Investigation of Leisure Time Satisfaction and Quality of Life Levels of Students Studying at the Faculty of Sport Sciences

Öz

With this study, it is aimed to examine the leisure time satisfaction and quality of life levels of the students studying in the Faculties of Sport Sciences. While the population of the research was composed of students studying in Sports Sciences Faculties, the sample group consisted of 740 students, 274 female and 466 male, studying at Selçuk University, Marmara University, Gazi University, Pamukkale University and Akdeniz University Sports Sciences Faculties. While the personal information form created by the researcher was used for socio-demographic information, the Leisure Time Satisfaction Scale (LTSS), which was developed by Beard and Ragheb (1980) and adapted into Turkish by Karlı et al (2008), for determining leisure satisfaction, was used to determine the Quality of Life. Quality of Life (WHOQOL-BREF) was used. The Quality of Life Scale was developed by the WHO (1998) to determine the quality of life of a group of individuals. The scale was adapted from the World Health Organization Quality of Life (WHOQOL-BREF) scale and translated into Turkish, and its validity and reliability study was carried out by Sevil (2015). Considering the Covid-19 Pandemic process in the collection of data, the questionnaire forms were transferred to the digital environment and made with a "google form". By testing the variance and homogeneity of the obtained data, Independent Samples t-Test for pairwise comparisons, One Way Anova for multiple comparisons, and Tukey HSD test were used to determine the source of difference. Statistical changes were determined in Leisure Time Satisfaction and its sub-dimensions depending on gender, age and doing sports (p<0.05). On the other hand, in the sub-dimensions of quality of life, no change was observed depending on the factors of gender and doing sports; A statistical change was determined depending on the age factor (p<0.05). A positive relationship was found between leisure time satisfaction and quality of life (p<0.05). Regression analysis on the effect of leisure time satisfaction on quality of life revealed that the result was statistically significant (p<0.05). In the light of the findings of our study; It can be said that students' leisure time satisfaction is affected by gender, age and doing sports, and their quality of life is affected by age, and when free time activities are given the necessary importance and place in our lives, our quality of life will be positively affected by this situation.

Anahtar Kelimeler

• Leisure
• Quality of Life
• Sports
• University Student

Spor Bilimleri Fakültesinde Öğrenim Gören Öğrencilerin Serbest Zaman Tatmini ve Yaşam Kalitesi Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma ile Spor Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin serbest zaman tatmini ve yaşam kalitesi düzeylerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini Spor Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler oluştururken, örneklem grubunu ise Selçuk Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi ve Akdeniz Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültelerinde öğrenim gören 274 Kadın 466 Erkek olmak üzere toplam 740 öğrenci oluşturmuştur. Sosyo demografik bilgiler için araştırmacı tarafından oluşturulan kişisel bilgi formu kullanılırken, Serbest zaman tatminlerinin belirlenmesinde Beard ve Ragheb (1980) tarafından geliştirilen Karlı ve ark (2008) tarafından Türkçeye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan Serbest Zaman Tatmin Ölçeği (BZTÖ), Yaşam Kalitelerinin belirlenmesinde ise Quality of Life (WHOQOL-BREF) kullanılmıştır. Yaşam Kalitesi Ölçeği, bireylerin grubunun yaşam kalitesinin belirlenmesi amacıyla WHO (1998) tarafından geliştirilmiştir. Ölçeğin, World Health Organization Quality of Life (WHOQOL-BREF) ölçeğinden uyarlanarak Türkçeye çevrilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması Sevil (2015) tarafından yapılmıştır. Verilerin toplanmasında Covid-19 Pandemi süreci dikkate alınarak anket formları dijital ortama taşınarak “google form” ile yapılmıştır. Elde edilen verilerin varyans ve homojenlikleri test edilerek, İkili karşılaştırmalar için Independent Samples t Test, Çoklu karşılaştırmalar için One Way Anova, farklılık kaynağının belirlenmesinde ise Tukey HSD testi kullanılmıştır. Serbest Zaman Tatmini ve alt boyutlarında, kardeş sayısı faktörüne bağlı istatistiki bir değişim gözlenmezken; cinsiyet, yaş, barınma, spor yapma, anne ve baba eğitim seviyesi faktörlerine bağlı istatistiki değişimler tespit edilmiştir (p<0.05). Yaşam kalitesi alt boyutlarında ise cinsiyet, kardeş sayısı, spor yapma ve baba eğitim seviyesi faktörlerine bağlı bir değişim gözlenmezken; yaş, barınma ve anne eğitim seviyesi faktörlerine bağlı istatistiki değişimler tespit edilmiştir (p<0.05). Serbest zaman tatmini ve yaşam kalitesi arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Serbest zaman tatmininin yaşam kalitesi üzerindeki etkisi üzerine yapılan Regresyon analizinde sonucun istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Çalışmamız bulguları ışığında; Öğrencilerin serbest zaman tatmininin cinsiyet, yaş, barınma, spor yapma, anne ve baba eğitim seviyelerine göre değişim sergilediği, yaşam kalitelerinin ise yaş, barınma ve anne eğitim seviyesine bağlı değişim sergilediği söylenilebilir. Serbest zaman faaliyetlerine yaşantımızda gereken önem ve yer verildiğinde yaşam kalitemiz üzerinde pozitif bir etki yapacağı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Serbest Zaman
• Yaşam Kalitesi
• Spor
• Üniversite Öğrencisi

