Systematic Review of Telehealth and Telemedicine Applications in Older Adults

Yıl 2026, Cilt: 37 Sayı: 1, 157 - 178, 31.01.2026

Kazım Baş

https://doi.org/10.33417/tsh.1604011

Öz

In this systematic review, the selection of sources included in the sample group was based on the PRISMA-ScR reporting guideline. Within the scope of the research, out of 230 studies addressing telehealth and telemedicine practices in older adults and deemed relevant to the study’s model and purpose, 60 were included in the sample group. Digitalization has made the delivery of remote healthcare services possible. Examples of digitalization in healthcare include electronic health records, web- and mobile-based applications, telemedicine, artificial intelligence technologies, wearable devices, automated health workflows, predictive analytics, and digital patient engagement solutions. Within this framework, the provision of medical care has widely adopted telehealth and telemedicine applications. Telemedicine is particularly utilized for monitoring and providing counseling and care to patients with chronic diseases and older adults. Telemedicine applications for older individuals encompass systems for measuring and monitoring vital signs, interactive platforms, and tools enabling direct communication with healthcare professionals. In recent years, telehealth and telemedicine practices have become an essential component of health policies aimed at addressing the growing health problems of the elderly population. These services are recommended for supporting older adults’ health due to their cost-effectiveness and ability to enhance access to healthcare and social care services. Effective and efficient implementation of these services requires collaboration among health policymakers, government and community stakeholders, healthcare institutions, healthcare professionals, and social security and insurance organizations.

Anahtar Kelimeler

Health Policy , Health Management , Elderly Health , Telehealth , Telemedicine

Proje Numarası

Yok

Yaşlılarda Telesağlık ve Teletıp Uygulamalarının Sistematik İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, 1998-2024 yılları arasında yayınlanmış eserlerden yararlanılarak yaşlı bireylerde telesağlık ve teletıp uygulamalarının sistematik olarak incelenmesidir. Sistematik derleme türü olan bu çalışmada, evrenden örneklem grubuna dahil edilen kaynakların belirlenmesinde PRISMA-ScR raporlama kılavuzu temel alınmıştır. Araştırma kapsamında, yaşlı bireylerde telesağlık ve teletıp uygulamalarını ele alan ve araştırmanın modeli ile amacına uygunluk gösteren 230 eserden 60 tanesi örneklem grubunu oluşturmuştur. Dijitalleşme uzaktan sağlık hizmetlerinin sunumunu mümkün hale getirmiştir. Dijitalleşmenin sağlık hizmetlerindeki örnekleri arasında elektronik sağlık kayıtları, web ve mobil uygulamalar, teletıp, yapay zeka teknolojileri, giyilebilir cihazlar, otomatik sağlık iş akışları, öngörücü analizler ve dijital hasta etkileşimi gibi yenilikçi çözümler yer almaktadır. Bu kapsamda telesağlık ve teletıp uygulamalarının hastaların tıbbi bakımında yaygın bir şekilde kullanıldığı görülmektedir. Özellikle kronik ve yaşlı hastaların izlenmesi, hastalara danışmanlık ve bakım verilmesi gibi durumlarda teletıp uygulamalarına başvurulmaktadır. Yaşlılar için teletıp uygulamaları; yaşam bulgularının ölçümü ve izlenmesi, etkileşimli sistemler ve sağlık personeliyle doğrudan iletişimi sağlayan uygulamaları kapsamaktadır. Son yıllarda, yaşlı nüfusun artan sağlık sorunlarının çözümünde telesağlık ve teletıp uygulamaları sağlık politikalarının önemli bir bileşeni haline gelmiştir. Bu hizmetler maliyet etkinliği, sağlık ve sosyal bakım hizmetlerine erişim kolaylığı nedeniyle yaşlı sağlığının desteklenmesinde önerilmektedir. Bu hizmetlerin, etkili ve verimli yürütülebilmesi için sağlık politika yapıcıları, devlet ve geniş toplum kesimleri, sağlık hizmeti sunan kurumlar, sağlık çalışanları ve sosyal güvenlik ile sigorta kurumlarının iş birliği içinde hareket etmeleri önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Sağlık Politikası , Sağlık Yönetimi , Yaşlı Sağlığı , Telesağlık , Teletıp

Etik Beyan

Etik beyan gerektiren çalışma değil.

