TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI

Adem Karaca; Ufuk Karakuş

TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI

Öz

Bu araştırmanın amacı Türkiye’de uygulanan nüfus politikalarının lise coğrafya ders kitaplarında yer alan nüfus konularının öğretimine etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda 1923-1963, 1964-1982, 1983 yılı ve sonrasında lise düzeyinde okutulan ders kitapları incelenmiştir. Araştırmada, genel tarama modeli kullanılmıştır. Elde edilen veriler, nitel araştırma analizlerinden biri olan doküman incelemesiyle analiz edilmiştir. Verilerin analiz edilmesiyle birlikte 1923-1963 yılları arasındaki uygulanan nüfusu artırmaya yönelik politikaların ders kitaplarına yansıdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu dönemde izlenilen nüfus politikası ders kitaplarında, doğal nüfus artışının yeterli olmadığı ve kalkınma için daha fazla artışın sağlanması gerektiği şeklinde vurgulanmaktadır. 1964-1982 yılları arasında nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politika yapılmıştır. Bu dönemde yapılan politikalar ilk yıllardaki ders kitaplarına yansımamış ancak sonraki yıllarda okutulan ders kitaplarında yer almıştır. Bu kitaplarda nüfusun hızlı artışının üzerinde durulması gereken bir sorun olduğu ve bağımlı nüfusu artırdığı gibi ifadelerin yer aldığı görülmektedir. 1983 ve sonrasındaki dönemde okutulan ders kitaplar incelendiğinde belirli bir planlamanın yapılması gerekliliği üzerinde durulduğu görülmektedir. Sonuç olarak ders kitaplarında nüfusu artışını yükseltmeye yönelik politikaların izlendiği dönemde nüfus artışının sürekli olarak olumlu yönlerinden, nüfusu artış hızını azaltma yönünde politikaların izlenildiği dönemde ise nüfus artışının olumsuz yönlerine vurgu yapıldığı görülmektedir. Daha nitelikli bir eğitim süreci için öğretilecek konuların farklı boyutları birlikte ele alınmalıdır.

