Changing Phenomena with The Effect of Social Media: Social Media Begging

Yıl 2026, Cilt: 37 Sayı: 1, 1 - 30, 31.01.2026

Ceylan Yaşar

https://doi.org/10.33417/tsh.1497811

Öz

As one of the most effective tools of the twenty-first century, social media has had a significant impact on existing social phenomena and has transformed them. In this context, begging has also transformed. Social media begging, which includes begging activities carried out on social media platforms in ways similar to traditional begging, has appeared as a phenemenon worthy of scholarly investigation. In this regard, this study aims to obtain more detailed information about "social media beggars" who perform the act of begging online through social media channels.
Within this framework, Instagram and X were selected as research settings, and the messages of users who engaged in begging on these platforms were identified and treated as units of analysis. These messages were examined using content analysis and interpreted through the core concepts of Goffman's theory of self-presentation.

Anahtar Kelimeler

Social media , begging , social media begging , performance , self-presentation

Sosyal Medya Etkisiyle Değişen Olgular: Sosyal Medya Dilenciliği

Öz

Yirmi birinci yüzyılın en etkili araçlarından biri olarak sosyal medya, varolan toplumsal olgular üzerinde oldukça büyük etkiler yaratarak onları dönüştürmüştür. Bu bağlamda dönüşen olgulardan biri olan dilencilik de yeni bir form kazanarak sosyal medyada sürdürülmeye başlanmıştır. Bu çalışma yeni bir olgu olarak ortaya çıkan sosyal medya dilenciliğini konu edinmektedir. Geleneksel dilenciliğe benzer şekilde sosyal medyada sürdürülen dilencilik faaliyetlerini içeren sosyal medya dilenciliği, araştırılmaya değer bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu doğrultuda dilenme eylemini çevrimiçi bir şekilde sosyal medya kanalları aracılığıyla gerçekleştiren “sosyal medya dilencileri”ne dair daha detaylı bilgiler edinilmesi amaçlanmıştır.
Bu çerçevede Instagram ve Twitter çalışma alanı olarak belirlenmiş, söz konusu platformlarda dilenme eylemi içerisine giren kullanıcılara ait iletiler belirlenerek birer analiz birimi haline getirilmiştir. İçerik analizi yöntemiyle irdelenen bu iletiler, Goffman’ın benlik sunumu kuramının temel kavramları doğrultusunda ele alınmıştır. Böylelikle bir yandan bu yeni kullanıcı profillerine dair kavrayışımızın artması hedeflenirken diğer yandan ise sosyal medya dilenciliğine dair literatüre katkı sunulması temel amaç olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Sosyal medya , dilencilik , sosyal medya dilenciliği , performans , benlik sunumu.

