Ageing Res Rev. 2005;4(2):141–94.
- 6. Eisen AM, Bratman GN, Olvera-Alvarez HA. Susceptibility to stress and nature exposure: unveiling differential susceptibility to physical environments; a randomized controlled trial. PLoS One. 2024;19(4):e0299965.
- 7. Gu HF, Tang CK, Yang YZ. Psychological stress, immune response, and atherosclerosis. Atherosclerosis. 2012;223(1):69–77.
- 8. Tottoli EM, Dorati R, Genta I, Chiesa E, Pisani S, Conti B. Skin wound healing process and new emer-ging technologies for skin wound care and regeneration. Pharmaceutics. 2020;12(8):735.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dermatoloji, Psikiyatri
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
6 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
31 Ekim 2025
Kabul Tarihi
10 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 1
APA
Arslan, M., & Hocaoğlu, Ç. (2026). Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme. Troia Medical Journal, 7(1), 36-48. https://doi.org/10.55665/troiamedj.1814705
AMA
1.Arslan M, Hocaoğlu Ç. Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme. Troia Med J. 2026;7(1):36-48. doi:10.55665/troiamedj.1814705
Chicago
Arslan, Mustafa, ve Çiçek Hocaoğlu. 2026. “Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme”. Troia Medical Journal 7 (1): 36-48. https://doi.org/10.55665/troiamedj.1814705.
EndNote
Arslan M, Hocaoğlu Ç (01 Ocak 2026) Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme. Troia Medical Journal 7 1 36–48.
IEEE
[1]M. Arslan ve Ç. Hocaoğlu, “Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme”, Troia Med J, c. 7, sy 1, ss. 36–48, Oca. 2026, doi: 10.55665/troiamedj.1814705.
ISNAD
Arslan, Mustafa - Hocaoğlu, Çiçek. “Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme”. Troia Medical Journal 7/1 (01 Ocak 2026): 36-48. https://doi.org/10.55665/troiamedj.1814705.
JAMA
1.Arslan M, Hocaoğlu Ç. Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme. Troia Med J. 2026;7:36–48.
MLA
Arslan, Mustafa, ve Çiçek Hocaoğlu. “Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme”. Troia Medical Journal, c. 7, sy 1, Ocak 2026, ss. 36-48, doi:10.55665/troiamedj.1814705.
Vancouver
1.Mustafa Arslan, Çiçek Hocaoğlu. Stresin inflamatuar dermatolojik hastalıklar üzerine etkisi: Geleneksel bir derleme. Troia Med J. 01 Ocak 2026;7(1):36-48. doi:10.55665/troiamedj.1814705