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

Yok

Kaynakça

• Ak, S. (2023).Dijital hastane dönüşümünde Türkiye. Güncel Sağlık Yönetimi, 1(1), 24-35.
• Akın, H., & Tekerek, B. (2024). Sağlıkta dijitalleşmenin yansımaları: Digital hastanelerin sağlık ekonomisi perspektifinden analizi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22 (Özel Sayı: Endüstri 4.0 ve dijitalleşmenin sosyal bilimlerde yansımaları), 1877-1900.
• Amparore, D., De Cillis, S., Colombo, M., Garzena, V., Sica, M., Checcucci, E., ... & Porpiglia, F. (2024). TYTOCARE™ home telemonitoring device after radical cystectomy to optimise postoperative outcomes. BJU international, 135(6), 960-968.
• Aslan, D. (2021). Koruyucu hekimlik ve telesağlık/teletıp uygulamaları, Yeşim Gökçe Kutsal ve Dilek Aslan (Ed.), Teletıp yaşlılık ve teletıp uygulamaları içinde (ss.17-26), Türk Geriatri Derneği Yayını, Ankara.
• Aydın, G. Z., Bölükbaşı, F. B., Demirci, H. F., & Doğanyiğit, P. B. (2023). Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin 100 Yılında Sağlık Politikaları. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(Özel Sayı), 431-454.
• Ayyıldız, N. İ. ve Bekircan, E. (2023). Evde bakımda tele-sağlık ve teknoloji uygulamaları, Sağlık Bilimlerinde Öncü ve Çağdaş Çalışmalar, Duvar Yayınevi, Basım sayısı:1; 727-744.
• Bayrak, Ö., & Dalkıran, G. B. (2022). Sağlıkta dijitalizasyon: İleri yaş bireylerin sağlık bakımında kullanılan bir uygulama. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 6(15), 100-112.
• Cheng, L., Chan, W. K., Peng, Y., & Qin, H. (2023). Towards data-driven tele-medicine intelligence: community-based mental healthcare paradigm shift for smart aging amid COVID-19 pandemic. Health Information Science and Systems, 11(1), 14.
• Çelik, E., & Okyay, P. (2023). Dijitalleşmenin sağlığa yansımaları: Sağlık 4.0. Halk Sağlığı Araştırma Ve Uygulamaları Dergisi, 1(1), 35-42. doi:10.5281/zenodo.10433371
• Çam, M. O. ve Kaçmaz, E. D. (2018). Tele sağlık uygulamaları ve psikiyatri hemşireliğinde kullanımı, Turkiye Klinikleri J Nurs Sci,10(4), 363-369.
• Demir, A. Y. ve Gözüm, S. (2018). Health service delivery models and tele-health for the elderly living in rural areas. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 12(1), 56-67.
• Demirel, A. C., & Sütçü, S. (2021). Covid-19 salgınında Türkiye’de yaşlılara yönelik uygulamalar ve hizmetlerin değerlendirilmesi. OPUS International Journal of Society Researches,17 (Pandemi Özel Sayısı), 3641-3675.
• Dinakrisma, A. A., Laksmi, P. W., Abdiel, T., Fernandez, J. P., Indahwati, N., Susanto, A. P., ... & Yusuf, P. A. (2022). The role of digital mobile technology in elderly health management among health care workers in Indonesia: Analysis of knowledge, attitudes, and practice. Digital Health, 8,
• Dewi, N. K., Putri, S. A., & Aditya, B. S. (2024). Towards more ınclusıve healthcare (The Role of digitalization in expanding access and ımproving quality in Indonesia). Jurnal Multidisipliner Bharasa, 3(01), 52-61.
• Ebrahimi, Z., Barenfeld, E., Gyllensten, H., Olaya-Contreras, P., Fors, A., Fredholm, E., ... & Ekman, I. (2023). Integrating health promotion with and for older people-eHealth (IHOPe)-evaluating remote integrated person-centred care: Protocol of a randomised controlled trial with effectiveness, health economic, and process evaluation. BMC geriatrics, 23(1), 174.
• Fantini, M. C., Loddo, E., Di Petrillo, A., & Onali, S. (2024). Telemedicine in inflammatory bowel disease from its origin to the post pandemic golden age: A narrative reviev. Digestive and Liver Disease, 56(1), 1-6.
• Fischer, B., Peine, A., & Östlund, B. (2020). The importance of user involvement: a systematic review of involving older users in technology design. The Gerontologist, 60(7), e513-e523.
• Fouad Melika, F., & Gomaa Mohamed Amer, F. (2021). Tele-Rehabilitation Program for older adults Post COVID-19. Egyptian Journal of Health Care, 12(1), 1830-1845.
• Frush, J. M., Ming, D. Y., Crego, N., vd. (2023). Caregiver perspectives on telemedicine for postdischarge care for children with medical complexity: A qualitative Study, Journal of Pediatric Health Care, 37(4),356-363.
