Sosyal hizmet uzmanlarının kültürlerarası duyarlılıkları ile çeşitlilik ve baskı farkındalıkları arasındaki ilişki

Öz

Bu çalışma, Türkiye Sosyal Hizmet Uzmanları Derneğine üye olan 331 sosyal hizmet uzmanının kültürlerarası duyarlılık ile çeşitlilik ve baskı farkındalık düzeylerini bazı değişkenlere göre incelemek ve aralarındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, sosyal hizmet uzmanlarının kültürlerarası duyarlılık ile çeşitlilik ve baskı farkındalık düzeylerinin yabancı dil yeterlilik düzeyine, farklı kültürlerden müracaatçılarla çalışma isteğine ve farklı ülkelerin kitle iletişim araçlarını takip etme sıklığına göre farklılaştığını göstermektedir. Ayrıca sosyal hizmet uzmanlarının kültürlerarası duyarlılıkları ile çeşitlilik ve baskı farkındalıkları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Kültürel yetkinlik
• kültürlerarası duyarlılık
• çeşitlilik
• baskı
• sosyal hizmet uzmanı

The relationship between social workers’ intercultural sensitivity and awareness of diversity and oppression

Öz

This study was conducted to investigate the level of intercultural sensitivity and awareness of diversity and oppression among 331 social workers who are members of the Turkish Association of Social Workers according to some variables and to determine the relationship between these constructs. The results show that the level of intercultural sensitivity and awareness of diversity and oppression among social workers differ according to the level of foreign language proficiency, the willingness to work with clients from different cultures, and the frequency of following the mass media of different countries. In addition, a moderate, positive, and significant relationship was found between social workers' intercultural sensitivity and their awareness of diversity and oppression.

Anahtar Kelimeler

• Cultural competence
• intercultural sensitivity
• diversity
• oppression
• social worker

Kaynakça

1. Abaslı, K., & Polat, Ş. (2019). Öğrencilerin kültürlerarası duyarlılık ve kültürel zekâya ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 193–202. https://doi.org/10.18506/anemon.419526
2. Afyonoğlu, M. F. (2020). Sosyal çalışmada kesişimsellik. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(2), 699–725. https://doi.org/10.33417/tsh.689618
3. Afyonoğlu, M. F., & Harputlu, Ç. (2021). Covid-19 pandemisinde göç alanında çalışan sosyal çalışmacı olmak. Toplum ve Sosyal Hizmet, 1, 289–318. https://doi.org/10.33417/tsh.967973
4. Agarwal, S. (2020). Intercultural sensitivity, self-esteem and emotional quotient: a study of undergraduate and post graduate students in Indıa. AIMA Journal of Management & Research, 14(1/4), 1–15.
5. Akarçay Ulutaş, D., Ustabaşı Gündüz, D., & Boz, A. N. (2019). Türkiye’deki sosyal hizmet eğitiminde kültürel yetkinliğin incelenmesi. In M. Dalkılıç (Ed.), Academic Researches in Social Sciences and Humanities. Gece Akademi.
6. Akbaş, E. (2021). Göç ve sosyal hizmet ilişkisi üzerine. In T. E. Gencer & B. Güzel (Eds.), Göç, göçmenlerle çalışma ve sosyal hizmet (pp. 3–13). Nobel.
