Kadın Sağlık Çalışanlarında Kanser Tarama Davranışları

Amaç: Araştırma Muğla ili Marmaris ilçesinde üç hastanede çalışan kadın sağlık çalışanlarının kanser tarama davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır.

Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmanın çalışma grubunu üç hastanede çalışan 200 kadın sağlık çalışanı oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniğiyle toplanmış, SPSS 20.0 programında sayı ve yüzde kullanılarak değerlendirilmiştir.

Bulgular: Araştırmaya katılan çalışanların yaş ortalamaları 35.9 olup, % 49.5’i hemşire, % 16’sı ebe, % 7.5’i doktor ve % 27’si diğer sağlık çalışanlarından oluşmaktadır. Kadın çalışanların % 53’ünün (n=79) Ulusal Kanser Tarama Standartlarına uygun olarak ayda bir kez kendi kendine meme muayenesi yaptığı belirlenmiştir.  Ayrıca 20-39 yaşındaki katılımcıların % 62.5’inin (n=15) ve 40 yaş ve üzerindekilerin % 48.6’sının (n=18) standarda uygun sıklıkta klinik meme muayenesi yaptırdığı, % 71.1’inin (n=27) ise iki yılda bir mamografi çektirdiği belirlenmiştir. Çalışanların % 88.9’unun (n=80) beş yılda bir pap-smear testi yaptırdığı, human papilloma virüs testi yaptıran 14 kişiden 10’unun beş yılda bir bu testi yaptırdığı tespit edilmiştir. Gaitada gizli kan testi yaptıran toplam iki çalışan olduğu, bunlardan birisinin bu testi uygun sıklıkta (iki yılda bir) yaptırdığı, kolonoskopi yaptıran sağlık çalışanı olmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç: Araştırma sonucunda kadın sağlık çalışanlarının pap-smear testi yaptırma dışında, meme, serviks ve kolorektal kansere yönelik tarama davranışlarının sıklığı standartlara göre yetersiz bulunmuştur. Kadın sağlık çalışanlarına bu taramalara ilişkin eğitim ve danışmanlık hizmetleri verilmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kanser tarama davranışları, meme kanseri, serviks kanseri, kolon kanseri, kadın sağlık çalışanları

ABSTRACT

Aim: The study was carried out to determine the cancer screening behaviors of female health workers occupied in three different hospitals in Marmaris, Muğla.

Materials and Methods: The study group of this cross-sectional study was composed of 200 females occupied in three different hospitals. Questionnaire form was used as data collection tool. The data were collected by face-to-face interview technique conducted by the researcher, and evaluated by the number and percentage values using the SPSS 20.0 program.

Findings: The average age of the participants of the survey was 35.9 years, 49.5% are nurses, 16% are midwives, 7.5% are doctors, and 27% are other health care workers. The 53 % of female workers (n=79) were found to have breast self-examination once a month in accordance with the National Cancer Screening Standards. Moreover, 62.5% of the participants aged 20-39 years (n=15) and 48.6% of the 40 years or older (n=18) participants had clinical breast examination in consistent with the standards while 71.1% (n=27) had a mammography every two years. It was found that the 88.9% of particiapants (n=80) had pap-smear test every five years while 10 out of 14 participants, who has had a human papilloma virus test, was determined to have had this test every five years.

Two participants were determined to have fecal occult blood test, and one of them repeated it at the proper frequency (every two years). It was observed that there was no health worker having colonoscopy.

Conclusion: This study demonstrated that the frequency of screening behaviors for breast, cervix and colorectal cancer was found to be inadequate according to standards other than pap-smear test of women health workers. Female health workers are recommended to be provided with training and counseling services related to these screenings.

Key words: Cancer screening behaviors, breast cancer, cervical cancer, colon cancer, female health workers