MADDE BAĞIMLILIĞI TEDAVİSİ GÖREN KİŞİLERİN BAĞIMLILIK VE TEDAVİ DENEYİMLERİ

Öz

Bu çalışmanın amacı; Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma ve Uygulama Merkezinde (AMATEM) madde kullanımını bırakmak için tedavi gören bireylerin bağımlılık ve tedavi deneyimlerini çok yönlü ele almaktır. Çalışmada maddeyi bırakmak için tedavi gören bireylerin madde kullanılan süreçte yaşadıkları biyolojik, psikolojik ve sosyal sorunların, deneyimlerin ve maddeyi bırakmak hususundaki motivasyon kaynaklarının belirlenmesine çalışılmıştır. Bu bağlamda Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM Kliniği’nde maddeyi bırakmak için tedavi gören 9 hasta ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilerek yaşanılan deneyimler görünür kılınmaya çalışılmıştır. Araştırmaya katılan bireyler madde kullandıkları süreç içerisinde etiketlenmeye maruz kaldıklarını, tıbbi, psikolojik, sosyal, yasal ve ekonomik sorunlarla karşılaştıklarını ve tedaviye başvurmalarındaki motivasyonlarının da çoğunlukla yaşadıkları bu sorunlardan kaynaklandıklarını ifade etmişlerdir. Kişiler yaptıkları maliyet-yarar analizinin sonucunda madde kullanmanın getirmiş olduğu maliyetin yarardan daha fazla olduğunu hissetmekte ve maddeyi bırakmaya karar vermektedirler. Çalışmanın sonunda araştırmanın bulguları bağlamında sosyal hizmet müdahalesinin nasıl olması gerektiği ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Madde bağımlılığı,tedavi motivasyonu,sosyal hizmet,tedavi deneyimleri

Öz

Purpose of this study was to multi-dimensionally evaluate the dependency and treatment experiences of the hospitalized individuals being treated in order to quit substance in Ankara Numune Training and Research Hospital Alcohol and Drug Addiction Research and Treatment Centre (AMATEM) Clinic. The study tried to determine the biological, psychological and social problems, experiences, and motivation resources to quit substance during the period of substance abuse. In this context the study tried to make the lived experiences visible via in-debt interviews with 9 patients under treatment in Ankara Numune Training and Research Hospital AMATEM Clinic. The participants stated that they were faced with stigmatization during the substance abuse, encountered medical, psychological, social, legal, and economic problems, and the reason they applied for treatment were these problems to a great extent. After a cost-efficiency analysis, they felt that the cost of substance abuse was more than its gain, and they decide to quit it. The concluding part of the study focused on how the social work intervention should be in the context of the findings

Anahtar Kelimeler

• Substance abuse,motivation of treatment,social work,treatment experiences

Kaynakça

1. Akcan, A., Akcan, F., Balcıoğlu, İ. (2000). İstanbul Kapalı Cezaevlerindeki Erkek Adli Tutuklu ve Hükümlülerde Cezaevi Öncesi Alkol ve Madde Kullanma Sıklığı. Bağımlılık Dergisi, 1, 12-16.
2. Arıkan, Z. (2011). Bağımlılık Tedavisinde Karşılaşılan Güçlükler ve Bunlarla Başaçıkma. Madde Bağımlılığı Tanı ve Tedavi Klavuzu içinde (233-238). Ankara: Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
3. Arıkan, Z. (2011). Madde Bağımlılığı, Düzelme, Nüks ve Önlenmesi. Madde Bağımlılığı Tanı ve Tedavi Klavuzu içinde (243-258). Ankara: Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
4. Arıkan, Z., Genç, Y., Etik, Ç., Aslan, S., Parlak, İ. (2004). Alkol Ve Diğer Madde Bağimliliklarinda Hastalar Ve Yakınlarında Etiketleme. Bağımlılık Dergisi. 5(2), 52-56.
5. DSM IV (1994). Amerikan Psikiyatri Birliği: Mental Bozuklukların Tanısal ve Sınıfsal El Kitabı. Amerikan Psikiyatri Birliği, Washington DC, Ertuğrul Köroğlu (Çeviri Editörü). Ankara: Hekimler Yayın Birliği.
6. Earnshaw, V., Smith, L., Copenhaver, M. (2013). Drug Addiction Stigma in The Context Of Methadone Maintenance Therapy: An Investigation into Understudied Sources of Stigma. International Journal of Mental Health And Addiction, 11(1), 110-122.
7. Hawkins, J. D., Catalano, R. F., Miller, J. Y. (1992). Risk and Protective Factors for Alcohol and Other Drug Problems in Adolescence and Early Adulthood: İmplications for Substance Abuse Prevention. Psychological Bulletin, 112(1), 64.
8. Kalyoncu, A., Mırsal, H., Pektaş, Ö., Gümüş, Ö., Tan, D., Beyazyürek, M., (2002). Alkol Bağımlılarında Suçluluk ve Utanç Duyguları. Bağımlılık Dergisi, 3(3), 160-164.

9. Kalyoncu, A., Mırsal, H., Pektaş, Ö., Yazıcı, Ö., Beyazyürek, M., (2001). Alkol Bağımlılığında Nüksetme Sürecinde Yüksek Riskli Durumların Etkileri. Bağımlılık Dergisi, 2(3), 117-124.
10. Köknel, Ö. (1998). Bağımlılık. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
11. Link, B. G., Struening, E. L., Rahav, M., Phelan, J. C., Nuttbrock, L. (1997). On Stigma and Its Consequences: Evidence From A Longitudinal Study of Men with Dual Diagnoses of Mental İllness And Substance Abuse. Journal of Health and Social Behavior, 177-190.
12. Ögel, K. (2001). İnsan, Yaşam ve Bağımlılık. İstanbul IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
13. Ögel, K. (2001). Madde Bağımlılarına Yaklaşım ve Tedavi. İstanbul:IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
14. Ögel, K. (2014). Sigara, Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Programı (SAMBA). İstanbul: Yeniden Yayınları.
15. Öztürk, O. (2002). Ruh Sağlığı ve Bozuklukları. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
16. Saatçioğlu, Ö., Evren, E. C., Çakmak, D. (2003). 1998-2002 Yılları Arasında Yatarak Tedavi Gören Alkol ve Madde Kullanımı Olan Olguların Değerlendirilmesi. Bağımlılık Dergisi, 4, 109-117.
17. Sevin, Ç., Erbay E. (2008). Madde Bağımlılarının Tedavi Sonrası Sosyal Yaşamdaki Sorunları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları. Bağımlılık Dergisi, 9, 36-40.
18. Emniyet Genel Müdürlüğü Uyuşturucu ve Uyuşturucu Bağımlılığı İzleme Merkezi (2011). 2011 yılı Türkiye Uyuşturucu Raporu. Ankara: TUBİM.
19. Vakalahi, H. F. (2001). Adolescent Substance Use and Family-Based Risk and Protective Factors: A Literature Review. Journal of Drug Education, 31(1), 29-46.
20. Yıldırım, A., Hasan, Ş. (2005). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.