Popüler Kültür Metalarının Gösterişçi Tüketim ile Birleşmesiyle Sosyal Medyada Benlik İnşasında Kullanımı: Labubu Oyuncak ve Hermes Çanta Örneği

Öz

Bu çalışma, dijital çağda popüler kültür ürünleri kullanılarak sosyal medya aracılığıyla benlik inşa etme arasındaki ilişkiyi dramaturjik bir bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, popüler kültür ürünü Labubu figürünün, “gösterişçi tüketim”in temsilcisi lüks tüketim markası Hermes çantaya eklenti olarak takılmış biçimde TikTok üzerinden başlayan akımla sunumu, Goffman’ın dramaturjik analiz yöntemiyle ele alınmıştır. Bu bağlamda dramaturjik analizin unsurları olan rol, performans, vitrin ve set kavramları sosyal medyadaki paylaşımlar özelinde detaylı olarak analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında, popüler kültür, dijital ortamlar, benliğin inşası ve sosyal medya üzerinden popüler kültür ürünlerinin kimliğin inşa süreçlerindeki rolüne olan etkisi değerlendirilmektedir. Buna göre çalışma bulguları, popüler kültür ürünlerinin hızla yayılıp sosyal medya aracılığıyla kullanıcıların benliklerini inşa etme süreçlerinde önemli bir rolünün olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, yüksek kültür ürünlerinin popüler kültür ürünleriyle dijital ortamlarda bir arada olması bireylerin çevrim içi benlik sunumlarını kültürel sermaye üzerinden inşa etmesine zemin hazırlamaktadır. ‘Labubu’ ve ‘Hermes’ etiketi üzerinden alınan paylaşımların dramaturjik çözümlemesi, popüler kültür ürünü ile gösterişçi tüketimin bir ürünü olan lüks marka çantanın bir arada kullanılmasıyla oluşan statü farklarının muğlaklaşması ve popüler kültürün benliğin inşasında egemen kültürel formlara sahip olduğunu gösterir niteliktedir. Çalışma, popüler kültürün sosyal medya ortamında kullanıcıların benliğini inşa etme pratiklerini anlamak ve “popüler” olan ile “lüks” olanın kolayca birleşebildiğini, statü sınırlarının sosyal medya yoluyla aşındırıldığını göstermek amacıyla kaleme alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Popüler Kültür
• Gösterişçi Tüketim
• Benlik İnşası
• Dramaturjik Analiz
• Labubu

The Usage of Popular Culture Metas in Self-Construction on Social Media by Combining with Conspicuous Consumption: The Sample of Labubu Toy and Hermes Bags

Öz

This study aims to examine the relationship between popular culture products and self-construction through social media in the digital age from a dramaturgical perspective. In the study, the presentation of the figure of Labubu, a popular culture product, as an attachment to the luxury consumer brand Hermes bag, the representative of “costentatious consumption”, with the trend that started on TikTok, is examined with Goffman's dramaturgical analysis method. In this context, the concepts of role, performance, showcase and set, which are the elements of dramaturgical analysis, were analyzed in detail in the context of social media posts. Within the scope of the study, popular culture, digital environments, the construction of the self and the impact of popular culture products on the role of identity construction processes through social media are evaluated. Accordingly, the findings of the study reveal that popular culture products have an important role in the processes of constructing the self of users through social media. Moreover, the coexistence of high culture products with popular culture products in digital environments paves the way for individuals to construct their online self-presentations through cultural capital. The dramaturgical analysis of the posts on the hashtags ‘Labubu’ and ‘Hermes’ shows that the status differences created by the combination of a popular culture product and a luxury brand bag, which is a product of ostentatious consumption, are blurred and that popular culture has dominant cultural forms in the construction of the self. The study was written to understand the practices of popular culture in constructing the self of users in the social media environment and to show that “popular” and “luxury” can easily merge and status boundaries are eroded through social media.

Anahtar Kelimeler

• Popular Culture
• Conspicuous Consumption
• Self-Construction
• Dramaturgical Analysis
• Labubu

Kaynakça

1. Adorno, T. W. (2011). Kültür Endüstrisi Kültür Yönetimi, Çev. N. Ülner, M. Tüzel, E. Gen, İstanbul: İletişim Yayınları.
2. Aytaç, Ö. (2002). “Boş Zaman Üzerine Kuramsal Yaklaşımlar”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 12, Sayı: 1.
3. Bahçecioğlu, E. H. (2023). Popüler Kültür Odağında Sosyal Medyada Akım Trafiği: ’TikTok’ Örneği. Etkileşim(12), 426-454. https://doi.org/10.32739/etkilesim.2023.6.12.228
4. Bakıroğlu, C. T. (2013). Sosyalleşme ve kimlik inşası ekseninde sosyal paylaşım ağları. Akademik Bilişim, 13, 2014.
5. BBC Türkçe. (2025, Haziran 20). Sevimli mi, tuhaf mı: Labubu bebekleri dünyayı nasıl fethetti? https://www.bbc.com/turkce/articles/c3w4qxl82ylo (Erişim Tarihi: 3 Temmuz 2025).
6. Çavuşoğlu, B. (2025). Sosyal Paylaşım Platformlarında Benlik Sunumu Üzerine Kavramsal Bir Çerçeve, İletişim Bilimi Araştırmaları Dergisi, 5(1), 53-62.
7. Dursun, Z. (2025). Instagram Paylaşımlarının Benlik Sunumu ve Popüler Kültürle İlişkisi. Erciyes Akademi, 39(1), 325-347. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1615139
8. Düzgel, A. (2025). Sosyal Medyada Oluşturulan Sanal Kimlikler Üzerine Genel Bir Değerlendirme. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 12(1), 205-216.

