Türkiye’de Yürütülmüş Olan Suça Sürüklenen Çocuk Konulu Tezlerin İncelenmesi: Bibliyometrik Analiz

Yıl 2026, Cilt: 37 Sayı: 2 , 555 - 574 , 30.04.2026

Burak Can Korkmaz , Mahmut Hüdayi Ödemiş

https://doi.org/10.33417/tsh.1674535

https://izlik.org/JA63MA99XS

Öz

Çocuklar arasında yaygınlaşan suç olgusuna yönelik önlemler sürekli bir şekilde revize edilmesine rağmen günümüzde suçluluk göz ardı edilemeyecek bir boyuta ulaşmıştır. Bu noktada suça sürüklenen çocuk (SSÇ) konulu araştırmalar büyük bir önem kazanmıştır. Bilimsel bilginin sistematik bir şekilde üretilmesi ve araştırılan konuya ilişkin kapsamlı bir bilgi sağlaması açısından tez araştırmaları kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma, Türkiye'de yürütülmüş olan SSÇ konulu tezlerin bazı değişkenler açısından incelenerek sayısal dağılımlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu çalışma kapsamında Türkiye'de yürütülmüş olan SSÇ konulu tezlerin araştırma eğilimlerinin tespit edilmesi için bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmıştır. Yazılı yayınların mevcut niceliksel özelliklerinin ortaya çıkarılması sayesinde araştırmacıların literatürdeki boşluğu görmesi ve özgün araştırma fikirlerine ulaşması sağlanmaktadır. Bu araştırmada Türkiye'deki lisansüstü tezlerin sistematik bir şekilde yayımlandığı YÖKTEZ veri tabanı kullanılmıştır. Yapılan literatür taraması ve devamında başvurulan uzman görüşü doğrultusunda SSÇ konulu tezlere ulaşmak için "suça sürüklenen çocuk", "suça sürüklenmiş çocuk", "suça itilen çocuk", "suçlu çocuk", "çocuk suçlu", "tutuklu çocuk", "hükümlü çocuk", "çocuk cezaev" ve "çocuk ıslahev" ifadeleri taranmıştır. Bu çalışmanın araştırma grubunu 05.12.2024 tarihinde YÖKTEZ veri tabanında bulunan SSÇ konulu 225 tez oluşturmaktadır. Tezlerin çoğunluğu (%85) yüksek lisans seviyesinde yürütülmüştür. Tezlerin tamamına yakını (%97) Türkçe yazılmıştır. 1982 yılında yürütülmeye başlandığı tespit edilen SSÇ konulu tezlerin en fazla (%11) 2019 yılında gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Tezler en çok (%38) 100-150 sayfa aralığında yığılmıştır. En fazla tez (%14) İstanbul Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilmiştir. Tezlerin yarısından fazlası (%58) Sosyal Bilimler Enstitüsünde yürütülmüştür. Tezler en çok (%14) Sosyoloji Ana Bilim Dalı tarafından yazılmıştır. Tezler en fazla (%21) hukuk konu alanında gerçekleştirilmiştir. Tezlerin büyük bir kısmı (%61) nitel araştırma yöntemini kullanmıştır. Tezlerin çoğunluğu (%36) suça sürüklenme nedenlerini araştırma amacındadır. Çalışmanın sonucunda son yıllarda suça sürüklenen çocuk konusuna daha fazla ilgi gösterilmeye başlandığı fakat bu çocuklara ilişkin önleyici, destekleyici, koruyucu ve rehabilite edici çalışmaların daha fazla ele alınması ihtiyacı bulunduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Suça sürüklenen çocuk , Bibliyometrik analiz , Tez

