Kahkahanın Acı Yüzü: Joker Karakterinin Suç İşleme Nedenlerinin Sosyal Hizmet Perspektifinden İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 37 Sayı: 1, 205 - 232, 31.01.2026

Şevval Gök , Huriye İrem Kalaycı Kırlıoğlu

https://doi.org/10.33417/tsh.1551986

Öz

Suç, çok boyutlu ele alınması gereken bir olgudur. Bu bağlamda nedenleri de çeşitlilik gösterebilmektedir. Literatürde suçun nedenlerinin çeşitli başlıklar ve kuramlarla ele alınmaya çalışıldığı görülmektedir. Bu araştırmada bir anti-kahraman olarak suç eylemleriyle toplumsal bir kaos yaratmaya çalışan ve Batman tarafından sürekli kovalanan bir karakter olarak karşımıza çıkan Joker karakterinin suça itilmesine etki eden nedenler incelenmiştir. Bu kapsamda günümüze kadar yayınlanan ve içerisinde Joker karakterinin yer aldığı beş Batman filmi analiz edilmiştir. İncelenen beş film doğrultusunda suçun oluşmasını sağlayan“Mikro”, “Mezzo” ve “Makro” nedenler Joker karakteri üzerinden sunulmaya çalışılmıştır. Mikro nedenler içerisinde travmalara; mezzo nedenler içerisinde baba figürü ve aile içi şiddete; makro nedenler içerisinde sosyal dışlanma, polis sistemi, sınıfsal ayrım ve kapitalist düzene odaklanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Joker , Suç , Suçluluk , Sosyal Hizmet , Nitel Araştırma , Doküman Analizi

The Bitter Side of Laughter: Investigation of the Reasons of the Joker Character to Commit the Crime from the Social Work Perspective

Öz

Crime is a phenomenon that needs to be handled in a multidimensional manner. In this context, its causes may also vary. In the literature, it is seen that the causes of crime are tried to be addressed with various titles and theories. This study analyses the reasons that influence the Joker character, as an anti-hero who seek to create social chaos through criminal acts and is constantly chased by Batman, to be pushed into crime. In this context, five Batman movies released until today and in which the character of Joker takes place have been analyzed. In line with the five movies analyzed, the “Micro”, “Mezzo” and “Macro” reasons that lead to crime were tried to be presented through the Joker character. The analysis focuses on traumas as micro-level causes, the father figure and domestic violence as mezzo-level causes, and social exclusion, policing system, class distinction and capitalist order as macro-level causes.

Anahtar Kelimeler

Joker , Crime , Delinquency , Social Work , Qualitative Research , Document Analysis