Kaynakça

• Alabi, O., Tshotsho, B., Cekiso, M., ve Landa, N. (2017). An Examination of Emotive Style in Online Begging Discourse. Gender and Behaviour, 15(2), 8631-8641.
• Albayrak, E. T., ve Birinci, M. (2017). Sosyal Devlet Modelleri: Sosyal Demokrat Model, İsveç-Norveç Örneği. Sosyal Çalışma Dergisi, 1(1), 64-100.
• Altunışık R., Coşkun R., Bayraktaroğlu S. ve Yıldırım E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: SPSS Uygulamalı, Geliştirilmiş 6. Baskı, Sakarya Yayıncılık. İstanbul.
• Assadi, M. (2024). Yeni Bir Eşitsizlik Biçimi Olarak Dijital Yoksulluk. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 407-421.
• Baba, C. (2020). Dini İletişimi Olumsuz Yönde Etkileyen Unsurlardan Biri: Hatibin Güvenilir Olmaması. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7(1), 286-301.
• Birtek, F. (2016). Dilencilik Suçu. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 5(2), 121-172. https://doi.org/10.21492/inuhfd.239872
• Brahim, Halbaoui; Mohammed, Seddiki y Saad, Laichi. Electronic Begging: A New Phenomenon in the Era of Technology. Journal for Educators, Teachers and Trainers JETT, Vol. 16 (4); ISSN: 1989-9572.
• Boz, N. (2012). Yeni İletişim Ortamlarında Dijital Kimlik ve Benlik Sunumu. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
• Cao, H., Jiang, J., Oh, L.B., Li, H., Liao, X. & Chen, Z. (2013), A Maslow's Hierarchy of Needs Analysis of Social Networking Services Continuance. Journal of Service Management, 24(2), 170-190.
• Celepci, M. (2019). Kuran Ayetleri Işığında Allah Rızası Kavramının İnanan Bireyin Kişiliği Üzerine Etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı. Çorum.
• Coşkun, İ. ve Erkilet, A. (2010). Kapıya Geleni Boş Çevirmeme: İstanbul Esnafının Dilencilik Olgusuna Bakış Açısı. İstanbul University Journal of Sociology, 3(20), 1-21.
• Çalışır, G. ve Çakıcı, F. (2015). Sosyal Cinsiyet Bağlamında Sosyal Medyada Kurulan Benlik İnşasının Temsili. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic.10(10), 267-290.
• El Morabit, N. (2023). E-begging on Social Media: Exploring Emerging Typologies, Ethical Challenges, and Implications for Charitable Giving in the Digital Age. Social Evolution and History, 12(1)
• Gedikoğlu, E., Özşirin, S. ve Oğuş, K. (2019). Sosyal Medya Dilenciliği: Sosyal Medya Mecralarında Sosyal Normların Dejenerasyonu. 6. Uluslararası İletişim Günleri Dijital Dönüşüm Sempozyum Bildiri Kitabı, Üsküdar Üniversitesi.
• Goffman, E. (2014). Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu (çev: Barış Cezar). 3. Basım. Metis Yayınları. İstanbul.
• Gökbunar, R., & Kovancılar, A. G. B. (1998). Sosyal refah devleti ve değişim. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(3).
• Gündüz, A., Attar, E. G. ve Altun, A. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Instagram’daki Benlik Sunumları. DTCF Dergisi, 58 (2), 1882-1895.
• Gündüz, M., Büyükkarcı, A., & Türker, A. (2019). Dilencilerin Değer Yargılarının Tespit Edilmesi. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 2(10), 759-768.
• Güntekin, R. N. (2015). Miskinler Tekkesi. İnkılap Yayınevi. İstanbul.
• Gürçayır, S. (2009). İnternet Çağının Hiyeroglifleri ya da Evrenselleşen Sanal Bedenler: MSN İfadeleri. Millî Folklor, 21(83). 111-115.
• Harman, V. (2015). Psiko-sosyal Kelam: İman Kavramı Bağlamında Duygu, Düşünce ve Davranış Etkileşimi. Namık Kemal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1(2), 36-71.
• Hossain M. ve Islam, L. B. (2016), Implication of Social Business in Islam: Solving the Problem of Begging. The International Journal of Business & Management, 4(5), 469-476.
• Kalaycı, C. (2013). Dijital bölünme, dijital yoksulluk ve uluslararasi ticaret. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(3), 145-162.
• Karataş, Z. (2015). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80.
• Köktürk, M. (2009). Bir Bilinç Durumu Olarak Dilencilik. Bir Kent Sorunu: Dilencilik Sorunlar ve Çözüm Yolları Sempozyumu Tebliğler Kitabı (der. Suvat Parin), İBB Zabıta Daire Başkanlığı Yayınları. İstanbul.