Kaynakça

1. 1. Ağduman F. Üniversite öğrencilerinin boş zaman motivasyon ve tatminlerinin incelenmesi (Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum,2014.
2. 2. Akyüz H. Üniversite Öğrencilerinin Boş Zaman Faaliyetlerine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi Bartın Üniversitesi Örneği (Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın, 2018.
3. 3. Ardahan F, Lapa TY. Üniversite Öğrencilerinin Serbest Zaman Tatmin Düzeylerinin Cinsiyete Ve Gelire Göre İncelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 2010; 21(4), 129-136.
4. 4. Arslan, H. Tarihsel ve İdeolojik Bir Kavram Olarak Boş Zamana Sosyolojik Bir Bakış (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2005.
5. 5. Aycan A, Polat E, Uçan Y. Takım Özdeşleşme Düzeyi İle Profesyonel Futbol Müsabakalarına Seyirci Olarak Katılım Kararını Etkileyen Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2019; 12(4):169-174.
6. 6. Ayhan C, Eskiler E, Ekinci NE. Extreme sporcuların serbest zaman tatmin düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International 2nd Academic Sports Research Congress, 2018; Erişim Tarihi: 16.01.2007.
7. 7. Beard J, Ragheb M. Measuring leisure satisfaction. Journal of Leisure Research, 1980; (23), 35–46.
8. 8. Berg E, Trost M, Schneider IE, Allison MT. Dyadic exploration of the relationship of leisure satisfaction, leisure time, and gender to relationship satisfaction. Leisure Sciences, 2001; 23, 35–46.