• Gallè, F., Oliva, S., Covelli, E., Del Casale, A., Da Molin, G., Liguori, G., ... & Napoli, C. (2023, July). Introducing telemedicine in Italy: citizens’ awareness of a new healthcare resource. In Healthcare, 11(15), 2157). MDPI.
• Gencer, T.E. ve Aktan, M.C. (2021). Dijitalleşen çağda ve toplumda değişen ihtiyaçlar ve sorunlar: esosyal hizmet (sosyal hizmet 2.0) gereksinimi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 32(3), 1143-1175.
• Giansanti, D. (2023, March). Ten years of telehealth and digital healthcare: Where are we?. In Healthcare, 11(6), 875. MDPI.
• Haimi, M., & Gesser-Edelsburg, A. (2022). Application and implementation of telehealth services designed for the elderly population during the COVID-19 pandemic: A systematic review. Health Informatics Journal, 28(1).
• Haimi, M., Goren, U., & Grossman, Z. (2024). Barriers and challenges to telemedicine usage among the elderly population in Israel in light of the COVID-19 era: A qualitative study. Digital Health, 10:1-16.
• Hollis, C., Sampson, S., Simons, L., Davies, E. B., Churchill, R., Betton, V., ... & Tomlin, A. (2018). Identifying research priorities for digital technology in mental health care: results of the James Lind Alliance Priority Setting Partnership. The Lancet Psychiatry, 5(10), 845-854.
• Harvey, J.B., Valenta, S., Simpson, K., Lyles, M. ve McElligott, J. (2019). Utilization of outpatient telehealth services in parity and nonparity states 2010-2015. Telemed J E Health, 25(2),132-136.
• Jafarzadeh, F., Rahmani, F., Azadmehr, F., Falaki, M. ve Nazari M. (2022). Different applications of telemedicine - assessing the challenges, barriers, and opportunities- a narrative review, J Family Med Prim Care,11(3), 879-886.
• Jadhav, O. P., & Choure, V. (2024). Telemedıcıne: transformıng healthcare delıvery in the digital age. Int J Acad Med Pharm, 6(3), 565-571.
• Jain, M., Shakdwipee, P., & Bhatia, T. K. (2024). Digitalization and healthcare quality. Educational administration. Theory and Practice, 30(5), 6240-6243.
• Johnson, S. W. (2024). Telemedicine for healthcare service delivery and applications. International Journal of Novel Research in Healthcare and Nursing. 11(2), 71-80.
• Kalender, N. ve Özdemir, L. (2014). Yaşlılara sağlık hizmetlerinin sunumunda tele-tıp kullanımı. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17(1), 50-58.
• Ku, B. P. S., Tse, A. W. S., Pang, B. C. H., Cheung, N. T., Pang, J. Y. W., Chan, J. K. Y., ... & Choi, K. H. W. (2021). Tele-rehabilitation to combat rehabilitation service disruption during COVID-19 in Hong Kong: observational study. JMIR rehabilitation and assistive technologies, 8(3), e19946.
• Kumari, S., Tyagi, A. K., & Sharma, A. K. (2024). Emerging, Assistive, and Digital Technology in Telemedicine Systems. In Future of AI in Medical Imaging, 184-206. IGI Global.
• Kunonga, T. P., Spiers, G. F., Beyer, F. R., Hanratty, B., Boulton, E., Hall, A., ... & Craig, D. (2021). Effects of digital technologies on older people’s access to health and social care: umbrella review. Journal of medical Internet research, 23(11), e25887.
• Karakoç, E. ve Ceylan, İ. (2022). Yoğun bakımda çalışan hekimlerin teletıp ve teleyoğun bakım hakkındaki düşünceleri, Turkish Journal of Intensive Care, 20, 55-61.
• Karasoy, G. ve Yıldırım, B. (2023). Yaşlılara yönelik dijital teknolojiler ve sosyal hizmet uygulamaları geronteknolojik sosyal hizmet uygulamasını doğurabilir mi?. Toplum ve Sosyal Hizmet, 34(3), 727- 742.
• Kraus, S., Schiavone, F., Pluzhnikova, A., & Invernizzi, A. C. (2021). Digital transformation in healthcare: Analyzing the current state-of-research. Journal of Business Research, 123, 557-567.
• Kutsal, G.Y. (2021). Teletıp yaşlılık ve teletıp uygulamları, Gökçe Kutsal Y, ve Aslan D. (Ed.), Teletıp içinde (ss.1-16). Türk Geriatri Derneği, Ankara.
• Kayserili, A., & Tefiroğlu, E. Ç. (2023). Dijital sağlık hizmetlerinin hastane idarecileri tarafından değerlendirilmesi. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 3(2), 26-38.
• Laksono, S., & Darmawan, E. S. (2021). The new leadership paradigm in digital health and its relations to hospital services. Jurnal Ilmu Kesehatan Masyarakat, 12(2), 89-103.
