Araştırma Makalesi

15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi

Cilt: 11 Sayı: 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi 9 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi

Öz

Bu çalışma, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin medya gündemindeki uzun dönemli temsillerini ve bu temsillerin toplumsal ilgiyle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Kuramsal olarak araştırma, medya görünürlüğünün önemli toplumsal olayların dijital kolektif bellekte nasıl yeniden üretildiğini açıklayan hesaplamalı gündem belirleme ve dijital kolektif bellek yaklaşımına dayanmaktadır. Bu çerçevede araştırma, medya gündemini temsil eden büyük ölçekli haber verileri ile toplumsal ilgiyi temsil eden dijital arama davranışlarını birlikte inceleyen hesaplamalı bir araştırma tasarımı benimsemektedir. Analizde GDELT (Global Database of Events, Language and Tone) veri tabanından elde edilen medya verileri ile Google Trends arama hacmi verileri kullanılmıştır. 2016–2026 dönemini kapsayan veri setinde, SimilarWeb trafik verileri temel alınarak belirlenen 30 ulusal ve 30 küresel elit medya (elite media) kuruluşunun haber üretimi karşılaştırılmıştır. Bulgular, ulusal medyanın söz konusu olayı küresel medyaya kıyasla çok daha yüksek bir yoğunlukla ele aldığını ve özellikle temmuz aylarında belirgin bir görünürlük artışı yaşandığını göstermektedir. Ayrıca ulusal ve küresel medya gündemleri ile Türkiye ve dünya ölçeğindeki arama hacimleri arasında kurulan korelasyon matrisi, medya görünürlüğü ile toplumsal ilgi arasında güçlü ilişkiler bulunduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle ulusal medya görünürlüğü ile Türkiye’deki arama hacmi arasında çok güçlü bir ilişki tespit edilmiştir (r = 0.95). Bu bulgular, medyanın gündemi belirleyen bir aktör olmasının yanında, geçmiş olayların toplumsal bellekte yeniden hatırlanmasına aracılık eden bir dijital bellek aracı olarak işlev gördüğünü kanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ataman, M. (2017). July 15 coup attempt in Turkey: Context, causes and consequences. SET Vakfı İktisadi İşletmesi.
  2. Baumgartner, F. R.; Jones, B. D. (2010). Agendas and instability in American politics. University of Chicago Press.
  3. Choi, H.; Varian, H. (2012). Predicting the present with Google Trends. Economic record,88, 2-9.
  4. Cohen, B. C. (2015). Press and foreign polic
  5. Dayan, D.; Katz, E. (1992). Media events: The live broadcasting of history. harvard university press
  6. Downs, A. (2016). Up and down with ecology: The “issue-attention cycle”. In Agenda setting (pp. 27-33). Routledge.
  7. Erll, A. (2011). Memory in Culture. In: Palgrave Macmillan.
  8. Golan, G. (2006). Inter-Media Agenda Setting And Global News Coverage. Journalism Studies, 7(2), 323-333. https://doi.org/10.1080/14616700500533643

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gazetecilik, İletişim Kuramları, İnternet Yayıncılığı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

9 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

9 Mart 2026

Kabul Tarihi

9 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 11 Sayı: 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi

Kaynak Göster

APA
Bingöl, M. (2026). 15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi. TRT Akademi, 11(15 Temmuz: Medya ve Demokrasi), 102-135. https://doi.org/10.37679/trta.1905752
AMA
1.Bingöl M. 15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi. trtakademi. 2026;11(15 Temmuz: Medya ve Demokrasi):102-135. doi:10.37679/trta.1905752
Chicago
Bingöl, Mahmut. 2026. “15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi”. TRT Akademi 11 (15 Temmuz: Medya ve Demokrasi): 102-35. https://doi.org/10.37679/trta.1905752.
EndNote
Bingöl M (01 Temmuz 2026) 15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi. TRT Akademi 11 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi 102–135.
IEEE
[1]M. Bingöl, “15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi”, trtakademi, c. 11, sy 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi, ss. 102–135, Tem. 2026, doi: 10.37679/trta.1905752.
ISNAD
Bingöl, Mahmut. “15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi”. TRT Akademi 11/15 Temmuz: Medya ve Demokrasi (01 Temmuz 2026): 102-135. https://doi.org/10.37679/trta.1905752.
JAMA
1.Bingöl M. 15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi. trtakademi. 2026;11:102–135.
MLA
Bingöl, Mahmut. “15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi”. TRT Akademi, c. 11, sy 15 Temmuz: Medya ve Demokrasi, Temmuz 2026, ss. 102-35, doi:10.37679/trta.1905752.
Vancouver
1.Mahmut Bingöl. 15 Temmuz Darbe Girişiminin Medya Gündemi ve Dijital Kolektif Belleği: Medya Görünürlüğü ile Toplumsal İlginin On Yıllık Büyük Veri Analizi. trtakademi. 01 Temmuz 2026;11(15 Temmuz: Medya ve Demokrasi):102-35. doi:10.37679/trta.1905752