Kaynakça

• Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü. (2023). Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Daire Başkanlığı https://magdur.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/tarihce
• Altıntaş, M., & Bilici, M. (2018). Evaluation of childhood trauma with respect to criminal behavior, dissociative experiences, adverse family experiences and psychiatric backgrounds among prison inmates. Comprehensive Psychiatry, 82, 100–107.
• Amerikan Ulusal Adli Sosyal Hizmet Derneği. (2023). What is forensic social work? https://nofsw.org/?page_id=10
• Anckarsäter, H., Radovic, S., Svennerlind, C., Höglund, P., & Radovic, F. (2009). Mental disorder is a cause of crime: thecornerstone of forensic psychiatry. International Journal of Law and Psychiatry, 32(6), 342-347.
• Arslantatar, İ. (2022). Yoksulluğa duyarlı sosyal hizmet paradigması: eleştirel teori ve baskı karşıtı yaklaşım temelinde bir değerlendirme. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 2(2), 221-240.
• Baines, D. (2020). Doing anti-oppressive practice: Social justice social work. Fernwood publishing.
• Başer, D., Kalaycı-Kırlıoğlu, H. İ., & Kırlıoğlu, M. (2017). Sosyal hizmet ve Bauman: Sosyal adalet. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 1007-1020.
• Başoğul, C., Lök, N., & Öncel, S. (2017). Çocukların aile içi şiddetten korunmasında ailelere yönelik girişimler. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 9(2), 123-135.
• Brantingham, P.J., Brantingham, P.L., & Andresen, M.A. (2017). The geometry of crime and crime pattern theory. In R. Wortley & M. Townsley (Eds.), Environmental criminology and crime analysis (pp. 98 – 115). New York, NY: Routledge.
• Brown, J. (2021). A city without a hero: Joker and rethinking hegemony. New Review of Film and Television Studies, 19(1), 7–18.
• Buchanan, A., & Zonana, H. (2009). Mental disorder as the cause of a crime. International Journal of Law and Psychiatry, 32(3), 142-146.
• Burke, B., & Harrison, P. (2004). Anti-oppressive practice. In Communication, relationships and care (pp. 141-148). Routledge.
• Campbell, J. (2017). Kahramanın Sonsuz Yolculuğu. İstanbul: İthaki Yayınları.
• Cılga, İ. (2009). Sosyal dışlanmanın dinamiği, bilimin, mesleğin dışlanması ve öngörüler. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(2), 7-26.
• Dominelli, L. (2002). Anti oppressive social work theory and practice. Bloomsbury Publishing.
• Farmer, M. (2017). The importance of strengthening prisoners’ family ties to prevent reoffending and reduce intergenerational crime. Ministry of Justice. https://www.gov.uk/government/publications/importance-of-strengthening-prisoners-family-ties-to-prevent-reoffending-and-reduce-intergenerational-crime
• Goodson, I., & Walker, R. (1988). Putting Life into Educational Research. In R. R. Sherman & R. B. Webb (Eds). Qualitative research in education: Focus and methods (pp. 108-122). London: Routledge
• Goossens, I., Nicholls, T. L., Charette, Y., Wilson, C. M., Seto, M. C., & Crocker, A. G. (2019). Examining the high-risk accused designation for individuals found not criminally responsible on account of mental disorder. Canadian Psychology/Psychologie Canadienne, 60(2), 102.
• Gökçearslan-Çifci, E. (2014). Adli sosyal hizmetin tarihsel gelişimi. Adli Sosyal Hizmet içinde (s. 1-11). Erzurum: Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
• Görgülü, T. (2021). Suç ve suçlu davranışına kuramsal bir bakış: Psikolojik bakış açısıyla adli sistemde psikolojik değerlendirme ve uygulamaları. Akademik Açı, 1(1), 59-70.
• Görgülü, T., Erden, G., & Topçu, A. L. (2021). Suç işlemiş ve suç işlememiş bireylerin kişilik özelliklerinin bir insan çiz testi ile projektif değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri Adli Tıp ve Adli Bilimler Dergisi, 18(2), 136-44.
• Hartvigsson, T. (2023). Between punishment and care: Autonomous offenders who commit crimes under the influence of mental disorder criminal law, Philosophy, 17, 111–134.
• Hirschi, T., & Gottfredson, M. R. (2017). Control theory and the life-course perspective. In The Craft of Criminology (pp. 241-254). Routledge.
