GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ

Özlem Serap Özkan; Mustafa Tercan; Abbas Türnüklü; Tarkan Kaçmaz

GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, aynı sınıfta öğrenim gören, Türkiyeli ve Suriyeli ilkokul öğrencilerin deneyimledikleri gruplar arası olumlu ve olumsuz temas yaşantılarını sınıf öğretmenlerinin gözünden incelemektir. Çalışmada veri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 40 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Yüz yüze görüşme yapılarak toplanan verilerin analizinde, içerik analizi ve tematik analiz birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Türkiyeli ve Suriyeli öğrencilerin gereksinim duyduklarında birbirlerinden genellikle yardım aldıkları, birbirlerine duygusal destek verdikleri ve dış-grup üyesi arkadaşlarını aralarına aldıkları belirlenmiştir. Ancak Türkçenin etkin kullanılamaması durumunda hem yardım hem de duygusal destek ve aralarına alma konusunda sorun yaşandığı, öğrencilerin genellikle iç-grup üyesi arkadaşlarına döndükleri ve onlarla dayanıştıkları bulunmuştur. Türkiyeli ve Suriyeli öğrenciler arasında yaşanan olumsuz temas yaşantıları incelendiğinde, öğrencilerin birbirlerini belirli düzeyde rahatsız ettikleri ve hakaret ettikleri görülmektedir. Burada öne çıkan temel temalar yine, ortak dilin etkin kullanılamaması, sınıflarda yaşı büyük Suriyeli öğrencilerin bulunması ve Türkiyeli öğrencilerin örtük önyargıları ile ailede paylaşılan önyargılı davranışlardır. Farklı sosyal kimliklere sahip öğrencilerin birlikte eğitim gördüğü ilkokul sınıflarında, sınıf öğretmenlerinin, öğrenciler arasında deneyimlenen, gruplararası önyargı, dışlama, ayrımcılık gibi olumsuz davranışlarının önlenmesinde ve dönüştürülmesinde katkı sağlayan önemli bir aktör olduğu çalışmanın önemli bulguları arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

gruplar arası temas,olumlu temas,olumsuz temas,gruplararası arkadaşlık,göç

Kaynakça

Aboud, F. E., Mendelson, M. J., & Purdy, K. T. (2003). Cross-race peer relations and friendship quality. International Journal of Behavioral Development, 27(2), 165–173. https://doi.org/10.1080/01650250244000164
Alivernini, F., Manganelli, S., Cavicchiolo, E., & Lucidi, F. (2019). Measuring Bullying and Victimization Among Immigrant and Native Primary School Students: Evidence From Italy. Journal of Psychoeducational Assessment, 37(2), 226–238. https://doi.org/10.1177/0734282917732890
Allport, G. W. (1954). The nature of prejudice. Reading, MA: Addison Wesley.
Barlow, F. K., Paolini, S., Pedersen, A., Hornsey, M. J., Radke, H. R. M., Harwood, J., … Sibley, C. G. (2012). The Contact Caveat: Negative Contact Predicts Increased Prejudice More Than Positive Contact Predicts Reduced Prejudice. Personality and Social Psychology Bulletin. https://doi.org/10.1177/0146167212457953
Berger, R., Benatov, J., Abu-Raiya, H., & Tadmor, C. T. (2016). Reducing prejudice and promoting positive intergroup attitudes among elementary-school children in the context of the Israeli–Palestinian conflict. Journal of School Psychology, 57, 53–72. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2016.04.003
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Brener, L., Wilson, H., Rose, G., MacKenzie, A., & De Wit, J. (2013). Challenging stereotypes and changing attitudes: Improving quality of care for people with hepatitis C through Positive Speakers programs. Psychology, Health and Medicine, 18(2), 242–249. https://doi.org/10.1080/13548506.2012.701753
Brown, R., & Hewstone, M. (2005). An integrative theory of intergroup contact. Advances in Experimental Social Psychology. https://doi.org/10.1016/S0065-2601(05)37005-5