• Kurniawan, R., Hidayat, I., & Rheksa, S. I. (2025). Digital benevolence: What drives TikTok users to donate to online beggars?. Linguistics and Culture Review, 9(1), 23-34.
• Kükrer, M. (2017). Şehirde Bir Kovalamaca Hikayesi: Dilenci-Zabıta İlişkisi ve Performans Üzerine Etnografik Bir Çalışma. 1. Baskı. Herdem Kitap. Ankara.
• Merriam, S. B. (2018). Nitel Araştırma: Desen ve Uygulama İçin Bir Rehber, 3. Baskı (çev: Selahattin Turan), Nobel Yayıncılık, Ankara.
• Neuman, W. L. (2014). Sosyal Araştırma Yöntemleri: Nitel ve Nicel Yaklaşımlar 1. Cilt. (çev: S. Özge). 7. Baskı. Yayın Odası. Ankara.
• Nurullah, A. R., & Madani, T. (2024). Sociological and Social Policy Review Of The Cyberspace Begging Phenomenon. Interdisciplinary Explorations in Research Journal, 2(2), 621-630.
• Özdemir, Z. (2016). Sosyal Medyada Kimlik İnşasında Yeni Akım: Özçekim Kullanımı. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 2(1), 112-131.
• Özcan, H. (2002). Bir Sosyal Problem Odağı Olarak Dilenciler (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Yapı ve Sosyal Değişme Anabilim Dalı. İstanbul.
• Özdemir, G., Gökdağ, R. ve Neslihanoğlu, S. (2019). Sosyal Medyada Emoji Kullanımı ve Anlamlandırılması: Anadolu Üniversitesi İletişim Fakültesi Örneği. Selçuk İletişim, 12(1), 425-443.
• Özdemir, S. (2004). Küreselleşme Sürecinde Refah Devleti, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
• Palabıyık, A. (2010). Hayırseverlik ve Sadaka’nın Oluşturduğu Bir Yaşam: Dilencilik ve Dilencilik Kültürü. 8. Kocaeli Üniversitesi Uluslararası Felsefe Sempozyumu: Dayanışma (Basılmış Kongre Kitapçığı), 99-126.
• Papacharissi, Z. (2002). The Presentation of Self in Virtual Life: Characteristics of Personal Home Pages. Journalism & Mass Communication Quarterly, 79(3), 643-660.
• Rakıcı, C., & Kurşun, A. (2016). Sosyal refah devletinin tarihi süreci ve günümüz bazı refah devletlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 2(2), 135-156.
• Rice, R. E. ve Love, G. (1987). Electronic Emotion: Socioemotional Content in a Computer-Mediated Communication Network. Communication research, 14(1), 85-108.
• Shahana, R., Indriani, M. K., & Detya, W. (2023). Analysis Of Online Begging Phenomena in Tiktok (Case Study of Changes in the Structure of Social Problems About Online Beggars). WEST SCIENCE INTERDISCIPLINARY STUDIES. Sanskara Karya Internasional, 1(06), 346-352.
• Siregar, R. Y., Mazdalifah, M., & Sembiring, S. U. B. (2025). The Phenomenon of Begging in the Comment Columns of Public Figures’ Instagram Account Viewed by the Lens of Media Ecology Theory. Priviet Social Sciences Journal, 5(9), 187-198.
• Toprak, A., Yıldırım, A., Aygül, E., Binark, M., Börekçi, S. ve Çomu, T. (2009). Sosyal Paylaşım Ağı Facebook: Görülüyorum öyleyse varım!. İstanbul: Kalkedon Yayınları
• Tuna, K. ve Parin, S. (2009). Kent Yaşamı ve Dilencilik: İstanbul Dilencileri Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma, Bir Kent Sorunu: Dilencilik Sorunlar ve Çözüm Yolları Sempozyumu Tebliğler Kitabı (der. Suvat Parin), İBB Zabıta Daire Başkanlığı Yayınları. İstanbul.
• Vatandaş, C. (1999). Dilenciler ve Dilencilik: Sosyolojik Bir Araştırma. Journal of Religious Ethics, 27(2), 170-183.
• Yay, S. (2014). Tarihsel Süreçte Türkiye’de Sosyal Devlet. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 3(9), 147-162.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri,
• Yıldırım, G. ve Becan, C. (2018). Kişisel Marka İletişimi Sürecinde Sosyal Medyada Benliğin Sunumu: Instagram’da Sporcular Üzerinden Bir Araştırma. Mersin Üniversitesi Uluslararası Dijital Çağda İletişim Sempozyumu,
• Yılmaz, E. (2009). Gizli Dilenciler: İstanbul’da Sokakta Çalıştırılan Çocuklar, Bir Kent Sorunu: Dilencilik, Sorunları ve Çözüm Yolları Sempozyumu Tebliğler Kitabı (der. Suvat Parin). İBB Zabıta Daire Başkanlığı Yayınları. İstanbul.