• IMDB (2023). https://www-tamindir-com.cdn.ampproject.org/v/s/www.tamindir.com/blog/joker-filmleri_78154/amp/?amp_gsa=1&amp_js_v=a9&usqp=mq331AQIUAKwASCAAgM%3D#amp_tf=%251%24s%20adl%C4%B1%20kaynaktan&aoh=16800912354371&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com&ampshare=https%3A%2F%2Fwww.tamindir.com%2Fblog%2Fjoker-filmleri_78154%2F
• Kahraman, M. S., & Çokamay, G. (2016). Aile içi şiddet ve çocuklar üzerindeki etkileri: Temel kavramlar, güvenlik planı hazırlama ve alternatif tedavi model örnekleri. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 8(4), 321-336.
• Karasar, N. (2005). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım
• Karataş, M. (2022). Suç ve Suçluluk. M. Başçıllar (Ed.) Sosyal Sorunlar ve Sosyal Hizmet içinde (s.181-200). Ankara: Nobel Yayınları
• Keskin, S. M. A. (2022). Kahraman’dan anti-kahraman’a, ben’den kendi’ye: Kim’lik üzerine bir sorgulama. Posseible, 11(1), 1-26.
• Lowe, S. (2009). Character analysis of Batman and the Joker. SSRN Electronic Journal. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2005155
• Morse, S. J. (2011). Mental disorder and criminal law. J. Crim. L. & Criminology, 101, 885-968.
• Mowen, T. J., Stansfield, R., & Boman, J. H. (2019). Family matters: moving beyond "If" family support matters to "why" family support matters during reentry from prison. The Journal of Research in Crime and Delinquency, 56(4), 483–523.
• Nazlıer, E. (2021). Adli süreçle karşılaşmamış bireylerin adli süreç ve adli sosyal hizmet konusundaki bilgi eksiklerinin tespit edilmesi ve geliştirilmesi. The Journal of Academic Social Science, 9(121), 179-199.
• Oberwittler, D., & Wikström, P. O. H. (2009). Why small is better: Advancing the study of the role of behavioral contexts in crime causation. In Putting crime in its place: Units of analysis in geographic criminology (pp. 35-59). New York, NY: Springer.
• Özgentürk, İ., Karğın, V., & Baltacı, H. (2012). Aile içi şiddet ve şiddetin nesilden nesile iletilmesi. Polis Bilimleri Dergisi, 14(4), 55-77.
• Saint-Exupery, A. (2015). Küçük Prens. Can Yayınları
• Salman, S. (2020). Postmodern sinemada anti kahraman: Quentin Tarantino filmlerinin analizi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(3), 2881-2904.
• Sheafor, B. W. & Horejsi, C. J. (2016). Sosyal Hizmet Uygulaması Temel Teknikler ve İlkeler. Ankara: Nika Yayınevi
• Sherman, R. R., & Webb, R. B. (Eds.). (1988). Qualitative Research In Education. Routledge.
• Teater, B. (2015). Sosyal Hizmet Kuram ve Yöntemleri: Uygulama İçin Bir Giriş. Nika Yayınevi
• Tek, S. (2021). Irkçılık karşıtı sosyal hizmet uygulaması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(3), 1142-1165.
• Uçar, A. K. (2021). Arzu nesnesi olarak şiddet: joker filminin psikanaliz çerçevede çözümlenmesi. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 11(1), 64-73.
• Wikipedia (2023a). Batman (1966). https://en.wikipedia.org/wiki/Batman_(1966_film)
• Wikipedia (2023b). Batman (1989). https://en.wikipedia.org/wiki/Batman_(1989_film)
• Wikipedia (2023c). The Dark Knight. https://en.wikipedia.org/wiki/The_Dark_Knight
• Wikipedia (2023d). https://en.wikipedia.org/wiki/Batman:_The_Killing_Joke_(film)
• Wikipedia (2023e). Joker 2019. https://tr.wikipedia.org/wiki/Joker_(film,_2019)
• Wikström, P. O. H., Mann, R. P., & Hardie, B. (2018). Young people’s differential vulnerability to criminogenic exposure: Bridging the gap between people- and place-oriented approaches in the study of crime causation. European Journal of Criminology, 15(1), 10-31.
• Yanardağ, U. (2019). Amerikan Ulusal Adli Sosyal Çalışma Derneği Etik İlkeler Belgesi Türkiye’de uygulanabilir mı? Adli alanda çalışan sosyal çalışmacılara dair nitel bir araştırma. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(2), 438-462.
• Yıldırım, Ş. (2012). Aile içi şiddetin çocukların yaşam kalitesine etkisi. Uluslararası Katılımlı Kadına ve Çocuğa Karşı Şiddet Sempozyumu Bildiri Kitabı, s. 703.
• Yıldırım, A. (2014). Sosyo-kültürel yapı ve suç olgusu arasındaki ilişki: Malatya ili örneği. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2014(3), 1-7.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları
• Yolcuoğlu, İ. G. (2012). Türkiye’de sosyal politika ve sosyal hizmetlerin geliştirilmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 23(2), 145-158.
• Zastrow, C. (2016). Sosyal Hizmete Giriş. Ankara: Nika Yayınevi