Üniversitede Eğitim Gören Milli Sporcuların Sosyal Görünüş Kaygısı ile Sosyal Medya Bağımlılığı İlişkisinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı; sosyal görünüş kaygısı ve sosyal medya bağımlılığının üniversitede eğitim gören milli sporcularda değerlendirilmesi ve milli sporcuların sosyal görünüş kaygısı ve sosyal medya bağımlılığı ilişkisinin incelenmesidir. Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel araştırma tasarımındadır. Araştırmanın örneklemini Selçuk Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde öğrenim gören 86 milli sporcu oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçiminde gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada verilerinin toplanmasında öğrencilerin tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesi amacıyla oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu”, sosyal görünüş kaygısı düzeyini belirlemek için “Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği” ve sosyal medya bağımlılığı düzeyini değerlendirmek için “Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği-Yetişkin Formu” kullanılmıştır. Elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde %95 güven aralığı ve p<0,05 yanılgı düzeyi dikkate alınmıştır. Öğrencilerin sosyal görünüş kaygısı ölçeği toplam puan ortalaması 28,57±10,96, sosyal medya bağımlılığı ölçeği toplam puan ortalaması 47,81±12,15, sosyal medya bağımlılığı ölçeği sanal tolerans alt boyutu puan ortalaması 27,35±5,68 ve sosyal medya bağımlılığı ölçeği sanal iletişim alt boyutu puan ortalaması 20,46±7,44 olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin sosyal görünüş kaygısı ölçeği ile sosyal medya bağımlılığı ölçeği arasında pozitif yönlü orta düzey bir ilişki saptanmıştır (p<0,01). Öğrencilerin sosyal görünüş kaygısı arttıkça sosyal medya bağımlılığının arttığı söylenebilir. Bu çalışmanın sonuçları milli sporcuların sosyal görünüş kaygısının düşük, sosyal medya bağımlılığı düzeyinin ise ortalamanın üstünde olduğunu göstermiştir. Öğrencilerin sosyal görünüş kaygısı arttıkça sosyal medya bağımlılığının arttığı saptanmıştır. Bu doğrultuda, sosyal görünüş kaygısını azaltmaya yönelik bilinçlendirme programları ve psikososyal destek hizmetleri sağlanarak, sosyal medya kullanımının daha dengeli hale getirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Üniversite öğrencileri
• Milli sporcu
• Sosyal görünüş kaygısı
• Sosyal medya bağımlılığı

Investigation of the Relationship Between Social Appearance Anxiety and Social Media Addiction of National Athletes Studying at University

Öz

The aim of this study is to evaluate social appearance anxiety and social media addiction in national athletes studying at university and to examine the relationship between social appearance anxiety and social media addiction of national athletes. The research has a descriptive and cross-sectional research design. The sample of the research consisted of 86 national athletes studying at Selçuk University Faculty of Sports Sciences. Random sampling method was used in the sample selection in the research. In the collection of data in the research, the “Personal Information Form” created in order to determine the descriptive characteristics of the students, the “Social Appearance Anxiety Scale” to determine the level of social appearance anxiety and the “Social Media Addiction Scale-Adult Form” to evaluate the level of social media addiction were used. In the evaluation of the obtained results, 95% confidence interval and p<0.05 error level were taken into consideration. The students' total mean score on the social appearance anxiety scale was determined as 28.57±10.96, the total mean score on the social media addiction scale was determined as 47.81±12.15, the mean score on the virtual tolerance sub-dimension of the social media addiction scale was determined as 27.35±5.68 and the mean score on the virtual communication sub-dimension of the social media addiction scale was determined as 20.46±7.44. A positive moderate correlation was determined between the students' social appearance anxiety scale and the social media addiction scale (p<0.01). It can be said that as the students' social appearance anxiety increases, their social media addiction increases. The results of this study showed that the social appearance anxiety of national athletes was low and the level of social media addiction was above average. It was determined that as the students' social appearance anxiety increases, their social media addiction increases. In this regard, it is recommended that social media use be made more balanced by providing awareness programs and psychosocial support services to reduce social appearance anxiety.

Anahtar Kelimeler

• University students
• National athlete
• Social appearance anxiety
• Social media addiction..