7. Aktaş, B., Pasinlioğlu, T., Kılıç, M., & Özaslan, A. (2021). Determination of intercultural sensitivity among nurses. Journal of Religion and Health, 60(1), 112–121. https://doi.org/10.1007/s10943-019-00902-x
8. Álvarez Pérez, P., Fernández Borrero, M. A., & Vázquez Aguado, O. (2014). When knowledge is not enough: Elements to strengthen intercultural sensitivity among professionals of social services in Andalusia (Spain). Journal of Social Service Research, 40(3), 353–366. https://doi.org/10.1080/01488376.2014.901278

9. Anderson, P. H., Lawton, L., Rexeisen, R. J., & Hubbard, A. C. (2006). Short-term study abroad and intercultural sensitivity: A pilot study. International Journal of Intercultural Relations, 30(4), 457–469. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2005.10.004
10. Arslan Özdemir, E., & Duyan, V. (2018). Baskı ve ayrımcılığa karşı sosyal hizmet. Journal of Academic Value Studies, 4(19), 273–283. https://doi.org/10.23929/javs.677
11. Artan, T., Özkan, A. O., Açıkgöz, N., & Salduz, Ç. (2018). Göç alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının süpervizyon gereksinimine bakış açılarının değerlendirilmesi. Atlas International Refereed Journal on Social Sciences, 4(13), 1099–1109. https://doi.org/10.31568/atlas.173
12. Arthur, N., & Lalande, V. (2009). Diversity and social justice implications for outcome approaches to evaluation. International Journal for the Advancement of Counselling, 31(1), 1–16. https://doi.org/10.1007/s10447-008-9063-z
13. Aslan, S., & Kizir, Z. (2019). Bir hastanede çalışan hemşirelerin kültürel duyarlılıkları ile kültürel zekaları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(2), 115–120. https://doi.org/10.34087/cbusbed.527215
14. Bae, S. Y., & Song, H. (2017). Intercultural sensitivity and tourism patterns among international students in Korea: using a latent profile analysis. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 22(4), 436–448. https://doi.org/10.1080/10941665.2016.1276087
15. Banks, D. G. (2018). Faculty attitudes of diversity and cultural awareness in higher education [Master’s thesis, Rowan University, ProQuest Dissertation & Theses]. https://www.proquest.com/docview/2065238156?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true
16. Beagan, B. L. (2015). Approaches to culture and diversity: A critical synthesis of occupational therapy literature. Canadian Journal of Occupational Therapy, 82(5), 272–282. https://doi.org/10.1177/0008417414567530
17. Bell, L. A. (2016). Theoretical foundations for social justice education. In M. Adams, L. A. Bell, & P. Griffin (Eds.), Teaching for diversity and social justice (3rd ed., pp. 1–14). Routledge.
18. Bhawuk, D. P., & Brislin, R. (1992). The measurement of intercultural sensitivity using the concepts of individualism and collectivism. International Journal of Intercultural Relations, 16(4), 413–436. https://doi.org/10.1016/0147-1767(92)90031-O
19. Bulduk, S., Tosun, H., & Ardıç, E. (2011). Türkçe kültürler arası duyarlılık ölçeğinin hemşirelik öğrencilerinde ölçümsel özellikleri. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law History, 19(1), 25–31.
20. Butler, L. S., & Molidor, C. E. (1995). Cultural sensitivity in social work practice and research with children and families. Early Child Development and Care, 106(1), 27–33. https://doi.org/10.1080/0300443951060104
21. Byers, L. G., Bragg, J., & Munoz, R. (2020). Increasing diversity and oppression scale scores through relational cultural theory. Journal of Teaching in Social Work, 40(1), 18–30. https://doi.org/10.1080/08841233.2019.1685625
22. Cai, D. Y. (2016). A concept analysis of cultural competence. International Journal of Nursing Sciences, 3(3), 268–273. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2016.08.002
23. Cankurtaran, Ö., & Beydili, E. (2016). Ayrımcılık karşıtı sosyal hizmet uygulamasının gerekliliği üzerine. Toplum ve Sosyal Hizmet, 27(1), 145–160.
24. Cete, H., & Kahraman Güloğlu, F. (2022). Türk Kızılay Toplum Merkezlerinde çalışan meslek elemanlarının sosyal hizmet perspektifi ve alanda yaşadıkları sorunlar. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(2), 407–435. https://doi.org/10.33417/tsh.1005484
25. Chang, H. Y., Yang, Y. M., & Kuo, Y. L. (2013). Cultural sensitivity and related factors among community health nurses. Journal of Nursing Research, 21(1), 67–73. https://doi.org/10.1097/jnr.0b013e3182829cb9
26. Chen, G.-M. (2010). The impact of intercultural sensitivity on ethnocentrism and intercultural communication apprehension. Intercultural Communication Studies, 19(1), 1–9.