9. Erdoğan, İ & Alemdar, K. (2005). Popüler Kültür ve İletişim, ERK, Ankara.
10. Fiske, J. (1999). Popüler kültürü anlamak (S. İrvan, Çev.). Ankara: Ark Yayınları. (Orijinal eser 1989 yılında yayımlanmıştır)
11. Forbes Türkiye. (2025, Haziran, 20). Çinli oyuncak Labubu küresel fenomene dönüştü. https://www.forbes.com.tr/makale/cinli-oyuncak-labubu-kuresel-fenomene-donustu (Erişim Tarihi: Temmuz, 2025).
12. Gans, H. J. (2008). Popular culture and high culture: An analysis and evaluation of taste (3rd ed.). Basic Books.
13. Goffman, E. (2021) Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu, Çev. Barış Cezar. Ankara: Metis Yayınları.
14. İlhan, S. (2016). Akışkan Toplumda Kimlik İnşası: Geçişken, Eklektik, Ben Odaklı Kimlikler. Firat University Journal of Social Sciences, 23(2), 233-246.
15. İmren, M. (2018). İşte Benim Kimliğim: Moda ve Medyanın Kadınların Kimlik İnşası ve İdeal Beden Söylemlerindeki Rolü Üzerine, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 103-111. Doi: 10.31592/aeusbed.338524
16. Kavut, S. (2018). Goffman’ın benlik sunumu kuramı bağlamında sosyal medyada kimlik inşası: Instagram üzerine bir araştırma. Nosyon: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, 1, 1-12.
17. Khan, U. and Saltmarsh, S. (2011). Childhood in Literature, Media and Popular Culture. Global Studies of Childhood, 1(4), 267-270. doi/10.2304/ gsch.2011.1.4.267
18. Kılınç, M. (2025). Kitle Kültürü Yerini Dijital Kültüre mi Bırakıyor? Dijital Yerliler ve Toplumsal Devinim. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 10(27), 551-570. https://doi.org/10.25204/iktisad.1615509
19. Kıran, Ö. (2021). Dijital Ortamlarda Benlik Sunumu ve Kimlik İnşası, İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10 (3), 2038-2065. Retrieved from http://www.itobiad.com/tr/pub/issue/64619/874349
20. Koç, M. (2017). Dramaturjik Teori Çerçevesinde Sosyal Medyada Engelli Bireylerin Benlik Sunumu. Selçuk İletişim, 10(1), 262-281. https://doi.org/10.18094/josc.305124
21. Kurtulan, S. (2017) Popüler Kültür ve Sosyal Medya: Moda Bloggerları Üzerine Bir Saha Çalışması, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi.
22. Macdonald, D. (1960). The theory of mass culture. In B. Rosenberg & D. M. White (Eds.), Mass culture: The popular arts in America (pp. 59–73). Free Press.
23. Mason, R. (2001). Conspicuous Consumption: A Literature Review, European Journal of Marketing, 18(3), p.26‐ 39.
24. Merunková, L. & Šlerka, J. (2019). Goffman's Theory as a Framework for Analysis of Self Presentation on Online Social Networks. Masaryk University Journal of Law and Technology. 13. 243. 10.5817/MUJLT2019-2-5.
25. Morva, O. (2016). Ben, Kendim ve Dijital Benliğim: Dijital İletişim Çağında Benlik Kavramsallaştırması Üzerine. Dijital- Kavramlar, Olanaklar, Deneyimler (pp.41-63), İstanbul: Kalkedon Yayınları.
26. Oy, B. (2020). Popüler Kültür Ve Yüksek Kültür Tartışması Çerçevesinde Bilimkurgu Türüne Bir Bakış, Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Karşılaştırmalı Edebiyat Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
27. Özer, Ö. & Dağtaş, E. (2011). Popüler Kültürün Hâkimiyeti Bir Türkiye Hikâyesi. Konya: Literatürk Yayınları.
28. Pınarbaşı, T. E. & Astam, F. K. (2021). Sosyal Medyada Çocuk: YouTube Oyun Kanalları Üzerine Dramaturjik Bir Analiz. Selçuk İletişim, 14(3), 1183-1212. https://doi.org/10.18094/josc.877896
29. Pop Mart, (2025). The Monsters. Erişim Tarihi: 14 Ağustos 2025. https://www.popmart.com/us/collection/11
30. Ritzer, G. (2001) Explorations in the Sociology of Consumption: Fast Food, Credit Cards and Casinos, Sage Publications, London.
31. Sakallı, E. (2014). Türkçe Popüler Kültür. International Journal Of Turkish Literature Culture Education. https://doi.org/10.7884/TEKE.290
32. Storey, J. (2018). Cultural Theory and Popular Culture An Introduction, 8th Edition, Taylor&Francis Group, London.
33. Swartz, D. (2013). Kültür ve İktidar: Pierre Bourdieu'nün Sosyolojisi. (E. Gen, Trans.) İstanbul: İletişim Yayınları.
34. Turkle, S. (2011). Alone together: Why we expect more from technology and less from each other. Basic Books.
35. Ünsal, R. (2022). Süper Bağ(lantı)lı: İnternet, Dijital Medya ve Tekno-Sosyal Hayat. Yeni Medya, 2022(13), 504-507.
36. Veblen, T. (1899) The Theory of the Leisure Class, Retrieved: https://moglen.law.columbia.edu/LCS/theoryleisureclass.pdf (Erişim Tarihi: 8 Haziran 2025).
37. Veblen, T. (1995). Aylak Sınıf, (çev. İnci User), Marmara Üniversitesi T.E.Fakültesi Matbaası, İstanbul