Kriz Dönemlerinde Medya Söylemi ve Demokratik Direncin İnşası: 15 Temmuz Sürecine Yönelik Nitel Bir Analiz

Öz

15 Temmuz 2016 darbe girişimi, medyanın kriz koşullarında demokratik süreçlerde üstlendiği rolü görünür kılan kritik bir dönüm noktasıdır. Mevcut literatür, bu rolü çoğunlukla normatif düzeyde ele almakta ancak medya söyleminin demokratik meşruiyet ve kolektif anlam üretimini hangi mekanizmalar aracılığıyla kurduğunu sınırlı biçimde açıklamaktadır. Bu çalışma, söz konusu boşluğu ele alarak 15 Temmuz sürecinde medya söyleminin demokratik direncin inşasında nasıl işlediğini incelemektedir. Araştırma, kamuya açık televizyon yayınları ve resmî açıklamalara dayalı nitel doküman analiziyle yürütülmüştür. Bulgular, medya söyleminin kriz anlarında yalnızca bilgi aktaran bir araç olmadığını; demokratik meşruiyetin yeniden üretimi, kolektif kimliğin inşası ve belirsizliğin yönetimi yoluyla anlam üretimini yönlendiren aktif bir yapı olarak işlediğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, medyanın kriz dönemlerindeki rolüne ilişkin tartışmaları mekanizma temelli bir çerçevede yeniden değerlendirmeye açmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• 15 Temmuz
• Medya ve Demokrasi
• Demokratik Direnç
• Kamusal Yayıncılık
• Kriz Dönemlerinde Medya

Destekleyen Kurum

Destekleyen Kurum yoktur.

Etik Beyan

Araştırma, kamuya açık biçimde erişilebilen medya içerleri ve resmî belgeler üzerinde gerçekleştirilen doküman analizine dayanmaktadır. Çalışmada insan katılımcılarla doğrudan temas kurulmamış, kişisel veri toplanmamış ve herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Bu kapsamda etik kurul onayı gerekmemektedir.

Media Discourse and the Construction of Democratic Resistance in Times of Crisis: A Qualitative Analysis of the July 15th Process

Öz

The July 15, 2016 coup attempt represents a critical moment that made visible the role of media in democratic processes under crisis conditions. While existing literature predominantly addresses this role at a normative level, it offers limited insight into the mechanisms through which media discourse constructs democratic legitimacy and collective meaning. This study addresses this gap by examining how media discourse functioned in the construction of democratic resistance during the July 15 process. The research is based on a qualitative document analysis of publicly available television broadcasts and official statements. The findings indicate that media discourse does not merely transmit information during crises; rather, it actively structures meaning through the reproduction of democratic legitimacy, the construction of collective identity and the management of uncertainty. In this respect, the study offers a mechanism-based re-evaluation of the role of media in times of crisis.

Anahtar Kelimeler

• July 15 Coup Attempt
• Media and Democracy
• Democratic Resistance
• Public Broadcasting
• Media in Times of Crisis

Destekleyen Kurum

There is no supporting organization.

Etik Beyan

The research is based on document analysis of publicly available media content and official documents. The study involved no direct contact with human participants, no collection of personal data, and no intervention whatsoever. Therefore, ethical committee approval is not required.

Kaynakça

1. Bulduklu, Y., ve Karaçor, S. (2017). Sağlık Hizmetlerinde Kriz Iletişimi ve Yeni Medya. Atatürk İletişim Dergisi, 14, 279–296
2. Calhoun, C. (1992). Introduction: Habermas and the Public Sphere. In: Calhoun.
3. Coombs, T. (2013). Situational Theory of Crisis: Situational Crisis Communication Theory and Corporate Reputation. In The Handbook of Communication and Corporate Reputation, C.E. Carroll (Ed.). https://doi.org/10.1002/9781118335529.ch23
4. Coombs, W. T. (2015). The value of communication during a crisis: Insights from strategic communication research. Business Horizons, Emerging Issues ın Crisis Management, 58(2), 141-148. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2014.10.003
5. Couldry, N. (2012). Media, Society, World: Social Theory and Digital Media Practice. Polity Press.
6. Dahlgren, P. (2005). The Internet, Public Spheres, and Political Communication: Dispersion and Deliberation. 22(2). https://doi.org/10.1080/10584600590933160
7. Dahlgren, P. (2009). Media and political engagement Citizens, communication and democracy. C. Scientific Research Publishing.
8. Dalkılıç, M. M. (2020). Amerika Birleşik Devletleri Medyasinda 15 Temmuz Darbe Girişimi. İçtimaiyat, 4 (15 Temmuz Özel Sayısı), 25-43.

