Araştırma Makalesi

Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi

Cilt: 4 Sayı: 2 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi

Öz

Örgütlü suçlulukla mücadelenin en geniş etkili aracı, örgüte üye olma suç tipidir. Bu çalışma, üyelik sınırının nerede durması gerektiği sorusunu uluslararası insan hakları hukuku normları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı ve uluslararası denetim mekanizmalarının belgeleri üzerinden ele almaktadır. İnceleme, birbirinden ayrı işleyen iki normatif katmanı karşılaştırmaktadır. Birinci katman, Sınıraşan Örgütlü Suçlara Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi, Avrupa Konseyi Terörizmin Önlenmesi Sözleşmesi ile Ek Protokolü ve Avrupa Birliği ikincil mevzuatından oluşan cezalandırma acquis'idir. İkinci katman, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesinde işleyen insan hakları denetimidir. Denetimin ekseni Sözleşme'nin 7. maddesidir; 6, 8, 10 ve 11. maddeler yalnızca bu eksenin doğurduğu sonuçlar bakımından ve arka plan olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın merkezî tespiti bir normatif asimetriye ilişkindir. Bağlayıcı uluslararası metinler örgütsel ceza sorumluluğunu istikrarlı biçimde fiil esaslı katılma ile açık bir bilme unsuru üzerinden kurmakta, salt pasif mensubiyetin suç sayılmasını ise hiçbir metin zorunlu kılmamaktadır. Üyeliğin statü olarak tanımı hiçbir bağlayıcı metinde yer almamaktadır. Bu boşluk nedeniyle üyelik sınırı önceden yasama yoluyla değil, sonradan yargısal denetim yoluyla çizilmektedir. Çalışma buradan hareketle iki alt iddia geliştirmektedir. Birincisi, statü esaslı bir tipiklikte öngörülebilirlik testinin konusu yapısal olarak ortadan kalkmaktadır. İkincisi, manevi unsurun kanunilik denetimine taşınması dogmatik bir tercih değil, maddi unsurun statüye indirgenmesinin zorunlu sonucudur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Additional Protocol to the Council of Europe Convention on the Prevention of Terrorism (Riga, 22 October 2015, CETS No 217) Erişim Tarihi 14 Temmuz 2026.
  2. Altıparmak K ve Budak R, ‘Yasak v Türkiye. A Green Light to the Retrospective Application of Criminal Law in Terror Cases’ (Strasbourg Observers, 29 November 2024) Erişim Tarihi 14 Temmuz 2026.
  3. Andrijauskaitė A, ‘The Principle of Legality as a Way to Control Sanctioning Content under ECHR’ (RealLaw Blog, 27 October 2021) Erişim Tarihi 24 Haziran 2026.
  4. Article 19 ve Turkey Litigation Support Project, Rule 9 Submission in the Işıkırık Group of Cases (March 2020) Erişim Tarihi 11 Haziran 2026.
  5. Artuk ME, Gökcen A, Alşahin ME ve Çakır K, Ceza Hukuku Genel Hükümler (16. Baskı, Adalet Yayınevi 2022).
  6. Ashworth A ve Zedner L, Preventive Justice (Oxford University Press 2014).
  7. Asp P, ‘Preventionism and Criminalization of Nonconsummate Offences’ iç Ashworth A, Zedner L ve Tomlin P (ed), Prevention and the Limits of the Criminal Law (Oxford University Press 2013) 23-46.
  8. Carvalho H, The Preventive Turn in Criminal Law (Oxford University Press 2017).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ceza Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

11 Ağustos 2026

Kabul Tarihi

18 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Oğurlu, C. Ş. (2026). Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 208-252. https://doi.org/10.66678/truhfd.2015802
AMA
1.Oğurlu CŞ. Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi. TRÜHFD. 2026;4(2):208-252. doi:10.66678/truhfd.2015802
Chicago
Oğurlu, Cüneyt Şamil. 2026. “Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi”. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4 (2): 208-52. https://doi.org/10.66678/truhfd.2015802.
EndNote
Oğurlu CŞ (01 Eylül 2026) Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4 2 208–252.
IEEE
[1]C. Ş. Oğurlu, “Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi”, TRÜHFD, c. 4, sy 2, ss. 208–252, Eyl. 2026, doi: 10.66678/truhfd.2015802.
ISNAD
Oğurlu, Cüneyt Şamil. “Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi”. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4/2 (01 Eylül 2026): 208-252. https://doi.org/10.66678/truhfd.2015802.
JAMA
1.Oğurlu CŞ. Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi. TRÜHFD. 2026;4:208–252.
MLA
Oğurlu, Cüneyt Şamil. “Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi”. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 4, sy 2, Eylül 2026, ss. 208-52, doi:10.66678/truhfd.2015802.
Vancouver
1.Cüneyt Şamil Oğurlu. Uluslararası İnsan Hakları Standartları Işığında Örgütlü Suçlulukta Üyelik Sınırının Belirlenmesi. TRÜHFD. 01 Eylül 2026;4(2):208-52. doi:10.66678/truhfd.2015802