Anahtar Kelimeler

nüfus,nüfus politikası,ders kitabı,coğrafya

Kaynakça

Akbaba, B. (2014). Türkiye Cumhuriyetinin Kuruluşundan Günümüze Lise Tarih Ders Kitaplarında Türk-Arap İlişkilerinin Sunumu ve Arap İmajı. GEFAD / GUJGEF, 34(3), 337-356. Erişim adresi: http://gefad.gazi.edu.tr/
Aras, S., & Çalışkan, V. (2002). Türkiye'nin Beşerî ve Ekonomik Coğrafyası. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi.
Aydoğan, E., & Çoban, E. (2016). Türkiye’de Nüfus Sayımları ve Uygulanan Nüfus Politikaları. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 6(2/1), 113-126. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/buyasambid
Balta, E., & Demir, S. (2016). Tarih, Kimlik ve Dış Politika: Rusya Federasyonu Güncel Tarih Ders Kitaplarında Osmanlı-Türk İmajı. Bilig(76), 1-31. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/bilig
Başar, E. (2010). Demografiye Giriş. Ankara: Gazi Kitabevi.
Bilton, T., Bonnet, K., Jones, P., Lawson, T., Skinner, D., Stanwort, M., & Webster, A. (2008). Sosyoloji. (K. İnal, Çev.) Ankara: Siyasal Yayınevi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (22. b.). Ankara: Pegem Akademi.
Canbaba, Z. (2018). Ortaöğretim Öğrencilerinin Nüfus ve Göç Kavramına İlişkin Algılarının Metafor Yöntemi İle İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Darkot, B. (1942). Türkiye Coğrafyası. İstanbul: Maarif Matbaası.
Demir, O. (2016). Nüfus Politikaları ve Çin, Fransa ve Türkiye Örneklerinin Değerlendirilmesi. Social Sciences (NWSASOS), 11(1), 41-61. Erişim adresi: http://dergipark.ulakbim.gov.tr/nwsasocial/article/view/5000164513
Demirel, Ö. (2012). Öğretim İlke Yöntemleri Öğretme Sanatı (19. b.). Ankara: Pegem Akademi.
Doğan, M. (2011). Türkiye’de Uygulanan Nüfus Politikalarına Genel Bakış. Marmara Coğrafya Dergisi(23), 293-307. Eriişim adresi: http://dspace.marmara.edu.tr/handle/11424/2618
DPT. (1963, Ocak). Kalkınma Planı (Birinci Beş Yıl) 1963-1967.
DPT. (1967). İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı 1968-72. Ankara: T.C Başbakanlık Devlet Planlama Telkilatı Müsteşarlığı.
Emler, N., & Frazer, E. (2010). Politics: The Education Effect. Oxford Review of Education, 25(1-2), 251-273. doİ: 10.1080/030549899104242
Erbaş, S. (2018). Sosyal Bilgiler Eğitimi Lisans Öğrencilerinin Millî Kimlik Algılarının İncelenmesi . Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Erinç, S., & Öngör, S. (1977). Türkiye Coğrafyası. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
Eryurt, M., Canpolat, Ş., & Koç, İ. (2013). Türkiye’de Nüfus ve Nüfus Politikaları: Öngörüler ve Öneriler. Amme İdaresi Dergisi, 46(4), 129-156. Erişim adresi: http://ammeidaresi.hacibayram.edu.tr/Dergiler
Fidan, N. (2012). Okulda Öğrenme ve Öğretme (3.Baskı b.). Ankara: Pegem Akademi.
Gül, F. (2013). İnsan-Doğa İlişkisi Bağlamında Çevre Sorunları ve Felsefe. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(14), 17-21. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/pausbed
Gültepe, A., Güncegörü, B., Kılıçarslan, S., Pural, A., Aydın, A., Turoğlu, B., . . . Zeytçioğlu, S. (2009). Ortaöğretim Coğrafya Ders Kitabı 11. Ankara: İmaj İç ve Dış Tic. A.Ş.
İlhan Beyaztaş, D., Kaptı, S., & Senemoğlu, N. (2013). Cumhuriyetten Günümüze İlkokul/İlköğretim Programlarının İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 46(2), 319-344. Erişim adresi: https://www.researchgate.net/publication/312496362
İzbırak, R. (1986). Liseler İçin Coğrafya II (2. b.). Ankara: Millî Eğitim Basımevi.
Karakuş, U. (2012). Coğrafya Eğitimi İçin Önemli Bir Kaynak: Birinci Türk Coğrafya Kongresi. Marmara Coğrafya Dergisi, 198-212. http://dspace.marmara.edu.tr/handle/11424/2660
Karasar, N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (27. b.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Kaya, Y. (2015). İnsan Yetiştirme Düzenimiz (6.Baskı b.). Ankara: Pegem Akademi.
Koç, H., & Aksoy, B. (2012). Coğrafya Eğitiminde Bölge Kavramı. Marmara Coğrafya Dergisi(25), 319-339. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/marucog/issue/472/3867
Miral, R., & Seçkin, N. (1955). Türkiye Coğrafyası. İstanbul: Maarif Basımevi.
Oktay, E. (2014). Türkiye’de Cumhuriyet’in İlanından Günümüze Uygulanan Nüfus Politikaları. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 31-53. Erişim adresi: http://yusbed.yalova.edu.tr/article/view/5000011253
Sabri, F. (1929). Türkiye Coğrafyası. İstanbul: Devlet Matbaası.
Sağlam, M., Özüdoğru, F., & Çıray, F. (2011). Avrupa Birliği Eğitim Politikaları ve Türk Eğitim Sistemi’ne Etkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, VIII(I), 87-109. Erişim adresi: http://efdergirevize.yyu.edu.tr/uploads/ebiepomedyyuefd1309201y-1542217711.pdf
Soyak, A. (2003). Türkiye'de İktisadi Planlama: DPT'ye İhtiyaç Var mı? Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4(2), 167-182. Erişim adresi: http://journal.dogus.edu.tr/index.php/duj/article/view/173
Şahin, S. (2015). Geçmiş, Günümüz ve Gelecekte Nüfus Gerçeği (3.Baskı b.). Ankara: Pegem.
Şişman, M. (2007). Eğitim Bilimine Giriş (3. b.). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
T.C. Kalkınma Bakanlığı. (2013). Onuncu Kalkınma Planı 2014-2018. Ankara: T.C. Kalkınma Bakanlığı.
Tanoğlu, A. (1969). Nüfus ve Yerleşme. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü.
Taş, H. İ. (2005). Cumhuriyetin Kuruluşundan Günümüze İlköğretim II. Kademe ve Liselerde Coğrafya Dersi ve Müfredatının Değişimi. Doğu Coğrafya Dergisi, 10(14), 311-330. Erişim adresi: http://e-dergi.atauni.edu.tr/ataunidcd/issue/view/1021000427/showToc
TBMM. (2006, Temmuz 1). Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013). TBMM Kararı . Resmi Gazete.
Tezcan, M. (1985). Eğitim Sosyolojisi (4. b.). Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi.
Türkez, K., Karakoç, M., Balşen, N., & Pektaş, T. (2018). Ortaöğretim Coğrafya 11 Ders Kitabı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Üste, R. (2006). Türkiye'de Siyasal İktiadara Gelen Partilerin AET/AT/AB İlişkleri Hakkında Görüşleri ve Yönetim Yapısına Etkileri. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(3), 332-349. Erişim adresi: http://www.sbe.deu.edu.tr/dergi/ARSIV_8_3.htm
Yaman Kocadağlı, A. (2013). Nüfus Coğrafyası Açısından Bir İnceleme: Beypazarı. Sosyoloji Dergisi, 3(27), 41-72. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/iusosyoloji/issue/540/4995