9. Entman. (1993). Framing: Toward Clarification of a Fractured Paradigm. Journal of Communication. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/ j.1460-2466.1993.tb01304.x
10. Goffman, E. (1974). Frame analysis: An essay on the organization of experience (ss. ix, 586). Harvard University Press.
11. Habermas, J. (1989). The Structural Transformation of the Public Sphere: An Inquiry Into a Category of Bourgeois Society. Polity Press.
12. Habermas, J. (1996). Between Facts and Norms Contributions to a Discourse Theory of Law and Democracy.
13. Habermas, J. (2004). “Kamusal Alan”. Kamusal Alan (iç.). Der. ve Çev. Meral Özbek. İstanbul: Hil Yayın.
14. Hjarvard, S. (2013). The Mediatization of Culture and Society. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203155363
15. Jakubowicz, K. (2012). Post-communist Political Systems and Media Freedom and Independence. İçinde Central and Eastern European Media in Comparative Perspective. Routledge.
16. Kandemir, P., & Karagöz, S. (2016). The role that the media played in the failure of the July 15 coup attempt. Insight Turkey, 18(3), 19–29
17. McCombs, M. (2004). Setting the Agenda: The Mass Media and Public Opinion. Polity.
18. McCombs, M. E., & Shaw, D. L. (1972). The Agenda-Setting Function of Mass Media. The Public Opinion Quarterly, 36(2), 176-187.
19. McNair, B. (2017). An Introduction to Political Communication. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315750293
20. Merkel W. Is There a Crisis of Democracy? Democratic Theory. 2014;1(2):11-25. doi:10.3167/dt.2014.010202
21. Melek, G., & Toker, H. (2017). Şiddet, demokrasi ve terör bağlamında ana akım medyanın analizi: 15 Temmuz darbe girişimi. Erciyes İletişim Dergisi “akademia”, 5(1), 222–234
22. Norris, P. (2011). Democratic Deficit: Critical Citizens Revisited. http://dx.doi.org/10.1017/CBO9780511973383
23. Reese, S. D. (2007). Framing Project: A Bridging Model for Media Research Revisited. 57(1). https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2006.00334.x
24. Scannell, L., & Gifford, R. (2010a). Defining place attachment: A tripartite organizing framework. Journal of Environmental Psychology, 30(1), 1-10. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2009.09.006
25. Scannell, L., & Gifford, R. (2010b). Defining place attachment: A tripartite organizing framework. Journal of Environmental Psychology, 30(1), 1-10. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2009.09.006
26. Strömbäck, J., & Esser, F. (2014). 16. Mediatization of politics: Transforming democracies and reshaping politics. Içinde K. Lundby (Ed.), Mediatization of Communication (ss. 375-404). De Gruyter Mouton.
27. Tanyıldızı, İ. N., & Ateş, T. Y. (2018). Siyasi Parti Genel Başkanlarinin 15 Temmuz Darbe Girişimi Sonrasi Twitter Mesajlarina Yönelik İçerik ve Söylem Çözümlemesİ. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 5(10), 46-63. https://izlik.org/JA95AP86MS
28. Ulmer, R. R., Sellnow, T. L., & Seeger, M. W. (2010). Effective Crisis Communication: Moving From Crisis to Opportunity. SAGE Publications.
29. Waisbord, S. (2018). Truth is What Happens to News On journalism, fake news, and post-truth. 19(13), 1866-1878. https://doi.org/10.1080/1461670X.2018.1492881