Chen, X., & Graham, S. (2015). Cross-Ethnic Friendships and Intergroup Attitudes Among Asian American Adolescents. Child Development, 86(3), 749–764. https://doi.org/10.1111/cdev.12339
Davies, K., Tropp, L. R., Aron, A., Pettigrew, T. F., & Wright, S. C. (2011). Cross-group friendships and intergroup attitudes: A meta-analytic review. Personality and Social Psychology Review, 15(4), 332-351. https://doi.org/10.1177/1088868311411103
Dixon, J., Levine, M., Reicher, S., & Durrheim, K. (2012). Beyond prejudice: Are negative evaluations the problem and is getting us to like one another more the solution? Behavioral and Brain Sciences, 35(6), 411–425. https://doi.org/10.1017/S0140525X11002214
Eagly, A. H., & Crowley, M. (1986). Gender and helping behavior: A meta-analytic review of the social psychological literature. Psychological Bulletin, 100(3), 283–308. https://doi.org/10.1037/0033-2909.100.3.283
Fandrem, H., Strohmeier, D., & Roland, E. (2009). Bullying in Immigrant Adolescents. Journal of Early Adolescence, 29(6), 898–923.Florack, A., Rohmann, A., Palcu, J., & Mazziotta, A. (2014). How initial cross-group friendships prepare for intercultural communication: The importance of anxiety reduction and self-confidence in communication. International Journal of Intercultural Relations, 43, 278-288. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2014.09.004
Graf, S., Paolini, S., & Rubin, M. (2014). Negative intergroup contact is more influential, but positive intergroup contact is more common: Assessing contact prominence and contact prevalence in five Central European countries. European Journal of Social Psychology, 44(6), 536-547. https://doi.org/10.1002/ejsp.2052
Hayward, L. E., Tropp, L. R., Hornsey, M. J., & Barlow, F. K. (2018). How negative contact and positive contact with Whites predict collective action among racial and ethnic minorities. British Journal of Social Psychology, 57(1), 1-20. https://doi.org/10.1111/bjso.12220
Hill, M. E., & Augoustinos, M. (2001). Stereotype change and prejudice reduction: Short-and long-term evaluation of a cross - cultural awareness programme. Journal of Community and Applied Social Psychology, 11(4), 243–262. https://doi.org/10.1002/casp.629
Hunter, L., & Elias, M. J. (2000). Interracial Friendships , Multicultural Sensitivity , and Social Competence : How Are They Related ?, 20(4), 551–573.
Husnu, S., & Crisp, R. J. (2010). Elaboration enhances the imagined contact effect. Journal of Experimental Social Psychology, 46(6), 943–950. https://doi.org/10.1016/j.jesp.2010.05.014
Johnston, B. M., & Glasford, D. E. (2018). Intergroup contact and helping: How quality contact and empathy shape outgroup helping. Group Processes and Intergroup Relations, 21(8), 1185–1201. https://doi.org/10.1177/1368430217711770
Kim, J. (2012). Exploring the Experience of Intergroup Contact and the Value of Recreation Activities in Facilitating Positive Intergroup Interactions of Immigrants. Leisure Sciences, 34(1), 72-87. https://doi.org/10.1080/01490400.2012.633856
Kormos, J., Csizér, K., & Iwaniec, J. (2014). A mixed-method study of language-learning motivation and intercultural contact of international students. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 35(2), 151–166. https://doi.org/10.1080/01434632.2013.847940
Liebkind, K., Mäkinen, V., Jasinskaja-Lahti, I., Renvik, T. A., & Solheim, E. F. (2019). Improving outgroup attitudes in schools: First steps toward a teacher-led vicarious contact intervention. Scandinavian Journal of Psychology, 60(1), 77–86. https://doi.org/10.1111/sjop.12505
Loader, R. (2017). Exploring the influences on classroom-based contact via shared education in Northern Ireland. Educational Studies, 43(1), 90–109. https://doi.org/10.1080/03055698.2016.1245603
Mazziotta, A., Rohmann, A., Wright, S. C., Pinto, P. D. T., & Lutterbach, S. (2015). ( How ) does positive and negative extended cross ‐ group contact predict direct cross ‐ group contact and intergroup attitudes ?, 45, 653–667.
Meeusen, C. (2014). The parent-child similarity in cross-group friendship and anti-immigrant prejudice: A study among 15-year old adolescents and both their parents in Belgium. Journal of Research in Personality, 50(1), 46–55. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2014.03.001
Miles, E., & Crisp, R. J. (2014). A meta-analytic test of the imagined contact hypothesis. Group Processes and Intergroup Relations, 17(1), 3–26. https://doi.org/10.1177/1368430213510573
Miles, M, B., ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded Sourcebook. (2nd ed). Thousand Oaks, CA: Sage.
Misoska, A. T. (2014). Giving children space to express themselves: Exploring children’s views and perspectives of contact programmes in Northern Ireland and the Republic of Macedonia. Compare, 44(5), 778–800. https://doi.org/10.1080/03057925.2013.792665
Munniksma, A., Stark, T. H., Verkuyten, M., Flache, A., & Veenstra, R. (2013). Extended intergroup friendships within social settings: The moderating role of initial outgroup attitudes. Group Processes and Intergroup Relations, 16(6), 752–770. https://doi.org/10.1177/1368430213486207
Paolini, S., Harwood, J., & Rubin, M. (2010). Negative intergroup contact makes group memberships salient: Explaining why intergroup conflict endures. Personality and Social Psychology Bulletin, 36(12), 1723-1738. https://doi.org/10.1177/0146167210388667
Paolini, S., Hewstone, M., Cairns, E., & Voci, A. (2004). Effects of direct and indirect cross-group friendships on judgments of catholics and protestants in northern ireland: The mediating role of an anxiety-reduction mechanism. Personality and Social Psychology Bulletin, 30(6), 770–786. https://doi.org/10.1177/0146167203262848
Patton, Q. M. (2014). Qualitative Research & Evaluation Methods (M. Bütün ve S., B., Demir, Çev.). Ankara Pegem Akademi. (Orjinal çalışma basım tarihi, 2002).
Pettigrew, T. F. (1997). Generalized intergroup contact effects on prejudice. Personality and Social Psychology Bulletin, 23(2), 173–185. https://doi.org/10.1177/0146167297232006