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Adem Karaca ^*
0000-0003-4110-6648
Türkiye

Ufuk Karakuş
0000-0002-2915-464X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

20 Eylül 2019

Kabul Tarihi

14 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 24 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA49WF67SA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Karaca, A., & Karakuş, U. (2020). TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24(3), 641-655. https://izlik.org/JA49WF67SA

AMA

1.Karaca A, Karakuş U. TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI. TSA. 2020;24(3):641-655. https://izlik.org/JA49WF67SA

Chicago

Karaca, Adem, ve Ufuk Karakuş. 2020. “TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI”. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 24 (3): 641-55. https://izlik.org/JA49WF67SA.

EndNote

Karaca A, Karakuş U (01 Aralık 2020) TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 24 3 641–655.

IEEE

[1]A. Karaca ve U. Karakuş, “TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI”, TSA, c. 24, sy 3, ss. 641–655, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49WF67SA

ISNAD

Karaca, Adem - Karakuş, Ufuk. “TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI”. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 24/3 (01 Aralık 2020): 641-655. https://izlik.org/JA49WF67SA.

JAMA

1.Karaca A, Karakuş U. TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI. TSA. 2020;24:641–655.

MLA

Karaca, Adem, ve Ufuk Karakuş. “TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI”. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 24, sy 3, Aralık 2020, ss. 641-55, https://izlik.org/JA49WF67SA.

Vancouver

1.Adem Karaca, Ufuk Karakuş. TÜRKİYE’DE UYGULANAN NÜFUS POLİTİKALARININ COĞRAFYA DERSİNDEKİ NÜFUS KONULARININ ÖĞRETİMİNE YANSIMASI. TSA [Internet]. 01 Aralık 2020;24(3):641-55. Erişim adresi: https://izlik.org/JA49WF67SA