Öz
Osmanlı Devleti merkez teşkilatının bir parçası olan harem kurumu padişahların özel hayatlarını geçirdikleri ve aile üyelerinin bulunduğu alan olarak devletin yıkılışına kadar bazı dönüşümler geçirerek varlığını korumuştur. Harem halkı arasında sayıca en kalabalık olan kesim, çeşitli yollarla saraya alınarak eğitilen cariyelerdir. Yolu bir şekilde hareme düşen cariyelerin kaderi öncelikle mevcut padişahın dikkatini çekmek ve ona erkek evlat vermek üzerine şekillenmiştir. Ancak bütün bunlar gerçekleşse bile bir cariyenin yükselebileceği en kudretli makam olan “Validelik” payesi oğlunun tahtta oturmasına bağlıdır. Osmanlı tarihi boyunca oğlunun tahta çıkışının mutluluğunu yaşayan talihli valideler çok olsa da tahttan indiriliş hadisesine şahit olan talihsiz valideler de vardır. Toplamda tahttan indirilen padişah sayısı oniki olsa da pek çoğunun hazin sonunu görmeye validelerinin ömrü yetmemiştir. Yalnızca 93 gün süren padişahlığı sürecinde V.Murad’ın yanında olan ve Valide Sultan olma ayrıcalığını yaşayan Şevkefzâ Sultan Osmanlı İmparatorluğu’nun en kederli validelerinden biri olmuştur. Şehzadelik döneminden itibaren hem kendisi hem de oğlunun borçlarla mücadelesi başlamış ardından padişah olan oğlunun ruhsal olarak hastalanmasına ve tahttan indirilmesine şahit olmuş ve acılar içinde çırpınmıştır.
Etik Beyan
Çalışmamın özgün bir çalışma olduğunu ve tüm aşamalarında etik kurallara uyduğumu beyan ederim.
Kaynakça
- Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri. Yıldız Arşivi Y.EE.14-175.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Tarih Eğitimi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 13 Aralık 2024 |
| Kabul Tarihi | 9 Nisan 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 8 Aralık 2025 |
| DOI | https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1601200 |
| IZ | https://izlik.org/JA34PC39ST |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 29 Sayı: 3 |