Sabri F. Ülgener ve İbn Haldun’da “Dayanışma” Kavramı Bağlamında Zihniyet İncelemesi

Yıl 2025, Cilt: 29 Sayı: 3, 745 - 759, 08.12.2025

Fahri Atasoy , Ayyüce Nur Şimşek

https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1604153

https://izlik.org/JA84XN27DD

Öz

İbn Haldun ve Sabri Fehmi Ülgener, farklı dönemlerde yaşamış olmalarına rağmen “toplum ve dayanışma” etkileşimi üzerine değerlendirmelerini İslam düşüncesi üzerinden yaptıkları görülür. Bu bakımdan; sosyoloji, iktisat, siyaset ile ilgili konuları bu ortak bakıştan hareketle ele aldıkları ve zihniyet değerlendirmeleri bakımından birbirleriyle benzer düşünceler geliştirmiş önemli isimlerden oldukları ifade edilebilir. İbn Haldun, düşüncelerini sosyoloji ve tarih felsefesi olarak şekillendirirken, Sabri Fehmi Ülgener, Osmanlı toplumu ve zihniyeti üzerinden bütüncül tahlillerde (değerlendirmelerde) bulunmuştur. Bundan dolayı bu makale çalışmasında; İbn Haldun ile Sabri Fehmi Ülgener’in yaşadıkları dönemler arasında altı asırlık bir zaman farkı bulunmasına rağmen İslam’ın evrensel ölçülerinin tüm zamanlara hitap eden özelliğinden yola çıkarak, İbn Haldun’un yaşadığı İslam toplumu içinden İslami değerlere dayalı bir “dayanışma” olgusuna bakış ile Ülgener’in yaşadığı liberal-kapitalist içerikli Modern toplumda İslami değerler açısından “dayanışma” anlayışının mukayeseli zihniyet tahlilinin bir incelemesi yapılması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Zihniyet , Dayanışma , Diğerkam , Karşılaştırmalı Zihniyet Analizi

Kaynakça

• Acar, M., & Bilir, H. (2014, 1 Mart). Gerçek bir âlim, mümtaz bir şahsiyet: Sabri Fehmi Ülgener. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, (1), 114-122. https://doi.org/10.18493/kmusekad.87525