Bibliometric Analysis of Theses on Juvenile Deliquency in Türkiye

https://izlik.org/JA63MA99XS

Öz

Despite ongoing revisions to measures addressing juvenile crime, the issue has escalated to a level that cannot be overlooked. Consequently, research on juvenile delinquency (JD) has gained significant importance. Postgraduate thesis research is critically important in systematically producing scientific knowledge and providing comprehensive information on the subject being researched. Accordingly, this study aims to reveal the numerical distribution of postgraduate theses on juvenile delinquency conducted in Türkiye by examining them in relation to some variables. Within this scope, the bibliometric analysis method was used to determine the research trends of JD theses conducted in Türkiye. By revealing the quantitative characteristics of existing publications, such analyses help identify gaps in the literature and support the development of original research ideas. This study utilized the YÖKTEZ database, which systematically archives postgraduate theses in Türkiye. In line with the literature review and the expert opinion consulted afterward, the expressions "child dragged into crime", "children dragged into crime", "children pushed into crime", "children guilty", "child criminal", "children in custody", "children convicted", "children's prison" and "children's reformatory" were scanned to reach theses on the subject of JD. The research group consists of 225 postgraduate theses available in the YÖKTEZ database as of December 05,2024. No time restriction was applied, and all accessible theses were included. The majority of theses (85%) were conducted at the master's level. It was determined that theses on the subject of JD, first conducted in 1982, were mainly conducted in 2019 (11%). The majority of theses were written by the Department of Sociology (14%). The majority of theses were conducted in the field of law (21%). The majority of theses used the qualitative research method (61%). Most of the theses aimed to investigate the reasons for delinquency (36%). Overall, the results suggest that juvenile delinquency has received increasing scholarly attention in recent years. However, there remains a need for more research focusing on preventive, supportive, protective, and rehabilitative approaches for children involved in crime.