27. Chen, G.-M., & Starosta, W. J. (1996). Intercultural communication competence: A synthesis. Annals of the International Communication Association, 19(1), 353–383. https://doi.org/10.1080/23808985.1996.11678935
28. Chen, G.-M., & Starosta, W. J. (1997). A review of the concept of intercultural sensitivity. Human Communication, 1, 1–16.
29. Chen, G.-M., & Starosta, W. J. (2000). The development and validation of the intercultural sensitivity scale. Human Communication, 3, 1–15.
30. Çifçi, S., & Deger, V. B. (2021). The intercultural sensitivity levels of primary health care workers in a city in Eastern Turkey. Journal of the Pakistan Medical Association, 71(11), 2554–2558. https://doi.org/10.47391/JPMA.238
31. Colaço, M. M. (2017). Raising cultural and diversity awareness in the primary english classroom [Master’s thesis, Universidade Nova de Lisboa, The Universidade Nova de Lisboa’s Repository]. http://hdl.handle.net/10362/21596
32. CSWE. (2022). 2022 educational policy and accreditation standards. https://www.cswe.org/getmedia/bb5d8afe-7680-42dc-a332-a6e6103f4998/2022-EPAS.pdf
33. Del Villar, C. P. (2010). How savvy are we?: Towards predicting intercultural sensitivity. Human Communication, 13, 197–215.
34. Deli̇baş, L., Dürmüş, G., Bi̇li̇r, İ., Ekren, A., & Çeli̇kli̇, S. (2020). Sağlık programlarında öğrenim gören öğrencilerin kültürler arası duyarlılık ve etnik merkezcilik düzeyleri. Journal of Vocational School of Health Service, 8(1), 1–14. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.700285
35. Demirdağ, S. (2017). Çeşitlilik ve sosyal adalet ölçeği: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 273–284.
36. Demirel, G., Kaya, N., & Doğaner, A. (2020). Ebelik öğrencilerinin kültürlerarası yaklaşımlarının merhamet ve empati düzeylerine etkisi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(21), 282–300. https://doi.org/10.26466/opus.591200
37. Dikmen, Y., Aksakal, K., & Kara Yılmaz, D. (2016). An investigation of cultural sensitivity of nurses in foreign patient care: A descriptive study in Turkey. International Journal of Health Sciences and Research, 6, 254–261.
38. Dominelli, L. (2002). Anti-oppressive social work theory and practice. Palgrave Macmillan. Dong, Q., Koper, R. J., & Collaço, C. M. (2008). Social intelligence, self-esteem, and intercultural communication sensitivity. Intercultural Communication Studies, 17, 162–172.
39. Dönmez, Ç. Ç., Can, A. A., Yılmaz, D. V. (2023). Hemşirelerin kültürlerarası duyarlılığının belirlenmesi: Tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışma. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 3(2), 14–25.
40. Duyan, V. (2010). Sosyal hizmet temelleri yaklaşımları müdahale yöntemleri. Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği.
41. Etikan, I., Musa, S. A., & Alkassim, R. S. (2015). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical and Applied Statistics, 5(1), 1–4. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11
42. Fernández Borrero, M. A., Vázquez Aguado, O., & Álvarez Pérez, P. (2016). The influence of cultural sensitivity in social work practice with immigrants. The British Journal of Social Work, 46(2), 444–462. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcu113
43. Freund, A., & Band Winterstein, T. (2015). Social workers in multi-cultural societies: Using a phenomenological lens to develop an integrative approach. Qualitative Social Work, 16(1), 44–59. https://doi.org/10.1177/1473325015599836
44. Gaitani, P., Notara, V., Koutsouradi, G., Sakellari, E., & Lagiou, A. (2021). Intercultural sensitivity among healthcare professionals working with refugees and migrants in greece: A cross-sectional study. International Journal of Health Sciences and Research, 11(1), 1–9.