Kaynakça

1. Ağırtaş, A., & Güler, Ç. (2020). Sosyal medya kullanan üniversite öğrencilerinin internet bağımlılığı ve sosyal kaygı durumlarının değerlendirilmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 76-89.
2. Aktaş, B., & Bostancı, N. (2021). Covid-19 pandemisinde üniversite öğrencilerindeki oyun bağımlılığı düzeyleri ve pandeminin dijital oyun oynama durumlarına etkisi. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 129-138. https://doi.org/10.51982/bagimli.827756.
3. Altındiş, A., Altındiş, S., Aslan, U. D. F. G., Aşıcı, N., İnci, M. B., Ekerbiçer, H. Ç., & Tokaç, M. (2017). Sosyal medya ağları ve sosyal görünüm anksiyetesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 64(11), 227-235. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7353.
4. Åsebø, E. K. S., Løvoll, H. S., & Krumsvik, R. J. (2022). Students’ perceptions of visibility in physical education. European Physical Education Review, 28(1), 151-168.
5. Aşçı, F. H. (1994). Genç erkek milli basketbolcuların kendini fiziksel algılama ve beden imgelerinden hoşnut olma profilleri, Spor Bilimleri Dergisi, 7(4), 13-20.
6. Avunduk, Y. (2021). Üniversite öğrencilerinin sosyal görünüş kaygıları ile girişimcilik düzeyleri arasındaki ilişki. OPUS International Journal of Society Researches, 18(43), 6377-6393. https://doi.org/10.26466/opus.933385.
7. Bayram, L., Keskin, D. Ö. Y., Kabadayı, M., & Bostancı, Ö. (2016). Üniversitede eğitim gören milli sporcuların sorunlarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 75-84. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/gaunjss/issue/26868/282548.
8. Baz, F. Ç. (2018). Sosyal medya bağımlılığı: Üniversite öğrencileri üzerine çalışma. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 276-295.

