2019-2023 Yılları Arasında Türk Televizyon Kanallarında Yayınlanan Dizi Türleri Üzerine Bir İnceleme

Öz

Geniş kitlelere hitap eden televizyon dizileri, Türk televizyon yayıncılık tarihinde önemli bir rol oynamaktadır. Her dönem farklı türler olarak yayınlanan dizi projeleri, televizyon dünyasının çeşitliliğini izleyiciye yansıtmaktadır. Bu çalışmada 2019-2023 yılları arasında en çok izlenilen kanallar olan ATV, TRT, STAR TV, KANAL D, SHOW TV, FOX TV, Kanal 7 ve TV8’de yayınlan dizi türleri incelenmiştir. Çalışma, yapıldığı döneme ışık tutması amacı ile son beş yıl tercih edilmiştir. Çalışmada, doküman analizi yöntemi ile 2019-2023 yılları arasında televizyon kanallarında yer alan dizi türleri araştırılmıştır. Bu yöntem, televizyon kanallarının hangi dizi türü projelere yer verdiğini belirlemek ve izlenme oranları için kullanılmıştır. Ayrıca içerik analiz yöntemi ile bu türlerin yıllara göre dağılımı ve izlenme oranları ortaya konulmuştur. Bu yöntem ise hangi dizi türlerinin izleyiciler tarafından tercih edildiği ve hangi türlerin yıllara göre popüler olduğunu belirlemek için kullanılmıştır. Bu iki yöntem kullanılarak farklı türden televizyon dizilerinin farklı dönemlerde popüler olduğu ve izleyici taleplerine göre benzer yapımların üretildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• : Televizyon Yayıncılığı
• Televizyon Dizileri
• Dizi Türleri
• Doküman Analiz
• İçerik Analiz

The Evolution of TV Series Genres in Turkish Television Broadcasting History: A Study of TV Series Trends in the Last Five Years

Abstract

Television series that appeal to wide audiences have played a significant role in the history of Turkish television broadcasting. Different genres of series have been broadcast in each period, reflecting the diversity of the television world to the audience. In this study, the types of series broadcast on the most watched channels between 2019-2023, namely ATV, TRT, STAR TV, KANAL D, SHOW TV, FOX TV, Kanal 7, and TV8, were examined. The study focused on the last five years to shed light on the period it was conducted.In the study, document analysis method was used to investigate the types of series aired on television channels between 2019-2023. This method was utilized to determine which types of series the television channels focused on and their viewership ratess. Additionally, content analysis method was employed to reveal the distribution and viewership rates of these types over the yearss. This method was also used to determine which types of series were preferred by viewers and which genres were popular over the yearss. By using these two methods, it was concluded that different types of television series were popular in different periods and similar productions were produced based on viewer demands.

Keywords

• Television Broadcasting
• Television Series
• Genre of Series
• Documentary Analysis
• Content Analysis

Kaynakça

1. Aziz, A. (1999). Türkiye’de Televizyon Yayıncılığının 30 Yılı, Ankara: TRT.
2. Bayhan, F. (2013). İkonoskop Televizyon Dünyam ve Sevgili Dostlarım, İstanbul: Mega Basım.
3. Arık, B. (2021). Türk Televizyon Dizilerinin Dizi Süreleri Bağlamında Değerlendirilmesi. Yeni Yüzyıl’da İletişim Çalışmaları Dergisi, 4(6), 125-145.
4. Cankaya, Ö. (2003). Bir Kitle İletişim Kurumunun Tarihi: TRT 1927-2000. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
5. Cereci, Ss. (2014). Türk Televizyon Dizilerinin Küresel Başarısı: Evrensel İnsan Yaklaşımı. The Journal of Academic Social Science Studies, (28), 1-12.
6. Çelenk, Ss. (2005). Televizyon Temsil Kültür. Ütopya Yayınevi.
7. Doğanay, M., & Aktaş, M. K. (2021). Türkiye’de Televizyon Dizisi Sektörü. Öneri Dergisi, 16(56), 852-878. https://doi.org/10.14783/maruoneri. 944236
8. Fiske, J. (2003). İletişim Çalışmalarına Giriş (Ss. İrvan, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.

9. Gül, R. (2009). Televizyonda Program Türü Olgusu ve Türkiye’deki Gelişim Süreci (Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
10. Kuyucu, M. (2019). Gençlerin Türkiye’de Üretilen Televizyon Dizilerine Yönelik Tutumları ve Dizi Tüketim Faktörlerinin Analizi. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 2(5), 558-599.
11. Güngör, N. (2002). Televizyonda Gerçekliğin Yeniden Üretilmesi Açısından “Deli Yürek”. İletişim Fakültesi Dergisi, 2(12), 909-934.
12. Okumuş, M. Ss. (2020). 1974’ten 2020’ye TRT Tarih Dizileri. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(39), 37-52. https://doi.org/10.35343/kosbed. 738725
13. Okumuş, M. Ss. (2023). Geçmişten Günümüze TRT Dizi Filmlerinin Yayın Hayatına Yansıması ve 2020-2022 Arası Örnekler. 10(1), 417-432.
14. Özsoy, A. (2011). Televizyon ve İzleyici. Ütopya Yayınevi: Ankara.
15. Serim, Ö. (2007). Türk Televizyon Tarihi. İstanbul: Epsilon Yayınevi.
16. Şak, R., Şahiṅ , Sak, İ. T., Şendil, Öneren, Ç., & Nas, E. (2021). Bir Araştırma Yöntemi Olarak Doküman Analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250.
17. Tanrıöver, H. (2012). Türkiye’de Televizyon Yayıncılığı. İstanbul: İTO Yayınları.
18. https://tiak.com.tr/duyurular/tiak-televizyon-izleyici-olcumu-2022-izleme-davranislari& no=1 (Erişim Tarihi: 25.02.2024).
19. https://tiak.com.tr/tablolar (Erişim Tarihi: 25.02.2024).
20. https://tiak.com.tr/ (Erişim Tarihi: 25.02.2024).
21. https://yamacokur.wordpress.com/2020/06/28/2019-2020-dizi-sezonu-genel- degerlendirme/ (Erişim Tarihi:21.02.2024).
22. https://yamacokur.wordpress.com/2021/08/14/2020-2021-turkiye-tv-dizi-sezonu- genel-degerlendirme/ (Erişim Tarihi:21.02.2024).
23. https://www.nowtv.com.tr/dizi-arsivi (Erişim Tarihi:18.02.2024).
24. https://www.atv.com.tr/eski-diziler(Erişim Tarihi:18.02.2024).
25. https://www.TRT 1.com.tr/tv/arsiv(Erişim Tarihi:18.02.2024).
26. https://www.startv.com.tr/dizi (Erişim Tarihi:18.02.2024).
27. https://www.kanald.com.tr/diziler/arsiv (Erişim Tarihi:18.02.2024).
28. https://www.showtv.com.tr/diziler/arsivdeki-diziler (Erişim Tarihi:18.02.2024).