9. 9. Beşikçi T. Macera Rekreasyonunda Heyecan Arayışı, Serbest Zaman Motivasyonu ve Serbest Zaman Tatmini Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Çok Hafif Hava Araçları (ÇHHA) pilot örneği (Yüksek Lisans Tezi). Celal Bayar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa, 2016.
10. 10. Bozdal Ö. Üniversite öğrencilerinin boş zaman etkinliklerine katılım düzeylerinin boş zaman ve yaşam tatminlerine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Batman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batman, 2009.
11. 11. Chiu LK, Kaya K. Psychological Determinants of Leisure Time Physical Activity Participation among Public University Students in Malaysia, AJTLHE, 2010; 2(2), 33-45.
12. 12. Çağlayan Tunç A. Üniversite öğrencilerinin kişilik yapılarının, zaman yönetimi ve serbest zaman tatmini ile ilişkisinin incelenmesi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2019.
13. 13. Di Bona L. What are the benefits of leisure? An exploration using the leisure satisfaction scale. British Journal of Occupational Therapy, 2000; 63 (2), 50-58.
14. 14. Doğaner S. Düzenli egzersiz programının bireylerin stres, mutluluk ve serbest zaman doyum düzeylerine etkisi (Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2017.
15. 15. Edisan Z, Kadıoğlu, F. Yaşam Kalitesi Kavramının Antik Dönemdeki Öncüleri. Lokman Hekim Journal, 2013; 3(3), 1-4.
16. 16. Eruzun C. Kadınların spor etkinliklerine katılımlarının boş zaman tatmini ve yaşam kalitesine etkilerinin araştırılması: B-fit spor merkezleri üyeleri örneği (Yüksek Lisans Tezi). Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın, 2017.
17. 17. Gandelman N, Piani G. Quality of Life Satisfaction Among Workers and Non-Workers in Uruguay. Social Indicators Research, 2013; 111(1):97-115.
18. 18. Gökçe H. Serbest zaman doyumunun yaşam doyumu ve sosyo-demografik değişkenlerle ilişkisinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Pamukkale Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Denizli, 2008.
19. 19. Huang CY, Carleton B. The Relationships among Leisure Participation, Leisure Satisfaction, and Life Satisfaction of College Students in Taiwan. Journal of Exercise Science and Fitness, 2003; 1(2), 129-132.
20. 20. Isaacowitz,D.M., George, E., Martin, E.P. Strengths and Satisfaction Across the Adult Lifespan. The International Journal of Aging and Human Development, ., 2003; 1.
21. 21. Juniu S. Down shifting: Regaining the essence of leisure. Journal of Leisure Research, 2000; 32(1), 69-73
22. 22. Kabanoff B. Occupational and sex differences in leisure needs and leisure satisfaction. Journal of Occupational Behavior, 1982; 3, 233-245.
23. 23. Kalfa S. Spor bilimleri ve eğitim fakültesi öğrencilerinin yaşam doyumu ve serbest zaman doyumunun incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla, 2017.
24. 24. Karadaş N. Zaman Kavramına Kuramsal Yaklaşımlar ve İnternet’te Şimdiki Zaman Olgusu. folklor/edebiyat, 2015; 21(83), 325-343.
25. 25. Karlı Ü, Polat E, Yılmaz B, Koçak S. Serbest zaman tatmin ölçeği’nin (SZTÖ-uzun versiyon) geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Hacettepe Journal of Sport Sciences, 2008; 19(2), 80–91.
26. 26. Kaya İ. Çekim Unsurları İle Rekreatif Alışveriş, Tatmin ve Yeniden Satın Alma Niyeti Arasındaki İlişki (Doktora Tezi). Eskişehir, 2013.
27. 27. Kocaman Karaoğlu A, Atasoy B. Sosyal medya kullanımı ile serbest zaman tatmini arasındaki ilişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2018; 42(2), 826-839.
28. 28. Koçoğlu D, Akın B. Sosyoekonomik eşitsizliklerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesi ile ilişkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 2009; 2 (4), 145-154.
29. 29. Kodaş D, Kodaş B, Arıca R. Yiyecek-içecek çalışanlarının serbest zaman tatmin düzeyleri ile serbest zamanda algılanan özgürlüklerinin incelenmesi. 3. Rekreasyon Araştırmaları Kongresi, 7-9, 2015.
30. 30. Kovacs A. The Leisure Personality: Relationships Between Personality, Leisure Satisfaction, and Life Satisfaction(Doctoral Thesis). Indiana University, School of Health, Physical Education and Recreation, ABD, 2007.
31. 31. Köktaş Ş. Rekreasyon Serbest Zamanı Değerlendirme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2004.
32. 32. Küçük Kılıç S, Lakot Atasoy K, Gürbüz B, Öncü E. Rekreasyonel Tatmin ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İÜ Spor Bilimleri Dergisi, 2016; 6 (3): 1303-1414.