9. Baz, F. Ç. (2018). Sosyal medya bağımlılığı: Üniversite öğrencileri üzerine çalışma. OPUS International Journal of Society Researches, 9(16), 276-295. https://doi.org/10.26466/opus.470118.
10. Can, H. C., & Tekkurşun Demir, G. (2020). Sporcuların ve e-spor oyuncularının dijital oyun bağımlılığı ve dijital oyun bağımlılığına ilişkin farkındalık düzeyleri. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 364-384. https://doi.org/10.31680/gaunjss.770600.
11. Can, H. C., & Tozoğlu, E. (2019). Üniversite öğrencilerinin internet bağımlılık düzeylerinin spor ve farklı değişkenler açısından incelenmesi. Spor Eğitim Dergisi, 3(3), 102-118. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/seder/issue/48470/631101.
12. Cengiz, Ç. (2022). Genç erişkinlerde (19-25 yaş) sosyal medya bağımlılığının görünüş kaygısı ve beden saygısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi, Yayımlanmamış tıpta uzmanlık tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
13. Cheng, L., Fang, G., Zhang, X., Lv, Y., & Liu, L. (2024). Impact of social media use on critical thinking ability of university students. Library Hi Tech, 42(2), 642-669.
14. Çağlar, M., Dinçyürek, S., & Arsan, N. (2012). Üniversite öğrencilerinin sosyal kaygılarının analizi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(43), 106-116.
15. Demir, Y., & Kumcağız, H. (2019). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının farklı değişkenler açısından incelenmesi. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 9(52), 23-42.
16. Doğan, T. (2010). Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği’nin (SGKÖ) Türkçe uyarlaması: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 151- 159.
17. Esmaeili, M., Honarmand, P., Hassani, F., & Mostafavi, K. (2022). The relationship between social physique anxiety and nutritional behaviors among students of University. Journal of Motor Control and Learning, 4(2), 22-25.
18. Fidan, Z. (2021). Lise öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı ile kişilik özellikleri ve sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi, Master's thesis, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul.
19. Göde, O., & Alkan, V. (1998). Denizli ortaöğretim kurumlarındaki sporcu öğrencilerin derslerindeki ve spor yaşantılarındaki başarılarının karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(), 14-21. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/pauefd/issue/11139/133253.
20. Gün, E. (2006). Spor yapanlarda ve spor yapmayan ergenlerde benlik saygısı, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi, Adana.
21. Haand, R., & Shuwang, Z. (2020). The relationship between social media addiction and depression: A quantitative study among university students in Khost, Afghanistan. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 780-786. https://doi.org/10.1080/02673843.2020.1741407.
22. Halaç, H. H., & Bademci, F. (2021). Altyapı sporcularının sosyal medya ve kültürel miras ilgilerinin değerlendirilmesi. Kültür Araştırmaları Dergisi, 3(10), 181-198. https://doi.org/10.46250/kulturder.964263.
23. Harmancı, H., Dayıoğlu, H., & Kırkpınar, S. N. (2019). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ve olumlu değerlendirilme korkusu ile olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkinin incelenmesi. Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(3), 242-255.
24. Hart, T. A., Flora, D. B., Palyo, S. A., Fresco, D. M., Holle, C., & Heimberg, R. C. (2008). Development and examination of the social appearance anxiety scale. Assessment, 15(1), 48-59. https://doi.org/10.1177/1073191107306673.
25. Hayes, M. (2019). Social media usage among elite athletes: An exploration of athlete usage during major events, Doctoral dissertation, Griffith University.
26. He, S. Q., & Chen, I. H. (2024). Internet addiction among teachers: A systematic review. Environment and Social Psychology, 9(6), 2513.
27. IBM Corp. Released. (2016). IBM SPSS Statistics for Windows, Version 24.0. Armonk, NY: IBM Corp.
28. İzgiç, F., Akyüz, G., Doğan, O. & Kuğu, N., (2001). Üniversite öğrencilerinde sosyal fobi ve beden imgesi ile benlik saygısı arasındaki ilişkinin araştırılması. Psikiyatri Psikoloji Psikofarmakoloji (3P) Dergisi, 9(4), 591-598.
29. Jin, Y., Xu, S., Chen, C., Wilson, A., Gao, D., Ji, Y., & Wang, Y. (2022). Symptom association between social anxiety disorder, appearance anxiety, and eating disorders among Chinese university students: a network analysis to conceptualize comorbidity. Frontiers in public health, 10, 1044081.
30. Kaygas, Y., Şam, M., Doğan, Y. B., Ağaoğlu, C. Y., Sonkur, A., & Durmuş, E. E. (2023). Ergenlerde sosyal medya bağımlılığının yordayıcıları olarak sosyal kaygı ve öz yeterlik. Bağımlılık Dergisi, 24(4), 461-474.
31. Küçükkatırcı Baykan, H., & Şenol, V. (2023). Sosyal Medya Bağımlılığının Görünüş Kaygısı ve Ortoreksiya Üzerine Etkisinin İncelenmesi, 12.Ulusal Sağlıklı Yaşam Kongresi, Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, İstanbul.
32. Liao, J., Xia, T., Xu, X., & Pan, L. (2023). The effect of appearance anxiety on social anxiety among college students: Sequential mediating effects of self-efficacy and self-esteem. Behavioral Sciences, 13(8), 692.
33. Özbek, S. & Akyüz, O. (2022). Spor bilimleri öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 1095-1108. https://doi.org/10.38021/asbid.1184968.
34. Özdemir, Z. (2019). Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığı. Beykoz Akademi Dergisi, 7(2), 91-105.
35. Özerkan, K. N. (2004). Spor Psikolojisine Giriş Temel Kavramlar (1. baskı.). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
36. Özgen, F. (2016). Spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığı ile kişilik ilişkisinin incelenmesi, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
37. Özkan, A. M., Çekiç, A., & Çepikkurt, F. (2023). Egzersiz katılımcılarının fiziksel görünüm mükemmeliyetçiliği, sosyal görünüş kaygısı ve egzersiz bağımlılıklarının incelenmesi. International Journal of Sport Exercise and Training Sciences-IJSETS, 9(1), 26-37. https://doi.org/10.18826/useeabd.1192210.
38. Özmen, Ö. (1999). Çağdaş Sporda Eğitim Üçgeni (2. baskı.). Ankara: Bağırgan Yayınevi.
39. Potter, P., & Perry, A. G. (2001). Self-Concept Fundamentals Of Nursing (5th ed.). St. Louis: Mosby.
40. Sarıkabak, M., & Çelebi, M. Elit ve Elit Olmayan Taekwondo Sporcularının Sosyal Medya Bağımlılığı Ve Duygusal Zeka Düzeylerinin İncelenmesi. 11. Uluslararası Spor Camiası Sempozyumu, 28-30 Ekim 2019, 201.
41. Sujarwoto, Saputri, R. A. M., & Yumarni, T. (2023). Social media addiction and mental health among university students during the COVID-19 pandemic in Indonesia. International journal of mental health and addiction, 21(1), 96-110. 10.1007/s11469-021-00582-3.
42. Sübaşı, G. (2010). Üniversite öğrencilerinde sosyal kaygıyı yordayıcı bazı değişkenler. Eğitim ve Bilim, 32(144), 3-15.
43. Şahin, C., & Yağcı, M. (2017). Sosyal medya bağımlılığı ölçeği-yetişkin formu: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 18(1), 523-538. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefad/issue/59268/851452.
44. Türker, A., Yusuf, E. R., Eroğlu, S. Y., Şentürk, A., & Durmaz, M. (2018). Spor yapan bireylerin sosyal görünüş kaygısı ve benlik saygısının incelenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 8-15. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/mauusbid/issue/39100/377479.
45. Zhang, L. Q., & Gao, H. N. (2023). Effects of sports on school adaptability, resilience and cell phone addiction tendency of high school students. World Journal of Psychiatry, 13(8), 563.