Pettigrew, T. F. (1998). Intergroup contact theory. Annual Review of Psychology, 49(1), 65–85. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.49.1.65
Pettigrew, T. F. (2008). Future directions for intergroup contact theory and research. International Journal of Intercultural Relations, 32(3), 187-199. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2007.12.002
Pettigrew, T. F., Christ, O., Wagner, U., & Stellmacher, J. (2007). Direct and indirect intergroup contact effects on prejudice: A normative interpretation. International Journal of Intercultural Relations, 31(4), 411-425. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2006.11.003
Pettigrew, T. F., & Tropp, L. R. (2006). A meta-analytic test of intergroup contact theory. Journal of Personality and Social Psychology, 90(5), 751–783. https://doi.org/10.1037/0022-3514.90.5.751
Pettigrew, T. F., & Tropp, L. R. (2008). How does intergroup contact reduce prejudice? Meta-analytic tests of three mediatorsy. European Journal of Social Psychology, 38(6), 922-934. https://doi.org/10.1002/ejsp.504
Reimer, N. K., Becker, J. C., Benz, A., Christ, O., Dhont, K., Klocke, U., … Hewstone, M. (2017). Intergroup Contact and Social Change: Implications of Negative and Positive Contact for Collective Action in Advantaged and Disadvantaged Groups. Personality and Social Psychology Bulletin, 43(1), 121–136. https://doi.org/10.1177/0146167216676478
Rutland, A., & Killen, M. (2015). A developmental science approach to reducing prejudice and social exclusion: Intergroup processes, social-cognitive development, and moral reasoning. Social Issues and Policy Review, 9(1), 121–154. https://doi.org/10.1111/sipr.12012
Selvanathan, H. P., Techakesari, P., Tropp, L. R., & Barlow, F. K. (2018). Whites for racial justice: How contact with Black Americans predicts support for collective action among White Americans. Group Processes & Intergroup Relations, 21(6), 893–912. https://doi.org/10.1177/1368430217690908
Sinclair, S., Dunn, E., & Lowery, B. (2005). The relationship between parental racial attitudes and children’s implicit prejudice. Journal of Experimental Social Psychology, 41(3), 283–289. https://doi.org/10.1016/j.jesp.2004.06.003
Swart, H., Hewstone, M., Christ, O., & Voci, A. (2010). The impact of crossgroup friendships in South Africa: Affective mediators and multigroup comparisons. Journal of Social Issues, 66(2), 309-333. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.2010.01647.x
Tam, T., Hewstone, M., Harwood, J., Voci, A., & Kenworthy, J. (2006). Intergroup contact and grandparent-grandchild communication: The effects of self-disclosure on implicit and explicit biases against older people. Group Processes and Intergroup Relations, 9(3), 413–429. https://doi.org/10.1177/1368430206064642
Techakesari, P., Barlow, F. K., Hornsey, M. J., Sung, B., Thai, M., & Chak, J. L. Y. (2015). An Investigation of Positive and Negative Contact As Predictors of Intergroup Attitudes in the United States, Hong Kong, and Thailand. Journal of Cross-Cultural Psychology, 46(3), 454–468. https://doi.org/10.1177/0022022115570313
Tip, L. K., Brown, R., Morrice, L., Collyer, M., & Easterbrook, M. J. (2019). Improving Refugee Well-Being With Better Language Skills and More Intergroup Contact, 10(2), 144–151. https://doi.org/10.1177/1948550617752062
Titzmann, P. F., Brenick, A., & Silbereisen, R. K. (2015). Friendships Fighting Prejudice: A Longitudinal Perspective on Adolescents’ Cross-Group Friendships with Immigrants. Journal of Youth and Adolescence, 44(6), 1318–1331. https://doi.org/10.1007/s10964-015-0256-6
Tolsma, J., van Deurzen, I., Stark, T. H., & Veenstra, R. (2013). Who is bullying whom in ethnically diverse primary schools? Exploring links between bullying, ethnicity, and ethnic diversity in Dutch primary schools. Social Networks, 35(1), 51–61. https://doi.org/10.1016/j.socnet.2012.12.002
Tropp, L. R., & Pettigrew, T. F. (2005). Differential relationships between intergroup contact and affective and cognitive dimensions of prejudice. Personality and Social Psychology Bulletin, 31(8), 1145–1158. https://doi.org/10.1177/0146167205274854
Turner, R. N., & Cameron, L. (2016). Confidence in Contact: A New Perspective on Promoting Cross-Group Friendship Among Children and Adolescents. Social Issues and Policy Review, 10(1), 212–246. https://doi.org/10.1111/sipr.12023
Turner, R. N., & Crisp, R. J. (2010). Imagining intergroup contact reduces implicit prejudice. British Journal of Social Psychology, 49(1), 129-142. https://doi.org/10.1348/014466609X419901
Turner, R. N., Crisp, R. J., & Lambert, E. (2007). Imagining intergroup contact can improve intergroup attitudes. Group Processes and Intergroup Relations, 10(4), 427–441. https://doi.org/10.1177/1368430207081533
Turner, R. N., Hewstone, M., Voci, A., & Vonofakou, C. (2008). A Test of the Extended Intergroup Contact Hypothesis: The Mediating Role of Intergroup Anxiety, Perceived Ingroup and Outgroup Norms, and Inclusion of the Outgroup in the Self. Journal of Personality and Social Psychology, 95(4), 843. https://doi.org/10.1037/a0011434
Vezzali, L., Giovannini, D., & Capozza, D. (2012). Social antecedents of children ’ s implicit prejudice : Direct contact , extended contact , explicit and implicit teachers ’ prejudice, 9(5), 569–581.
Vezzali, L., Stathi, S., Crisp, R. J., & Capozza, D. (2015). Comparing direct and imagined intergroup contact among children: Effects on outgroup stereotypes and helping intentions. International Journal of Intercultural Relations, 49, 46-53. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2015.06.009
Vezzali, L., Stathi, S., Giovannini, D., Capozza, D., & Visintin, E. P. (2015). “And the best essay is.”: Extended contact and cross-group friendships at school. British Journal of Social Psychology, 54(4), 601–615. https://doi.org/10.1111/bjso.12110
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
Yıllara göre geçici koruma kapsamındaki Suriyeliler (2018). http://www.goc.gov.tr/icerik3/gecici-koruma_363_378_4713

