Kuşaklar Arası Yoksulluğa İlişkin Nedensel Atıflar: Emekli Bireyler ve Z Kuşağı Üzerine Bir Analiz

Öz

Yoksulluğun nedenlerine ilişkin toplumsal algılar, ekonomik eşitsizliklerin nasıl yorumlandığını ve refah politikalarına verilen toplumsal desteği doğrudan etkileyebilmektedir. Bu çalışma, yoksulluğa ilişkin nedensel atıfların kuşaklar arasında nasıl farklılaştığını yaşam döngüsü perspektifi çerçevesinde incelemektedir. Araştırmada emekli bireyler ile Z kuşağının yoksulluğun nedenlerine ilişkin bireyci, yapısal ve kaderci atıfları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, emekli bireylerin yoksulluğu daha çok bireysel sorumluluk ve çalışma etiği ile ilişkilendirdiğini; Z kuşağının ise ekonomik eşitsizlikler ve işgücü piyasası koşulları gibi yapısal faktörleri daha fazla vurguladığını göstermektedir. Sonuçlar, yoksulluk algılarının kuşakların farklı sosyoekonomik risk deneyimleri içinde şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, yoksulluğun yalnızca bireysel yetersizlikler çerçevesinde değil, aynı zamanda yapısal eşitsizlikler bağlamında ele alınmasının önemini göstermektedir. Bulgular, sosyal hizmet uygulamalarında kuşaklar arası farklı sosyal risk deneyimlerinin ve yapısal eşitsizliklerin dikkate alınmasının gerekliliğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kuşaklararası Farklılaşma
• Nedensel Atıflar
• Yoksulluk

Causal Attributions of Poverty Across Generations: An Analysis of Retirees and Generation Z

Öz

Public perceptions regarding the causes of poverty play an important role in shaping how economic inequalities are interpreted and how welfare policies are supported. This study examines generational differences in causal attributions of poverty from a life-course perspective. The research comparatively analyzes individualistic, structural, and fatalistic explanations of poverty among retirees and members of Generation Z. The findings show that retirees tend to associate poverty primarily with individual responsibility and work ethic, whereas Generation Z places greater emphasis on structural factors such as economic inequalities and labor market conditions. The results indicate that poverty perceptions are shaped by generations’ different socioeconomic risk experiences. These findings suggest that poverty should be understood not only as an outcome of individual deficiencies but also as a result of structural inequalities. The study highlights the importance of considering generational differences in social risk experiences in the development of social work policies and interventions.

Anahtar Kelimeler

• Intergenerational Differences
• Causal Attributions
• Poverty

Kaynakça

1. KAYNAKÇA Baykal, B., Köse, S., Özsoy Özmen, A., & Ayhan, E. (2021). Yoksulluk ve servete ilişkin nedensel atıfların demografik değişkenler bağlamında incelenmesi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 19(1), 202–218.
2. Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis with special reference to education. Columbia University Press.
3. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı. (2010). İnsani gelişme raporu: Ulusların gerçek serveti – İnsani gelişme yolları. https://www.undp.org/publications/human-development-report-2010
4. Brown, P., Lauder, H., & Ashton, D. (2011). The global auction: The broken promises of education, jobs, and incomes. Oxford University Press.
5. Bullock, H. E. (1999). Attributions for poverty: A comparison of middle-class and welfare recipient attitudes. Journal of Applied Social Psychology, 29(10), 2059–2082.
6. Bullock, H., Williams, W. R., & Limbert, W. M. (2003). Predicting support for welfare policies: The impact of attributions and beliefs about inequality. Journal of Poverty, 7, 35–56.
7. Cozzarelli, C., Wilkinson, A. V., & Tagler, M. J. (2001). Attitudes toward the poor and attributions for poverty. Journal of Social Issues, 57(2), 207–227.
8. Dünya Bankası. (2020). World development report 2020. World Bank.

9. Esping-Andersen, G. (1990). The three worlds of welfare capitalism. Princeton University Press.
10. Feagin, J. R. (1972). Poverty: We still believe that God helps those who help themselves. Psychology Today, 6, 101–129.
11. Furnham, A. (1982). Why are the poor always with us? Explanations for poverty in Britain. British Journal of Social Psychology, 21(4), 311–322.
12. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.
13. Heider, F. (1958). The psychology of interpersonal relations. Wiley.
14. Hulme, D., & Shepherd, A. (2003). Conceptualizing chronic poverty. World Development, 31(3), 403–423.
15. Hunt, M. O. (2004). Race/ethnicity and beliefs about wealth and poverty. Social Science Quarterly, 85(3), 827–853.
16. Kara, H., & Şahin, L. (2021). Yoksulluğa ilişkin nedensel atıfların sosyo-demografik değişkenler bağlamında incelenmesi. Çalışma ve Toplum, (2), 987–1012.
17. Koray, M. (2008). Sosyal politika. İmge Kitabevi.
18. Lohmann, H., & Marx, I. (2018). Handbook on in-work poverty. Edward Elgar Publishing.
19. Marquis, L., Kuhn, U., & Tillmann, R. (2025). Causal attributions of poverty: A social stratification analysis. Frontiers in Sociology, 10, 159–178.
20. Maxwell, S. (1999). The meaning and measurement of poverty. Overseas Development Institute Working Paper, 3.
21. Nasser, R. N. (2007). Does subjective class predict the causal attribution for poverty? Journal of Social Sciences, 3(4), 197–201.
22. Norcia, M., & Rissotto, A. (2011). How does poverty work? Representations and causal attributions for poverty and wealth. International Journal of Social Sciences and Humanity Studies, 3(1), 259–269.
23. Nussbaum, M. C. (2011). Creating capabilities: The human development approach. Harvard University Press.
24. Nussbaum, M. C. (2000). Women and human development: The capabilities approach. Cambridge University Press.
25. Oktik, N. (2008). Yoksulluk olgusuna kavramsal ve kuramsal yaklaşım. In N. Oktik (Ed.), Türkiye’de yoksulluk çalışmaları (ss. 21–56). Yakın Kitabevi.
26. Özpınar, Ş., & Akdede, S. H. (2022). Determinants of the attribution of poverty in Turkey: An empirical analysis. Social Indicators Research, 164(2), 949–967.
27. Rubery, J., & Rafferty, A. (2013). Women and recession revisited. Work, Employment and Society, 27(3), 414–432.
28. Sen, A. (1999). Development as freedom. Anchor Books.
29. Smith, A. (1976). An inquiry into the nature and causes of the wealth of nations. Clarendon Press.
30. Smith, K. B., & Stone, L. (1989). Rags, riches and bootstraps: Beliefs about the causes of wealth and poverty. The Sociological Quarterly, 30(1), 93–107.
31. Solak, N., & Göregenli, M. (2009). Yoksulluğa ilişkin nedensel atıflar: Sosyal psikolojik bir değerlendirme. Türk Psikoloji Yazıları, 12(24), 1–16.
32. Standing, G. (2011). The precariat: The new dangerous class. Bloomsbury Academic.
33. Şenkal, A. (2021). Sosyal politika ve refah devleti. Alfa Yayınları.
34. Terol-Cantero, M. C., Martín-Aragón Gelabert, M., Costa-López, B., Manchón López, J., & Vázquez-Rodríguez, C. (2023). Causal attribution for poverty in young people: Sociodemographic characteristics, religious and political beliefs. Social Sciences, 12(5), 308.
35. Ural, A., & Kılıç, İ. (2013). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi (4. baskı). Detay Yayıncılık.