An Examination of the Relationship Between Decision-Making Styles and Personality Traits of Public Institution Employees

Yıl 2025, Cilt: 27 Sayı: 3, 575 - 586, 31.12.2025

Yakup Culha , Hamdi Pepe , Reşat Sadik

Öz

This study was conducted to examine the relationship between the decision-making styles and personality traits of individuals working in sports organizations. In this study, which used the correlational survey model of quantitative research methods, the study group consisted of a total of 201 participants, 90 of whom were women and 111 of whom were men. The Personal Information Form was used to obtain demographic information about participants, the Melbourne Decision Making Scale was used to determine decision-making styles, and the Ten-Item Personality Scale was used to assess personality traits. During the data collection process, scales were prepared using Google Forms and distributed to participants, who volunteered to participate. The data were analyzed; normality distribution was tested using skewness and kurtosis values, and parametric analyses were preferred. In terms of decision-making, no differences were observed in the variables of gender and age, while some significant differences were observed in the variables of marital status, employment, and educational status. In terms of personality traits, no significant differences were observed in the variables of gender, marital status, and educational level, while a significant difference was observed in the variable of age in the sub-dimension of extraversion. As a result of the correlation analysis of decision-making and personality traits, a positive and significant relationship was found between decision-making styles and personality traits. Various recommendations were made as a result of the research.

Anahtar Kelimeler

Sports Institution , Decision-Making , Personality.

Kamu Kurumu Çalışanlarının Karar Verme Stilleri ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, spor kurumlarında görev yapan bireylerin karar verme stilleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada çalışma grubu 90'ı kadın, 111'i erkek olmak üzere toplam 201 katılımcıdan oluşmuştur. Katılımcıların demografik bilgilerine ulaşmak için Kişisel Bilgi Formu, karar verme stillerini belirlemek amacıyla Melbourne Karar Verme Ölçeği, kişilik özelliklerini değerlendirmek için ise On Maddelik Kişilik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin toplanması sürecinde ölçekler Google Form aracılığıyla hazırlanarak katılımcılara ulaştırılmış, katılım gönüllülük esasına dayalı olarak sağlanmıştır. Veriler analiz edilmiş; normallik dağılımı çarpıklık ve basıklık değerleriyle test edilerek parametrik analizler tercih edilmiştir. Karar verme ölçeğinde, cinsiyet ve yaş değişkenlerinde farklılık görülmezken, medeni durum, istihdam ve eğitim durumu değişkenlerinde bazı boyutlarda anlamlı farklılık görülmüştür. Kişilik özellikleri ölçeğinde ise, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi değişkenlerinde anlamlı fark görülmezken, yaş değişkeni dışadönüklük alt boyutunda anlamlı farka rastlanmıştır. Karar verme ve Kişilik özellikleri korelasyon analizi sonucunda, karar verme stilleri ile kişilik özellikleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kamu Kurumu , Karar Verme , Kişilik.

