İlkokul Öğrencilerinin Fiziksel Uygunluk Değişimleri: Sosyo-Ekonomik Açıdan Bir Değerlendirme

Öz

Bu araştırma ilkokul öğrencilerinde sosyo-ekonomik faktörlerin fiziksel uygunluk parametrelerine etkisinin incelenmesi amacı ile yapılmıştır. Özel bir ilkokulda öğrenim gören 44 kız öğrenci ve 39 erkek öğrenci olmak üzere toplam 83 öğrenci araştırmaya gönüllü olarak katılmıştır. Öğrencilerin fiziksel uygunluk düzeylerini değerlendirmek için Eurofit Test Bataryası kullanılmıştır. Eurofit test bataryası kapsamında; öğrencilerin vücut ağırlığı ve boy uzunluğu değerleri ölçülmüştür. Motorik performansların belirlenmesinde ise, flamingo denge, diske dokunma, otur-uzan, durarak uzun atlama, mekik, bükülü kol asılma ve 5x10 metre mekik testleri kullanılmıştır. Demografik özelliklerin belirlenmesinde araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıp dağılmadığı basıklık ve çarpıklık değerleri ile kontrol edilmiştir. İstatistiksel analiz boyutunda; betimsel analiz (ortalama, standart sapma, medyan, min-maks değer, oran, frekans) ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Ayrıca, Scheffe post hoc analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmalardan elde edilen bulgularda; anne eğitim düzeyinin öğrencinin fiziksel uygunluk düzeylerini etkilemediği tespit edilmiştir (p>0.05). Baba eğitim düzeyinin sadece flamingo denge testi puanlarında anlamlı bir fark oluşturduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ailelerinin aylık ortalama gelirleri ile otur-uzan testi puanları arasında negatif yönlü zayıf bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir (r=0.30; p<0.05). Sonuç olarak, anne eğitim düzeyinin öğrencilerin fiziksel uygunluk düzeylerini etkilemediği, baba eğitim düzeyinin ise öğrencilerin sadece denge düzeylerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ailenin aylık ortalama gelirindeki artış ile beraber öğrencilerin esneklik düzeylerinin zayıf düzeyde olsa azaldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Fiziksel uygunluk
• ilkokul öğrencileri
• sosyo-ekonomik düzey

Physical Fitness Changes of Primary School Students: A Socio-Economic Evaluation

Öz

This study was conducted to analyze effects of some socio-economic factors on physical fitness parameters in primary school students. A total of 83 students, 44 girls and 39 boys, studying at a private primary school voluntarily participated in the study. Eurofit Test Battery was used to assess physical fitness levels of students. Body weight and body height values were measured in accordance withEurofit test battery. In order to determine motoric performances flamingo balance, touching to the disc, sit and reach, standing long jump, sit up, bent-arm hang, and 5x10 meter shuttle tests were used. Personal information form prepared by the researchers was used to determine demographic properties. Kurtosis and skewness values were used to control whether data had normal distribution. At statistical analysis; descriptive analysis (medium, standard deviation, median, minimum-maximum value, rate, frequency) and unidirectional variance analysis (ANOVA) were used. In addition, Scheffe post hoc analysis were made. Study findings demonstrated that parents’ level of education did not affect physical fitness levels of the students (p>0.05). Paternal education level was only demonstrated to make a significant difference in flamingo balance test scores (p<0.05). A weak negative relationship was found between average incomes of families and sit and reach test scores (r=0.30; p<0.05). As a result, it was determined that maternal education level did not affect physical fitness levels of students, paternal education level was effective only on balance levels of students. It was found that with increase in monthly average income of family, there was a weak decrease in flexibility levels of students.

Anahtar Kelimeler

• Physical fitness
• primary school students
• socio-economic level

Kaynakça

1. Akgün, S. H. (1997). Sosyo-Ekonomik Yönden Farklı İki İlkokul Öğrencilerinin Fizik Büyüme Durumları ve Etkileyen Bazı Faktörlerin Araştırılması. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
2. Alpay, N. (2011). 12-14 Yaş Adolesanların Fiziksel Uygunluk Özelliklerinin Ailelerin Sosyo-demografik Özelliklerine göre İncelenmesi (Ankara İli Örneği). Yayımlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
3. Altınkök, M. (2006). Temel Motor Hareketlerinin Geliştirilmesini İçeren Özel Beden Eğitimi Program Tasarısının 5-6 yaş Çocukların Temel Motor Hareketlerinin Gelişimine Etkisinin Araştırılması. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
4. Ballı, Ö. M. (2006). Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testinin Geçerlik, Güvenirlik Çalışması ve Beş-Altı Yaş Grubu Çocuklara Uygulanan Jimnastik Eğitim Programının Motor Gelişime Etkisinin İncelenmesi. Doktora tezi, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara
5. Bayraktar, R. (2001). Davranış Bilimlerine Giriş. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Web-Ofset
6. Bernink, M., Erich, W., Peltenburg, A., Zonderlanf, M. and Huisveld, I. (1983). Height, body composition, biological maturation and training in relation to socio-economic status in girl gymnasts, swimmers, and controls. Growth, 47(1), 1-12.
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 21. Baskı. Ankara: Pegem Akademi. Erden, S. ve Oğuz, H. (2009). Bursa ilinde farklı sosyo-ekonomik düzeye sahip aile çocuklarının fiziksel performans özelliklerinin incelenmesi. Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 279-292.
8. Freitas, D., Maia, J., Beunen, G., Claessens, A., Thomis, M., Marques, A., Crespo, M. and Lefevre, J. (2007). Socio-economic status, growth, physical activity and fitness: The madeira growth study. Annals of Human Biology, 34(1), 107-122.

