Edictum Theodorici Regis’in Tarihsel ve Hukuki Kimliği

Yıl 2025, Cilt: 10 Sayı: 1, 37 - 54, 21.08.2025

Metin Yılmaz

https://doi.org/10.31454/troyacademy.1543300

Öz

Ostrogot Kralı Büyük Theodoric tarafından ilan edilmesine rağmen, doğası gereği Roma hukukunun bir eseri olan Edictum Theodorici, 154 hüküm, bir ön söz ve bir de son sözden oluşan ve davaların niteliği ile cezai suçları içeren bir yasa kitabıdır. Theodoric’in hükümdarlığına bağlı çalışan Romalı hukukçular tarafından hazırlanan edict, temelde krala dek ulaşan anlaşmazlıklara son vermeyi ve krallıkta yeniden barış ortamının tesisini amaçlamaktadır. Kişisel hukuk, kölelik, mülkiyet, sözleşmeler, satışlar, vergiler, aile ve çeşitli suçlar gibi konuların temelini oluşturduğu edict’in içeriği, başlıktan bağımsız ve konu bütünlüğü çok az dikkate alınarak oluşturulmuştur. Orijinal metni günümüze ulaşmayan edict’in, ilk edisyonu Fransız hümanist Pierre Pithou’nun 1579 yılında yayınladığı eseri sayesinde tam metin halinde bugüne gelmeyi başarmıştır. Paulus, Ulpianus ve Papinianus’un hukuki metinleri, Codex Gregorianus, Codex Hermogenianus, Codex Theodosianus ile Marcianus, Severus ve Anthemius novellae’leri gibi Roma hukuk metinlerinin temelini oluşturduğu edict, hukuk konusunda eğitimli kimselerin ve bu kimselerin terminolojiye olan hakimiyetin azaldığı, yasal denetimin ve yargı kesinliğinin yitirildiği, bölgesel ihtiyaçları karşılamanın temel amaç olduğu veya klasik hukukun barbarlaşması gibi meydana gelen sosyal, idari ve hukuki değişimler ile Roma İmparatorluğu’ndan alınan mirası yansıtmaktadır.