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Özlem Serap Özkan Bu kişi benim
0000-0002-1914-750X
Türkiye

Mustafa Tercan
0000-0002-1801-9610
Türkiye

Abbas Türnüklü ^*
0000-0002-7209-0768
Türkiye

Tarkan Kaçmaz Bu kişi benim
0000-0003-0067-0509
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

20 Kasım 2019

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 24 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA37EP52CT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özkan, Ö. S., Tercan, M., Türnüklü, A., & Kaçmaz, T. (2020). GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 24(3), 601-630. https://izlik.org/JA37EP52CT

AMA

1.Özkan ÖS, Tercan M, Türnüklü A, Kaçmaz T. GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ. TSA. 2020;24(3):601-630. https://izlik.org/JA37EP52CT

Chicago

Özkan, Özlem Serap, Mustafa Tercan, Abbas Türnüklü, ve Tarkan Kaçmaz. 2020. “GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ”. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 24 (3): 601-30. https://izlik.org/JA37EP52CT.

EndNote

Özkan ÖS, Tercan M, Türnüklü A, Kaçmaz T (01 Aralık 2020) GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 24 3 601–630.

IEEE

[1]Ö. S. Özkan, M. Tercan, A. Türnüklü, ve T. Kaçmaz, “GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ”, TSA, c. 24, sy 3, ss. 601–630, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37EP52CT

ISNAD

Özkan, Özlem Serap - Tercan, Mustafa - Türnüklü, Abbas - Kaçmaz, Tarkan. “GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ”. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 24/3 (01 Aralık 2020): 601-630. https://izlik.org/JA37EP52CT.

JAMA

1.Özkan ÖS, Tercan M, Türnüklü A, Kaçmaz T. GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ. TSA. 2020;24:601–630.

MLA

Özkan, Özlem Serap, vd. “GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ”. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 24, sy 3, Aralık 2020, ss. 601-30, https://izlik.org/JA37EP52CT.

Vancouver

1.Özlem Serap Özkan, Mustafa Tercan, Abbas Türnüklü, Tarkan Kaçmaz. GRUPLARARASI OLUMLU VE OLUMSUZ TEMAS: AYNI SINIFTA EĞİTİM GÖREN TÜRKİYELİ VE SURİYELİ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN SINIF İÇİ İLİŞKİLERİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖZÜNDEN İNCELENMESİ. TSA [Internet]. 01 Aralık 2020;24(3):601-30. Erişim adresi: https://izlik.org/JA37EP52CT