Kaynakça

• 1. Atak H. On-maddeli kişilik ölçeği'nin Türk kültürü'ne uyarlanması. Arch Neuropsychiatry, 2013; 50(4): 312-319.
• 2. Avşaroğlu S. Üniversite öğrencilerinin karar vermede özsaygı, karar verme ve stresle başa çıkma stillerinin benlik saygısı ve bazı değişkenler açısından incelenmesi. (Doktora tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; Konya, 2007.
• 3. Aydemir Dev M, Bayram Arlı N. The role of personality traits and decision-making styles in career decision-making difficulties. Behavioral Sciences, 2025; 15(2): 159. https://doi.org/10.3390/bs15020159
• 4. Bacanlı F. Kararsızlık ölçeğinin geliştirilmesi. Türk Psikolojik Danışma Rehberlik Dergisi, 2000; 2(14).
• 5. Bayram N, Aydemir M. Decision-making styles and personality traits. International Journal of Recent Advances in Organizational Behaviour and Decision Sciences (IJRAOB), 2017; 3(1): 905-925. http://www.globalbizresearch.org
• 6. Bouchard TJ, Loehlin JC. Genes, evolution, and personality. Behav Genet, 2001; 31(3): 243–272.
• 7. Burger JM. Personality. Cengage Learning; 2014.
• 8. Büyüköztürk Ş, Çokluk Ö, Köklü N. Sosyal bilimler için İstatistik. 8. baskı. Pegem; 2011.
• 9. Byrnes JP, Miller DC, Schafer WD. Gender differences in risk taking: A meta-analysis. Psychol Bull, 1999; 125(3): 367.
• 10. Cervone D, Pervin LA. Personality: Theory and research. 14th ed. Hoboken: Wiley; 2019.
• 11. Chung S, Namkung EH. Self esteem as a mediator in the relationship between perceived age stigma and psychological well being among older adults: Moderated mediation by marital status. Aging Ment Health, 2022; 26(7): 1470–1478.
• 12. Croson R, Gneezy U. Gender differences in preferences. Journal of Economic literature, 2009; 47(2): 448-474.
• 13. Cross SE, Madson L. Models of the self: self-construals and gender. Psychological bulletin, 1997; 122(1): 5.
• 14. Daft RL. Organization theory and design. Cengage Learning Canada Inc.; 2015.
• 15. Deniz ME. Üniversite öğrencilerinin karar verme özsaygısı, karar verme stili ve problem çözme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi. Avrasya Eğit Araş Dergisi, 2004; 4(15): 23-35.
• 16. Erdoğan İ. İşletmede davranış. Evrim Ofset Matbaacılık; 1983.
• 17. Eroğlu E. Merkezi spor yönetiminde örgüt kültürünün ve çalışanların kişilik özelliklerinin karar verme stillerine etkisinin incelenmesi. (Doktora tezi). Dumlupınar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı; Kütahya, 2016.
• 18. Eser G. Karar verme stilleri ve kişilik özellikleri arasındaki ilişki üzerine bir inceleme. Journal of Economics Business and International Relations (JEBI), 2022; 1(2): 146-161. https://doi.org/10.58654/jebi.1207271
• 19. Folino DF. Etkili karar verme. Yarmalı S, çev. Hayat Yayınları; 2003.
• 20. Hair JF Jr, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate data analysis. 7th ed. Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall; 2010.
• 21. Işık U, & Cengiz R. Doğa kulüplerine üye bireylerin zaman yönetimi ve karar verme stillerinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi Spor Bilimleri Dergisi, 2018; 16(2): 25-35.
• 22. Judge TA, Ilies R. Relationship of personality to performance motivation: a meta-analytic review. Journal of applied psychology, 2002; 87(4): 797.
• 23. Karasar N. Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. 34. baskı. Nobel; 2019.
• 24. Kuzgun Y. Meslek danışmanlığında kuramlar ve uygulamalar. Nobel Yayın Dağıtım; 2000.
• 25. Mann L, Radford M, Burnett P, Ford S, Bond M, Leung K, ... Yang KS. Cross-cultural differences in self-reported decision-making style and confidence. International journal of psychology, 1998; 33(5): 325-335.
• 26. McCrae RR, Costa PT. Validation of the five-factor model of personality across instruments and observers. Journal of personality and social psychology, 1987; 52(1): 81.
• 27. McCrae RR, Terracciano A. Personality profiles of cultures: Aggregate personality traits. Journal of personality and social psychology, 2005; 89(3): 407–425.
• 28. Özsarı A, Uysal H, Tilki M, Çetin MÇ. Relationship between decision-making styles and mental toughness: A study of chess athletes. Journal of Physical Education and Sports Studies, 2025; 17(2): 161-174. https://doi.org/10.55929/besad.1580968
• 29. Parker AM, Bruine de Bruin W, Fischhoff B. Maximizing versus satisficing: Decision-making styles, competence, and outcomes. Judgment and Decision Making, 2007; 2(6): 342–350.
• 30. Prem R, Scheel TE, Weigelt O, Hoffmann K, Korunka C. Procrastination in daily working life: A diary study on within-person processes that link work characteristics to workplace procrastination. Frontiers in psychology, 2018; 9: 335466.
• 31. Roberts BW, Mroczek DK. Personality trait change in adulthood. Current directions in psychological science, 2008; 17(1): 31–35.
• 32. Schwartz B, Ward A, Monterosso J, Lyubomirsky S, White K, Lehman DR. Maximizing versus satisficing: Happiness is a matter of choice. Journal of personality and social psychology, 2002; 83(5): 1178–1193.
• 33. Sidani Y, editör. Routledge handbook on business and management in the middle east. Routledge; 2024.
• 34. Soulsby L, Bennett K. Marriage and psychological wellbeing: The role of social support. Psychology, 2015; 6: 1349–1359.
• 35. Stanovich KE, West RF. On the relative independence of thinking biases and cognitive ability. Journal of personality and social psychology, 2008; 94(4): 672–688.
• 36. Tekin M, Özmutlu İ, Erhan SE. Özel yetenek sınavlarına katılan öğrencilerin karar verme ve düşünme stillerinin incelenmesi. Beden Eğitimi Spor Bilimleri Dergisi, 2009; 11(3): 42-56.
• 37. Tınar MY. Çalışma yaşamı ve kişilik. Mercek Dergisi, 1999; (14): 93-97.
• 38. Vural M. Spor Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında görev yapan spor yöneticilerinin düşünme ve karar verme stillerinin incelenmesi. (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; Konya, 2013.
• 39. Weisberg YJ, DeYoung CG, Hirsh JB. Gender differences in personality across the ten aspects of the Big Five. Frontiers in psychology, 2011; 2: 11757.
• 40. Yılmaz S, Kurtipek S, Güngör NB, Yenel İF. Spor yöneticisi adaylarının karar verme stillerinin liderlik yönelimlerine etkisi. Ulus Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 2024; 5(3): 211-224.