33. 33. Lapa TY, Ağyar E, Bahadır Z. Yaşam Tatmini, Serbest Zaman Motivasyonu, Serbest Zaman Katılımı: Beden Eğitimi Ve Spor Öğretmenleri Üzerine Bir İnceleme (Kayseri İli Örneği). Spormetre Beden Eğitimi Ve Spor Bilimleri Dergisi, 2012; X (2) 53-59.
34. 34. Lloyd KM, Auld CJ. The role of leisure in determining quality of life: ıssues of content and measurement. Social Indicators Research, 2001; 57, 43-71.
35. 35. Lu L, Hu CH. Personality, leisure experiences and happiness. Journal of Happiness Studies, 2005; 6, 325- 342.
36. 36. Maugeri G, Castrogiovanni P, Battaglia G, Pippi R, D’Agata V, Palma A, Di Rosa M, Musumeci G.The impact of physical activity on psychological health during Covid-19 pandemic in Italy. Heliyon, 2020; 6: 6.
37. 37. Misra R, McKean M. College students academic stress and its relation to their anxiety, time management, and leisure satisfaction. American Journal of Health Studies, 2000; 16 (1), 41-51.
38. 38. Mucha B. The Impact of working life conditions on the quality of life. Journal of quality and Environmental Studies, 2016; 3(2), 12-22.
39. 39. Murat B. Gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğünde görev yapan antrenörlerin serbest zaman tatmin düzeylerinin incelenmesi (Güneydoğu Anadolu Bölgesi) (Yüksek Lisans Tezi). Batman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batman, 2019.
40. 40. Paksoy E. Futbol Fanatizmi, Taraftar Kimliği: Beşiktaş Çarşı Taraftarlarının Taraftarlıkla İlgili Davranışlarının İncelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Gaziantep, 2014.
41. 41. Serdar E. Üniversite öğrencilerinin katıldıkları serbest zaman etkinliklerinden tatmin olma ve algılanan özgürlük düzeylerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, 2016.
42. 42. Sevil, T.Terapatik rekreasyonel aktivitelere katılımın yaşlıların algıladıkları boş zaman tatmini, yaşam tatmini ve yaşam kalitesine etkisi (Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir, 2015.
43. 43. Siegenthaller KL, O’Dell I. Leisure attitude, leisure satisfaction and perceived freedom in leisure within family dyads. Leisure Sciences, 2000; 22, 281-295.
44. 44. Sönmezoğlu U, Polat E, Aycan A. Gençlik merkezi üyeleri ve bazı değişkenlere göre serbest zaman tatmin düzeyleri. International Journal of Science Culture and Sport, 2014; 1, 226.
45. 45. Şahan H. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin yaşam kalitesi ile mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 2020; 3: 1: 185-201.
46. 46. Şener A, Terzioğlu RG, Karabulut E. Life Satisfaction and Leisure Activities during Men’s Retirement: A Turkish Sample. Aging ve Mental Health, 2007; 11(1), 30-36.
47. 47. Şimşek M, Öge S. İnsan Kaynakları Yönetimi. Konya: Eğitim, 2021.
48. 48. Tekin A. Rekreasyon. Muğla: Ata Ofset, 2009.
49. 49. Tekkanat Ç. Öğretmenlik bölümünde okuyan öğrencilerde yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite düzeyleri (Yüksek Lisans Tezi). Denizli Pamukkale Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2008.
50. 50. Tetik S. Covid-19 pandemi sürecinin spor bilimleri öğrencilerinde fiziksel aktivite ve yaşam kalitesine etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü ETM Enstitüsü, 2021.
51. 51. Vural Ö. Masa Başı Çalışanlarda Fiziksel Aktivite Düzeyi Ve Yaşam Kalitesi İlişkisi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2010.
52. 52. Wang E, Chen L, Lin J, Wang M. The Relationship Between Leisure Satisfaction and Life Satisfaction of Adolescents Concerning Online Games. Adolescence, 2008; 43(169), 177-184.
53. 53. Yerlisu Lapa T, Ardahan F. Akdeniz üniversitesi öğrencilerinin serbest zaman etkinliklerine katılım nedenleri ve değerlendirme biçimleri. Spor Bilimleri Dergisi, 2009; 20 (4), 132-144.
54. 54. Yıldırım A, Hacıhasanoğlu R. Sağlık çalışanlarında yaşam kalitesi ve etkileyen değişkenler. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 2011; 2(2), 61-82.
55. 55. Yıldırım M. Üniversite Öğrencilerinin Spora Dayalı Fiziksel Aktivitelere Katılımları ve Yaşam Kalitelerinin Akademik Başarı ve Sosyalleşme Üzerine Etkisi (Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Örneği) (Doktora Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir, 2015.
56. 56. Yiğit İ. Üniversite topluluklarında rekreatif faaliyetlere katılan bireylerin serbest zaman tatmin düzeylerinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Malatya, 2018.
57. 57. Zappulla C, Pace U, Cascio VL, Guzzo G, Huebner ES. Factor Structure and Convergent Validity of The Long and Abbreviated Versions of The Multidimensional Students’ Life Satisfaction Scale in an Italian Sample. Social Indicators Research, 2013; 11(1):57-69.