45. Göktuna Yaylacı, F., & Sirkeci, İ. (2019). Sunuş: göç ülkesi Türkiye’de sosyal hizmet. In F. Göktuna-Yaylacı (Ed.), Kuramsal ve uygulama boyutları ile Türkiye’de sığınmacı, mülteci ve göçmenlerle sosyal hizmetler. Transnational Press London.
46. Gönderen Çakmak, H. S., Özer Küçük, E., Ağadayı, E., & Kahveci, R. (2020). Bir araştırma hastanesinde çalışan hemşirelerin kültürlerarası duyarlılıkları ve göçmen hastalar ile ilgili görüşleri. Ankara Medical Journal, 20(4), 882–894. https://doi.org/10.5505/amj.2020.80488
47. Gönenç, İ. M., Göktaş, M., Altın Dursun, R., Çökelek, F., Ercan, N., & Şahin, D. (2018). Opinions and cultural sensitivities of midwives and nurses about providing health care to women seeking asylum. Journal of Human Sciences, 15(2), 683–696.
48. Goode, T., & Jones, W. (2009). Definition of linguistic competence. https://nccc.georgetown.edu/documents/Definition%20of%20Linguistic%20Competence.pdf
49. Graham, J. R., Bradshaw, C., & Trew, J. L. (2010). Cultural considerations for social service agencies working with Muslim clients. Social Work, 55(4), 337–346. https://doi.org/10.1093/sw/55.4.337
50. Grove, S. K., Burns, N., & Gray, J. (2013). The practice of nursing research: Appraisal, synthesis, and generation of evidence. Elsevier.
51. Gürel, N. (2011). Kişilik psikolojisi, önyargının psikolojisi ve kamuoyu: Gordon Allport ve Walter Lippmann’ın görüşleri çerçevesinde bir değerlendirme. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 101–134. https://doi.org/10.1501/sbeder_0000000036
52. Hancock, T. U., Waites, C., & Kledaras, C. G. (2012). Facing structural inequality: Students’ orientation to oppression and practice with oppressed groups. Journal of Social Work Education, 48(1), 5–25. https://doi.org/10.5175/JSWE.2012.201000078
53. Hammer, M. R., Bennett, M. J., & Wiseman, R. (2003). Measuring intercultural sensitivity: The intercultural development inventory. International Journal of Intercultural Relations, 27(4), 421–443. https://doi.org/10.1016/S0147-1767(03)00032-4
54. Hernandez Katz, M. (2014). Leadership styles and cultural sensitivity of department chairs at Texas public universities [Doctoral dissertation, University of North Texas, UNT Digital Library]. https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc499977/
55. İnak, A. (2023). Çokkültürlülük ve çokkültürcü sosyal hizmet. In M. Zubaroğlu Yanardağ & B. Erkoç (Eds.), Göç ve sosyal hizmet (pp. 211–227). Akademisyen Kitabevi.
56. Kaçaner, G. (2019). Mültecilere çalışan sosyal hizmet uzmanlarının karşılaştıkları sorunlar: İstanbul örneği [Master’s thesis, Üsküdar Üniversitesi, YÖK Açık Bilim]. https://acikbilim.yok.gov.tr/handle/20.500.12812/377419
57. Karasu, F., Polat, F., & Okuyan, C. B. (2022). The determination of intercultural sensitivity and ethnocentrism levels among nurses and nursing students: A border of city, Turkey. Perspectives in Psychiatric Care, 58(1), 314–322. https://doi.org/10.1111/ppc.12788
58. Kemp Graham, K. Y. (2015). Missed opportunities: Preparing aspiring school leaders for bold social justice school leadership needed for 21st century schools. International Journal of Educational Leadership Preparation, 10(21), 99–129.