Anahtar Kelimeler

kanun , theodoric , roma imparatorluğu , ostrogotlar , edict

Kaynakça

• Adams, J. N. (1976). The Text and Language of Vulgar Latin Chronicle (Anonymus Valesianus II). Londra: University of London.
• Anon. (2010): The Visigothic Code (Forum Iudicurum) Çev. Scott, S. P. Boston: The Boston Book Company.
• Apollinaris, Sidonius (1915). The Letters of Sidonius: V.1-2. Çev. O.M Dalton. Oxford: Clerendon Press.
• Arnold, Jonathan J. (2014). Theoderic and the Roman Imperial Restoration. Cambridge: Cambridge University Press.
• Arnold, Jonathan J. (2016). Ostrogothic Province: Administration and Ideology. A Companion to Ostrogothic Italy, Leiden: Brill, 73-97.
• Bjornlie, Shane M. (2013). Politics and Tradition Between Rome, and Constantinople: A Study of Cassiodorus, and Variae 527-554. Cambridge: Cambridge University Press.
• Bjornlie, Shane M. (2016). Governal Administration. A Companion to Ostrogothic Italy, Leiden: Brill, 47-72.
• Burns, S. Thomas (1984). A History of the Ostrogoths. Bloomington: Indiana University Press.
• Bury, J. B. (t.y.). History of the Later Roman Empire: From to Death Theodosius I. to Death Iustinian, II. New York: Dover Publications.
• Cassiodorus (2019). The Variae: The Complete Translation. Çev. M. Shane Bjornlie. Berkeley: University of California Press.
• De Coulanges, Fustel (2011). Antik Site: Yunan'dan Roma'ya Kadar Tapınma, Hukuk ve Kurumlar. İstanbul: Epos Yayınları.
• Dillon, N. J. (2018). “Vicarius”. The Oxford Dictionary of Late Antiquity V.2. Ed. O. Nicholson. Oxford: Oxford University Press, 1159.
• Frier, Bruce W. (2016). The Codex of Justinian. Cambridge: Cambridge University Press.
• Grey, Cam (2016). Landowning and Labour in Rural Economy. A Companion to Ostrogothic Italy. Leiden: Brill, 260-295.
• Goffard, Walter (1988). The Narrators of Barbarian History (A.D. 550-800): Jordanes, Gregory of Tours, Bede and Paul the Deacon. Princeton: Princeton University Press.
• Harries, Jill (2018). “Qaestor Sacri Palatii” The Oxford Dictionary of Late Antiquity V.2. Ed. O. Nicholson. Oxford: Oxford University Press, 1257-1258.
• Heather, Peter (2003). Gens and Regnum Among the Ostrogoths. Regna and Gentes: The Relationship Between Late Antique and Early Medieval Peoples and Kingdoms in the Transformation of the Roman World. Ed. H. W. Goetz, J. Jarnut ve W. Pohl. Leiden: Brill, 85-134.
• Heather, Peter (2010). Empires and Barbarians The Fall of Rome and the Birth of Europe. Oxford: Oxford University Press.
• Heather, Peter (2011). Invasion der Barbaren. Stuttgart: J. G. Cotta’sche Buchhandlung.
• Heather, Peter (2012). Gotlar. Çev. Erkan Avcı. Ankara: Phoenix Yayınları.
• Heather, Peter (2013). Goths and Romans 332–489. Oxford: Oxford University Press.
• Hodgkin, Thomas (1896). The Ostrogothic Invasion. Italy and Her Invaders, 3 (4). Oxford: Clarendon Press.
• Hodgkin, Thomas (2019). Theodoric the Goth: Barbarian Champion of Civilisation. Glaskow: Good Press. Isidorus (1970). Isidore of Seville’s History of the Goths, Vandals, and Suevi. Çev. Guido Donini ve Gordon B. Ford Jr. Leiden: Brill.
• James, Edward (2009). Europe’s Barbarians AD 200–600. Londra: Routledge.
• James, Edward (2018). “Aquitania”. The Oxford Dictionary of Late Antiquity V.1. Ed. O. Nicholson. Oxford: Oxford University Press, 104
• Johnston, David (1999). Roman Law in Context. Cambridge: Cambridge University Press.
• Kazanski, M. (1991). Les Goths (Ier-VIIe s. ap. J.C.). Paris: Editions Errance.
• König, Ingemar (2018). Edictum Theodorici Regis: Das „Gesetzbuch“ des Ostgotenkönigs Theoderich des Großen. Darmstadt: wbg Academic.
• Lafferty, Sean D.W. (2010). The Edictum Theoderici: A Study of a Roman Legal Document from Ostrogothic Italy (Yayımlanmamış Doktora Tezi). University of Toronto.
• Lafferty, Sean D. W. (2013). Law and Society in the Age of Theoderic the Great. Cambridge: Cambridge University Press.
• Lafferty, Sean D. W. (2016). The Law. A Companion to Ostrogothic Italy. Leiden: Brill, 147-172.
• Lear, Floyd Seyward (1965). Treason in Roman and Germanic Law. Austin: University of Texas Press.
• Lenski, N. (2002). Failure of Empire: Valens and the Roman State. Oakland: University of California Press.
• Lenski, N. (2011). Captivity and Romano-Barbarian Interchange. Barbarians, and the Transformation of the Roman World. Ed. Ralph W. Mathisen ve Danuta R. Shanzer. Cornwall: Ashgate Publishing, 185-198.
• Liebeschütz, Wolf (2006). Cities, Taxes, and the Accommodation of the Barbarians. From Roma Provinces to Medieval Kingdoms. Ed. Thomas F. X. Noble. Londra: Routledge, 258-269.
• Loseby, Simon (2018). “Provence”. The Oxford Dictionary of Late Antiquity V.2. Ed. O. Nicholson. Oxford: Oxford University Press, 1245.
• Loseby, S. ve Delaplace, C. (2018): “Septimania”. The Oxford Dictionary of Late Antiquity V.2. Ed. O. Nicholson. Oxford: Oxford University Press, 1358-1359.
• Matthew, John E. (2000). Laying Down the Law: A Study of the Theodosian Code. Yale University Press.
• Mierow, C. C. (1915). The Gothic History of Jordanes. Princeton: Princeton University Press.
• Mitchell, S. (2015). A History of the Later Roman Empire ad 284–641. Oxford: Blackwell Publishing.
• Modzelewski, Karol (2011). Barbarların Avrupa’sı. Çev. Nedim Demirtaş. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Moreu, Jacques (1961). Excerpta Valesiana. Leipzig: B.G. Teubner.
• Mulligan, Bret (2022). The Poetry of Ennodius. Londra: Routledge.
• Procopius (1962). History of the Wars VI-VII. Çev. H. B. Dewing. Cambridge: Harvard University Press.
• Skinner, Alexander (2018). “Decennalia”. The Oxford Dictionary of Late Antiquity. Ed. O. Nicholson, 1. Oxford: Oxford University Press, 79; 467.
• Stein, Peter (1999). Roman Law in European History. New York: Cambridge University Press.
• Swain, Brian (2016). Goths and Gothic Identity in the Ostrogothic Kingdom. A Companion to Ostrogothic Italy. Leiden: Brill, 203-233
• Tellegen-Couperus, Olga (1993). A Short History of Roman Law. Londra: Routledge.
• Van Nuffelen, P. ve Van Hoof, L. (2020). Jordanes: Romana and Getica. Liverpool: Liverpool University Press.
• Whitby, Michael ve Whitby, Mary (1989). Chronicon Paschale 284–628 AD. Liverpool: Liverpool University Press
• Wolfram, Herwig (1988). History of the Goths. Çev. Thomas J. Dunlap. Berkeley: University of California Press.
• Wolfram, H. (2006). Gothic History as Historical Ethnography. From Roman Provinces to Barbarian Kingdoms. Ed. Thomas F.X. Noble. Londra: Routledge, 35-56.
• Wolfram, H. (2020). Germenler / Kökenleri ve Roma Dünyasıyla İlişkileri. Çev. Tuğba İsmailoğlu Kacır. İstanbul: Kronik Kitap.
• Wormald, Patrick (2003). The Leges Barbarorum: Law and Ethnicity in the Post-Roman West. Regna and Gentes: The Relationship Between Late Antique and Early Medieval Peoples and Kingdoms in the Transformation of the Roman World. Ed. H. W. Goetz, J. Jarnut ve W. Pohl. Leiden: Brill, 21-54.