Sinemada Yabancılaşma ve Teknoloji Temalı Distopya: Siberpunk Anlatı

Öz

Siberpunk anlatıya sahip distopik filmlerde, filmin temasının duygusal paradigmalarından birinin yabancılaşma olduğu düşüncesinden yola çıkan çalışma, yabancılaşmanın post-modernizmin vazgeçilmez eşlikçisi olacağına dair bir tanımlama çabası ile başlamış, sinema filmlerinde distopik anlatı ve siberpunk kültürünü irdelemiştir. Bu kavramsal inşanın ardından seçilen kült filmlerde yabancılaşmanın siberpunk anlatıda nasıl bir atmosfer öğesi haline geldiği betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Sonuç, post-endüstri dünyasını tasvir eden siberpunk filmlerde, yabancılaşma öykünün olmazsa olmaz öğelerinden biridir ve distopik şehirler yabancılaşmanın somutlaşmış mekanı haline gelmiştir şeklinde özetlenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancılaşma,Siberpunk,Distopya,BetimselAnaliz

Alienation and Technology-Based Dystopia in Cinema: Cyberpunk Narrative

Abstract

The study, which presumed that one of the most important emotional paradigms of dystopic movies with cyberpunk narration is alienation, starts with a description suggesting that alienation will become an indispensable companion of postmodernism, then goes on to examine the dystopian narrative and cyberpunk culture in cinema. After this conceptual construction, the question of how the alienation in the selected cult films became an atmospheric element in cyberpunk narrative was evaluated through the descriptive analysis method. As a result, in cyberpunk films depicting the postindustrial world, alienation is one of the essential elements of emulation, and dystopic cities have become a concrete space of alienation.

Keywords

• Alienation,Cyberpunk,Dystopia,Descriptive Analysis

Kaynakça

1. Altunışık, R., Çoşkun, R., Yıldırım, E. Ve Bayraktaroğlu, S. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Sakarya: Sakarya Kitabevi.
2. Aytaç, Ömer. (2005). Modern Bürokrasiler ve Yabancılaşma Ethosu. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Cilt: 15, Sayı: 2, ss. 319-348.
3. Barlas Tolan. (1981).Çağdaş İnsanın Bunalımı: Anomi ve Yabancılaşma, Ankara: İktisadi ve İdari Bilimler Akademisi Yayınları.
4. Burrows, Roger. (1997). "Cyberpunk as social theory," in Imagining Cities: Scripts, Signs, Memory, ed.Sallie Westwood and John Williams. New York: Routledge.
5. Buckley, John. I. “Dystopian Themes as Portrayed in Planet of the Apes, Blade Runner, and V for Vendetta” https://www.academia.edu/3106476/Dystopian_Themes_in_Film
6. Çelik, Sinan Kadir. (2001). “Yabancılaşmadan Ötekileşmeye: Kültürel Bir Hegemonyanın Kuruluş Biçimleri”, Praksis Dergisi, S. 4, Güz, ss. 144 – 184.
7. Devi.G., Gayadri. (2008). The Concept of Hyperrealism in Cyberpunk Films. The Film The Matrix (1999): a Case Study. Proceeding at Language and The Scientific Imagination, 11th International Conference of ISSEI ss. 1-12.
8. Erich, Fromm. (1997). Marx’ın İnsan Anlayışı, Çev: Kaan Ökten, İstanbul: Arıtan Yayınevi.

9. Feenberg, Andrew. (1995). Alternative Modernity: The Technical Turn in Philosophy and Social Theory. USA: University of California.
10. Güğerçin, Utku, Aksay, Bilge. (2017). Dean’in Yabancılaşma Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlilik Ve Güvenilirlik Analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 13, Sayı 1, ss. 137-154.
11. H. Kukka, A. Luusua, J. Ylipulli, T. Suopajärvi, V. Kostakos, T. Ojala. 2014. "From cyberpunk to calm urban computing: Exploring the role of technology in the future cityscape", Technological Forecasting & Social Change, vol. 84, pp. 29-42.
12. Jagan, Shivani. (2015). Analysis of Dystopian Films ‘Book of Eli’ And ‘V for Vendetta’ Using Randal Marlin’s Theory of Propaganda. International Journal of Social Science and Humanities Research ISSN 2348-3164 (online) Vol. 3, Issue 3, ss. 312-340.
13. Jørgensen, Tanja Valsted. (2016). Black Mirror: Technology, Technostruggles, and Anxieties. Denmark: Aalborg University.
14. Karl Marx. (1993).1844 Elyazmaları, Ekonomi Politik ve Felsefe, Çev. Kenan Somer, Ankara: Sol Yayınları.
15. Kiraz, Sibel.(2011). Yabancılaşmanın Kökeni Üzerine. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), Güz, sayı: 12, ss. 147-169.
16. Marks, Peter. (2005). ‘Doing Surveillance Studies’ Editors: K. Ball, K.D. Haggerty and J. Whitson Surveillance & Society 3(2/3), ss. 222-239 Imagining Surveillance: Utopian Visions and Surveillance Studies.
17. Matos, Andityas Soares de Moura Costa. (2012). Law, literature and cinema: an essay on dystopic movies. Revista de Estudos Constitucionais, Hermenêutica e Teoria do Direito (RECHTD) 4(1), ss. 40-47.
18. Max. Horkheimer, Theodor, Adorno. (1996). Aydınlanmanın Diyalektigi (Felsefi Fragmanlar-II), Çev. O. Özügül, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
19. Özdemir, Murat. (2014). Nitel Veri Analizi: Sosyal Bilimlerde Yöntembilim Sorunsalı Üzerine Bir Çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), ss. 321-343.
20. Tükel, İrem. (2012). Modern Örgütlerde Yabancılaşma ve Kafka’nın “Dönüşüm” Romanının Bu Bağlamda Analizi. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Cilt: 1 Sayı: 2 ss. 34-50.
21. Williams, Douglas E. (1988). Ideology as Dystopia: An Interpretation of "Blade Runner" International Political Science Review / Revue internationale de science politique, Vol. 9, No. 4, Sage Publications, ss. 381-394.
22. Yılmaz, K. (2006). Born to Be On-line: Cyberpunk, Cyborgs and the Matrix Trilogy. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi Cilt: 23 Sayı: 1. ss. 257-267.