59. Kesgin, B. (2022). Geçicilikten kalıcılığa Suriyeli göçmenler ve uyum sorunu. Anasay, 0(19), 29–49. https://doi.org/10.33404/anasay.1034459
60. Kılıçlar, A., & Pala, G. (2019). Yerel halkın kültürel duyarlılık düzeylerinin incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(4), 3262–3274. https://doi.org/10.21325/jotags.2019.527
61. Kolay Çepni, Ş. (2024). Baskı karşıtı uygulama: Baskıyı tanımak ve klinik uygulamada ele almak üzerine. Toplum ve Sosyal Hizmet, 35(3), 515–536. https://doi.org/10.33417/tsh.1405555
62. Korkmaz, K., & Özbesler, C. (2022). Sosyal hizmet öğrencilerinin farklılıklara saygı düzeyleri ile toplumsal cinsiyet algıları arasındaki ilişki. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(3), 867–887. https://doi.org/10.33417/tsh.994401
63. Kubota, R., Austin, T., & Saito Abbott, Y. (2003). Diversity and inclusion of sociopolitical issues in foreign language classrooms: an exploratory survey. Foreign Language Annals, 36(1), 12–24. https://doi.org/10.1111/j.1944-9720.2003.tb01928.x
64. Liu, S. (2012). Rethinking intercultural competence: Global and local nexus. Journal of Multicultural Discourses, 7(3), 269–275. https://doi.org/10.1080/17447143.2012.693085
65. Mao, Y. (2015). Investigating Chinese migrants’ information-seeking patterns in Canada: Media selection and language preference. Global Media Journal, 8, 113–131.
66. Miller, L. (2006). Counselling skills for social work. Sage Publishing.
67. Nadan, Y. (2017). Rethinking ‘cultural competence’ in international social work. International Social Work, 60(1), 74–83. https://doi.org/10.1177/0020872814539986
68. NASW. (2023). Read the code of ethics. https://www.socialworkers.org/About/Ethics/Code-of-Ethics/Code-of-Ethics-English
69. Nganga, R. W. (2006). Impact of cross-cultural interaction on counselor trainees’ development of cultural empathy and intercultural sensitivity [Unpublished doctoral dissertation]. University of Wyoming.
70. Oren, B., & Yuceturk, S. (2021). Determination of intercultural sensitivity levels of nurses and the factors affecting their intercultural sensitivity. International Journal of Caring Sciences, 14(1), 54–67.
71. Öğüt, N. (2017). Kültürlerarası duyarlılık düzeyi ile etnikmerkezcilik, yaşam doyumu ve mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Doctoral Dissertation, Selçuk Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi Dijital Arşiv Sistemi]. http://acikerisim.selcuk.edu.tr:8080/xmlui//handle/123456789/10906
72. Öğüt, N., & Olkun, E. O. (2018). Üniversite öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılık düzeyi: selçuk üniversitesi örneği. Selçuk İletişim, 11(2), 54–73. https://doi.org/10.18094/josc.430980
73. Park, J. S. (2013). Multicultural experience and intercultural sensitivity among South Korean adolescents. Multicultural Education Review, 5(2), 108–138. https://doi.org/10.1080/2005615X.2013.11102904
74. Paslı, F., & Koç, F. (2022). Geçici koruma altındaki Suriyelilere yönelik hizmet sunan sivil toplum kuruluşlarında görev yapan sosyal hizmet uzmanlarının deneyimleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(1), 133–158. https://doi.org/10.33417/tsh.950171
75. PMM. (2024a). Irregular migration. https://en.goc.gov.tr/irregular-migration
76. PMM. (2024b). Residence permits. https://en.goc.gov.tr/residence-permits
77. PMM. (2024c). Temporary protection. https://en.goc.gov.tr/temporary-protection27
78. Repo, H., Vahlberg, T., Salminen, L., Papadopoulos, I., & Leino Kilpi, H. (2017). The cultural competence of graduating nursing students. Journal of Transcultural Nursing, 28(1), 98–107. https://doi.org/10.1177/1043659616632046
79. Salduz Doruk, Ç., & Artan, T. (2023). Göç alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarının çokkültürcü sosyal hizmet uygulaması hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 34(4), 771–789. https://doi.org/10.33417/TSH.1182730
80. Şaşmaz, A., & Arslan, A. (2023). Sosyal hizmet öğrencilerinin kültürlerarası iletişim duyarlılıkları. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 4(1), 70–86.