• Maki, O., Alshaikhli, M., Gunduz, M., Naji, K. K., & Abdulwahed, M. (2022). Development of digitalization road map for healthcare facility management. Leee Access, 10, 14450-14462.
• Mihai, E. E., Popescu, M. N., Beiu, C., Gheorghe, L., & Berteanu, M. (2021). Tele-rehabilitation strategies for a patient with post-stroke spasticity: a powerful tool amid the COVID-19 pandemic. Cureus, 13(11).
• Miller, R. L., Barnes, J. D., Mouton, R., Braude, P., & Hinchliffe, R. (2022). Comprehensive geriatric assessment (CGA) in perioperative care: a systematic review of a complex intervention. BMJ open, 12(10), e062729.
• Naghdi, R., Nguyen, G., Vazquez, C. M., Antonio, C. M., Cabrera, C. vd. (2023). Assessing Health care professionals’ mindset in adopting telemedicine post covıd-19: pilot questionnaire study, JMIR Formative Research, 7, e44806.
• Office of Health Policy. (2016). Report to congress: E-Health and Telemedicine. https:// aspe.hhs.gov/sites/default/files/private/pdf/206751/TelemedicineE-HealthReport.pdf (Erişim Tarihi.:20.03.2024).
• Özsarı, H. (1998). Sağlık projeleri ve sağlık enformasyon sistemleri çalışmaları hakkında genel bilgi notu, Modern Hastane Yönetimi, 2(6), 15.
• Park, H. S., Kim, K. I., Soh, J. Y., Hyun, Y. H., Lee, B. E., Lee, J. H., ... & Kim, H. S. (2020). Development and operation of a video teleconsultation system using integrated medical equipment gateway: A National Project for Workers in Underserved Areas. Journal of Medical Systems, 44(11), 194.
• Pescaru, C. C., Crisan, A. F., Marc, M., Trusculescu, A. A., Maritescu, A., Pescaru, A., ... & Vastag, E. (2023). A systematic review of telemedicine-driven pulmonary rehabilitation after the acute phase of COVID-19. Journal of Clinical Medicine, 12(14), 4854.
• Sharma, P., & Goswami, S. K. (2022). Pulmonary tele-rehabilitation in patients (Post Covid-19) with respiratory complications: a randomized controlled trial. Indian Journal of Physiotherapy & Occupational Therapy Print-(ISSN 0973-5666) and Electronic–(ISSN 0973-5674), 16(2), 182-189.
• Sanjoy, K. C.ve Afsana P. (2020). Digitalization and Innovations in Health Care, Vijay Prakash Gupta (Ed.), Cahpter in Digitalisation & Innovations in Business, pp.1-9. ISBN : 978-81-944813-1-7
• Saygun, M. (2021). Teletıp uygulamalarında toplum uyumu ve hasta memnuniyeti, Yeşim Gökçe Kutsal ve Dilek Aslan (Ed.). Teletıp yaşlılık ve teletıp uygulamaları içinde (ss.27-41), Türk Geriatri Derneği Yayını, Ankara.
• Söylemez, B. A. ve Özgül, E. (2022).Yaşlılarda tele hemşirelik uygulamaları. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 7(3), 619-622.
• Yayla, E. N., ve Çizmeci, B. (2022). T.C. Sağlık Bakanlığı’nın mobil sağlık uygulamalarının bilinirliğine yönelik bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(33), 254-270.
• Thrall, J. H. ve Boland, G. (1998). Telemedicine in Practice, In Seminars in nuclear medicine, 28(2), 145-157.
• Tricco, A. C., Lillie, E., Zarin, W., O'Brien, K. K., Colquhoun, H., Levac, D., ... & Straus, S. E. (2018). PRISMA extension for scoping reviews (PRISMA-ScR): checklist and explanation. Annals of internal medicine, 169(7), 467-473.
• Zhang, Y., Leuk, J. S. P., & Teo, W. P. (2023). Domains, feasibility, effectiveness, cost, and acceptability of telehealth in aging care: scoping review of systematic reviews. JMIR aging, 6(1), e40460
• Weber, A. M., Dua, A., Chang, K., Jupalli, H., Rizwan, F., Chouthai, A., & Chen, C. (2021). An outpatient telehealth elective for displaced clinical learners during the COVID-19 pandemic. BMC medical education, 21(1), 174.
• World Health Organization (2010). Telemedicine: opportunities and developments in member states: Report on the second global survey on eHealth. https://www.who.int/goe/publications/goe_telemedicine_2010.pdf
• World Health Organization (2011). mHealth: new horizons for health through mobile technologies: based on the findings of the second global survey on e-Health. https://iris.who.int/handle/10665/44607
• World Health Organization Global Strategy and Action Plan on Ageing and Health. 2021. online: https://www.who.int/publications/i/item/global-strategy-and-action-plan-on-ageing-and-health