Anahtar Kelimeler

Juvenile delinquency , Bibliometric Analysis , Dissertation

Kaynakça

• Abylaikha, S. M., Karmanova, Z. A., Konkhashova, U. M., Iskakova, M. B., & Nursulankyzy, A. (2021). Behavioural component in the development of the moral culture among preschool children. Journal of Intellectual Disability-Diagnosis and Treatment, 9(5), 526-535. https://doi.org/10.6000/2292-2598.2021.09.05.11
• Ain, M. N. E., & Hina, Q. A. (2021). Influence of school socialization styles on student's self esteem at secondary school level. International Research Journal of Education and Innovation, 2(2), 22-29. https://doi.org/10.53575/irjei.4-v2.2(21)22-29
• Alsharif, A. H., Salleh, N. M. D., & Baharun, R. (2020). Bibliometric analysis. Journal of Theoretical and Applied Information Technology, 98(15), 2948-2962.
• Bæck, U. D. K. (2017). It is the air that we breathe. Academic socialization as a key component for understanding how parents influence children’s schooling. Nordic Journal of Studies in Educational Policy, 3(2), 123-132. https://doi.org/10.1080/20020317.2017.1372008
• Caudill, J. W., & Trulson, C. R. (2016). The hazards of premature release: Recidivism outcomes of blended-sentenced juvenile homicide offenders. Journal of Criminal Justice, 46, 219-227. https://doi.org/10.1016/j.jcrimjus.2016.05.009
• Çabuk, G. (2022). Çocuk suçluluğu bağlamında çocuğu suça iten nedenler. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 3(1), 129-142.
• Çetin, A. (2019). Ergenlerde sosyalleşme, akran ilişkileri ve dindarlık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
• Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of business research, 133, 285-296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
• Ellegaard, O., & Wallin, J. A. (2015). The bibliometric analysis of scholarly production: How great is the impact?. Scientometrics, 105, 1809-1831. https://doi.org/10.1007/s11192-015-1645-z
• Haydaroğlu, C. (2022). İktisat alaninda göç konusunda yapilan lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(2), 349-369. https://doi.org/10.30692/sisad.1093130
• Hou, L. X., Liu, R., Liu, H. C., & Jiang, S. (2021). Two decades on human reliability analysis: a bibliometric analysis and literature review. Annals of Nuclear Energy, 151, 107969. https://doi.org/10.1016/j.anucene.2020.107969
• Hughes, D., Cox, B., & Das, S. (2023). Growing up, learning race: An integration of research on cognitive mechanisms and socialization in context. Annual Review of Developmental Psychology, 5(1), 137-167. https://doi.org/10.1146/annurev-devpsych-120321-015718
• Karataş, S. (2020). Suça sürüklenen çocuklar ve suç mağduru çocuklara yönelik bir değerlendirme, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12(4), 575-586. https://doi.org/10.18863/pgy.711319
• Keskin, M., Akova, O. ve Merve, Ö. (2015). Turizm eğitimi alan öğrencilerin rekreasyonel etkinliklere katılımlarının önündeki engellerin belirlenmesine yönelik bir çalışma. Journal of Recreation and Tourism Research, 2(4), 37-45.
• Khojanazarova, N. (2022). The essence of socialization of children in preschool educational ınstitutions on the basis of a systematic approach. World Bulletin of Social Sciences, 7, 5-7.
• Kivarina, M. ve Makarevich, A. (2018, September). Problems of Socialization of the Personality in the Conditions of Digitalization of Economy. In International Conference on the Theory and Practice of Personality Formation in Modern Society (ICTPPFMS 2018) (pp. 210-217). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/ictppfms-18.2018.37
• Mitrofanova, I. (2018). Professional socialization of future specialist’s personality. In V. Chernyavskaya, & H. Kuße (Eds.), Professional сulture of the specialist of the future (vol 51, pp. 1809-1820). Future Academy. https://doi.org/10.15405/epsbs.2018.12.02.192
• Nazım, A. Ö. ve Köseoğlu, M. (2019). Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde sosyal hizmetlerin yapısı ve işleyişine eleştirel bir bakış. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(2), 665-689.
• Ögel, K. (2014). Çocuk, suç ve bireyselleştirilmiş iyileştirme. Çocuklar İçin Adalet Projesi. https://www.ogelk.net/Dosyadepo/cocuk%20suc%20bireysellestirilmis%20iyilestirme.pdf
• Öter, A. (2018). Çocuk suçluluğunun toplumsal nedenlerine sosyolojik bir bakış (Antalya örneği), 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 7(21), 739-769.
• Özkoç, Ö., & Çağlayan, P. (2023). The trajectory of international relations dissertations in Turkish academia between 2000 and 2020. All Azimuth: A Journal of Foreign Policy and Peace, 12(1), 107-128. https://doi.org/10.20991/allazimuth.1218033
• Öztürk Çopur, E., Ulutaşdemir, N. ve Balsak, H. (2015, Mayıs). Çocuk ve suç [Bildiri sunumu]. Uluslararası Katılımlı III. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Kongresi, Ankara.
• Resmi Gazete (2004). Türk ceza kanunu (Sayı 25611). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• Resmi Gazete (2005). Çocuk koruma kanunu (Sayı 25876). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5395&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
• Sunandar, A., Ediyanto, F. R., Puspitasari, F. H., Yuniarti, N. ve Iswahyudi, S. R. (2021). Inclusion policy in east javanese cultural perspective and ıts ımplication on guidance and counseling. Psikopedagogia, 10(1), 29-24. https://doi.org/10.12928/psikopedagogia.v10i1.20357
• Şahin, Ş. (2019). BM Pekin Kuralları ekseninde çocuk yargılaması ve çocuğun üstün yararı ilkesi. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
• Sarı, S. A., Çiçek, A. U., Bütün, C. ve Yıldırım, A. (2019). Sivas ilinde suça sürüklenen çocuk olguların sosyodemografik ve klinik özellikleri. Adli Tıp Bülteni, 24(3), 177-182. https://doi.org/10.17986/blm.20192450173
• Şimşek, H. (2021). Dilendirilen çocukların görünmezliği. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 10(2), 517-542. https://doi.org/10.28956/gbd.1028705
• Türkiye İstatistik Kurumu (2024). Güvenlik birimine gelen veya getirilen çocuk istatistikleri (Yayın no. 53674). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Guvenlik-Birimine-Gelen-veya-Getirilen-Cocuk-Istatistikleri-2023-53674
• Uygun, S. (2024). Suça sürüklenen çocukların algıladıkları okul yaşantıları ve okula yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa.
• Yavuzer, H. (2019). Çocuk ve suç (14.baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.