81. Schreiber, J. C., & Minarik, J. D. (2018). Simulated clients in a group practice course: Engaging facilitation and embodying diversity. Journal of Social Work Education, 54(2), 310–323. https://doi.org/10.1080/10437797.2017.1404528
82. Şen Varan, B., Yıldırım, F., & Abukan, B. (2022). Cultural competence of social workers by professional characteristics in the focus of education. Journal of Mehmet Akif Ersoy University Economics and Administrative Sciences Faculty, 9(1), 637–655. https://doi.org/10.30798/makuiibf.913960
83. Sizoo, S., Plank, R., Iskat, W., & Serrie, H. (2005). The effect of intercultural sensitivity on employee performance in cross-cultural service encounters. Journal of Services Marketing, 19(4), 245–255. https://doi.org/10.1108/08876040510605271
84. Stauss, K., Koh, E., & Collie, M. (2018). Comparing the effectiveness of an online human diversity course to face-to-face instruction. Journal of Social Work Education, 54(3), 492–505. https://doi.org/10.1080/10437797.2018.1434432
85. Strekalova, E. (2012). Intercultural sensitivity of teachers working with refugee children [Doctoral dissertation, State University of New York, ProQuest Dissertation & Theses]. https://www.proquest.com/docview/1317047364?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true
86. Sue, D. W., Rasheed, M. N., & Rasheed, J. M. (2015). Multicultural social work practice: A competency-based approach to diversity and social justice. John Wiley & Sons.
87. Tamam, E. (2010). Examining Chen and Starosta’s model of intercultural sensitivity in a multiracial collectivistic country. Journal of Intercultural Communication Research, 39(3), 173–183. https://doi.org/10.1080/17475759.2010.534860
88. Tétreault, S., Bétrisey, C., Brisset, C., Gulfi, A., Schaer, M., Leanza, Y., & Kühne, N. (2021). Intercultural experiences prior to the educational program: Occupational therapy and social work students. Journal of Culture and Values in Education, 4(1), 15–33. https://doi.org/10.46303/jcve.2020.6
89. Trull, L. H., & Myers, K. (2020). Culturally humble or bumbling along? Measuring effectiveness of embedded diversity content in a bsw curriculum. Journal of Teaching in Social Work, 40(2), 188–203. https://doi.org/10.1080/08841233.2020.1714828
90. Ulukaya-Öteleş, Ü. (2021). Çokkültürlü küresel dünyanın sosyal bilgiler eğitimindeki görünümü: Kültürlerarası duyarlılık. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 2559–2581. https://doi.org/10.17679/inuefd.1015113
91. Ulutaş, D., & Attepe Özden, S. (2021). Türkiye’de düzensiz göç alanında çalışan STK’ların rollerinin profesyonellerin gözünden incelenmesi. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 21(1), 40–67.
92. UNHCR. (2023). Refugees and asylum seekers in Turkey. https://www.unhcr.org/tr/en/refugees-and-asylum-seekers-in-turkey
93. Uzunaslan, Ş., & Gökçearslan Çifci, E. (2019). Sosyal hizmet uygulamalarında kültürel yetkinliği geliştirmenin önemi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 213–230. https://doi.org/10.33417/tsh.516917
94. Uzunaslan, Ş., & Gökçearslan Çifci, E. (2022). Kültürel yetkinlik kendini değerlendirme ölçeği: Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 22(55), 211–226. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.1020010
95. Windsor, L. C., Shorkey, C., & Battle, D. W. (2015). Measuring student learning in social justice courses: The diversity and oppression scale. Journal of Social Work Education, 51(1), 58–71. https://doi.org/10.1080/10437797.2015.977133
96. Yurttaş, A., & Aras, G. N. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin kültürlerarası duyarlılıkları ile empati düzeyleri arasındaki ilişki. Genel Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 117–125.