9. Goslin, B. R. And Burden, S. B. (1986). Physical fitness of South African school children. The Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 26(2), 128-136.
10. Güler, D. ve Günay, M. (2004). Çocuklarda sosyoekonomik düzeyin fiziksel uygunluğa etkisinin AAHPERD fiziksel uygunluk test bataryası ile değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1).
11. Hazar, F. ve Taşmektepligil, Y. (2008). Puberte öncesi dönemde denge ve esnekliğin çeviklik üzerine etkilerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 9-12.
12. Himes, J. H. (2006). Long-term longitudinal studies and implications for the development of an international growth reference for children and adolescents. Food and Nutrition Bulletin, 27(4), 199-211.
13. Kandır, A. ve Tümer, K. (2013). Farklı sosyo-ekonomik düzeydeki beş-altı yaş çocuklarının erken öğrenme becerilerinin incelenmesi. Sosyal Politika Çalışmaları, 13(7).
14. Karakoç, B. (2009). Genç Futbolcularda Sıklıkla Kullanılan Alan Testlerinin Aerobik ve Anaerobik Yapılarının İncelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
15. Kılıç, C. (2007). İlköğretim Birinci Kademe Öğrencilerinin Bazı Fiziksel Uygunluk Seviyelerinin Karşılaştırılması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
16. Malina, R.M., Bouchard, C. and Bar-or, O. (2004). Growth, Maturation, and Physical Activity. Human Kinetics.
17. Muratlı, S. (2007). Antrenman Bilimi Yaklaşımıyla Çocuk ve Spor. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
18. Oğuz, H. (1998). Bursa İlinde Farklı Sosyo-Ekonomik Düzeye Sahip Ailelerin 8, 9 ve 10 Yaş Grubu Çocukların Fiziksel Performans ve Antropometrik Özelliklerinin İncelenmesi. Yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.
19. Opstoel, K., Pion, J., Elferink-Gemser, M., Hartman, E., Willemse, B., Philippaerts, R.and Lenoir, M. (2015). Anthropometric characteristics, physical fitness and motor coordination of 9 to 11 year old children participating in a wide range of sports. PloS One, 10(5).
20. Özer, D. ve Özer, K. (2002). Çocuklarda Motor Gelişim. Geliştirilmiş 2. Baskı. Ankara: Nobel Yayın Evi.
21. Öztürk, Y. (2019). 10-12 Yaş Aralığındaki Öğrencilerin Fiziksel Uygunluk ve Demografik Durumlarının Sosyal Becerileri Üzerindeki Etkisinin Araştırılması (Van İli Örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van.
22. Pekel, H. A. (2007). Atletizmde Yetenek Aramasına Bağlı Olarak 10-12 Yaş Grubu Çocuklarda Bazı Değişkenler Üzerinde Normatif Çalışma (Ankara İli Örneği). Doktora tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
23. Pelletier, T. (2006). Theoretical considerations related to cutoff points. Food and Nutrition Bulletin. 27(4), 224-236.
24. Pérez, G. E. N., D’Angelo, C. P. And Zabala, R. D. (1991). Physical Fitness in Children and Adolescents from Differing Socioeconomic Strata. In Human growth, physical fitness and nutrition (Vol. 31, pp. 80-98). Karger Publishers.
25. Saygın, Ö. Ve Özşaker, M. (2012). Bireysel ve takım sporcuların bazı fiziksel uygunluklarının özelliklerinin karşılaştırılması. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6, 2.
26. Tabachnick, B. G. and Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics. 6. Baskı. Boston: Allyn and Bacon.
27. Tekelioğlu, A. (1999). Devlet Okulu ve Özel Okulda Okuyan 11-13 Yaş Grubu Kız ve Erkek Çocukların Fiziksel Uygunlukları. Yayınlanmamış doktora tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
28. Tınazcı, C. and Emiroğlu, O. (2010). Assessment of physical fitness levels, gender and age differences of rural and urban elementary school children. Turkiye Klinikleri J Med Sci, 30(1), 1-7.
29. Ulijaszek, S. J. (2006). The international growth standard for children and adolescents project: environmental influences on preadolescent and adolescent growth in weight and height. Food and Nutrition Bulletin, 27(4), 279-294.
30. Yan, Y. (2007). 10–13 Yaş Çocuklarda, Sosyo-Ekonomik Yapının Fiziksel Aktivite ve Fiziksel Uygunluk Düzeyine Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
31. Yıldız, İ. (2009). Farklı Dirençlerle Uygulanan Kuvvet Antrenmanlarının Kız Çocuklarının Fiziksel ve Kas-Kuvvet Gelişimlerine Olan Etkisinin İncelenmesi. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
32. Yüzgül, A. ve Müniroğlu, S. (2001). Ankara'da Özel Bir Okulda 7-12 Yaş Grubu Çocukların Fiziksel Özelliklerinin İncelenmesi. 3. Uluslararası Akdeniz Spor Bilimleri Kongresi, Antalya.
33. Zahner, L., Puder, J. J., Roth, R., Schmid, M., Guldimann, R., Pühse, U., Knöpfli, M., Braun-Fahrlander, C., Marti, B. and Kriemler, S. A. (2006). School-based physical activity program to improve health and fitness in children aged 6-13 years “Kinder Sport studie KISS’’: Study design of a randomized controlled trial. BMC Public Health, 6(6), 14.