GEÇMİŞTE KURUM BAKIMINDA KALMIŞ BİREYLERİN KURUM BAKIMI DENEYİMLERİNE İLİŞKİN ÖZELLİKLERİ VE BAĞLANMA BİÇİMLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırma ile geçmişte kurum bakımında kalmış yetişkin bireylerin kurum bakımı deneyimlerine ilişkin özelliklerinin ve bağlanma biçimlerinin, çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya, kurum bakımı deneyimi bulunan 29 erkek ve 31 kadın olmak üzere toplam 60 kişi katılmıştır. Katılımcıların sosyo demografik özelliklerinin belirlenmesinde Anket Formu, Bağlanma Biçimlerinin belirlenmesinde İlişkiler Ölçeği Anketi (İÖA) ve araştırma verilerini analiz etmek için SPSS 17 paket programı kullanılmıştır. Araştırma sonunda, kurumda kalınan süre ortalamasının fazla olduğu, kişilerin genellikle kardeşleri ile birlikte kurum bakımına alındıkları, kurum bakımına alınma sebeplerinin başında anne/baba ölümünün geldiği, bağlanma biçimleri incelendiğinde en yüksek puan ortalamasının Kayıtsız Bağlanma, en düşük puan ortalamasının Güvenli Bağlanma Biçimine ait olduğu, cinsiyet, kurumdaki arkadaşlık ilişkileri ve aynı kurumda kardeşin varlığının bağlanma biçimlerini etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kurum Bakımı,Bağlanma,Bağlanma Biçimleri

The Investigation of the Institution Care Experiences and Attachment Styles of Persons Who Took Institutional Care in the Past

Öz

In this research, it was aimed to analyze that the institution care experiences and attachment styles of persons who had intuitional care in the past. Totally 60 people, including 29 men and 31 women, who were discharged from institutional care, participated in the study. A survey form has been used to define the subjects’ demographic characteristics and institution care experiences, and Relations Scale Survey for define the attachment styles and SPSS 17 software package has been used to analyze the research data. At the end of the research, it was discovered that the average time of the stay in the institution is longer, in general, they were taken into the institutional care with their brother or sisters. The major reason taken into institutional care is the death of mother/father. When attachment styles are examined, Dismissive Attachment Style received the highest score and the Secure Attachment Style received the lowest score, the sexual, the relationships with friend in the institution and having sister or brother in the same institution affected the attachment styles.

Anahtar Kelimeler

• Institutional Care,Attachment,Attachment Styles

Kaynakça

1. AINSWORTH, MDS., BLEHAR, MC., WALLS, S., WATERS, E. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Hillsdale, NJ: Erlbaum.p.:32-36.
2. ALGÜL, S. (2009). Erzurum’da yetiştirme yurdunda kalan ergenlerde sosyo demografik özellikler ile psikiyatrik belirti ve tanı dağılımı. Uzmanlık Tezi, Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi.
3. BARTHOLOMEW, K., HOROWİTZ, L. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61; 226-241.
4. BARTHOLOMEW, K., GRIFFIN, D. (1994). Metaphysics of Measurement: The Case of Adult Attachment. Advances in Personal Relationships, Vol. 5: Attachment Processes in Adulthood. p.17-52. London.
5. BOWLBY, J. (1969). Attachment and loss Vol. 1. Attachment. Basic Boks, New York. p.:177-198.
6. BOWLBY, J. (1973). Attachment and loss: Vol. 2. Seperation: Anxiety and anger. Basic Books, New York. p.:322-369.
7. BULUT, I. (1995). Korunmaya muhtaç genç kızların sağlığına etki eden psikolojik faktörler. Kriz Dergisi, 3 (1-2); 104-113.
8. CEBE, F. (2005). Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu yetiştirme yurtlarında barınan çocukların benlik saygısı, depresyon, kaygı skorlarının ailesi yanında kalan çocuklarla karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Adli Tıp Enstitüsü.

9. CILGA, İ. (1989). Korunmaya muhtaç gençlerin sorunları ve yetiştirme yurtları. Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Gençlik Hizmetleri Daire Başkanlığı, Ankara.s.:62-68.
10. CILGA, İ. (1994). Gençlik ve yaşam niteliği. Başbakanlık Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara.s.:21-26.
11. COLLINS, N., READ, S. (1990). Adult attachment, working models and relationship quality in dating couples. Journal of Personality and Social Psychology, 58; 644-663.
12. ÇAVUŞOĞLU, H., ÇETİN, H. (2009). Yetiştirme yurdunda ve aileleri ile yaşayan adölesanların benlik saygıları ve psikolojik belirtilerinin karşılaştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi, 2(4); 137-144.
13. DIXON, J., WADE, J. (2006). Making a home, finding a job: ınvestigating early housing and employment outcomes for young people leaving care. Child And Family Social Work, 11; 199-208.
14. ERIKSON, E.H. (1984). İnsanın 8 evresi. Çev: Gonca Akkaya, Okyanus Yayınevi, İstanbul.s.:46-59.
15. ERKAN, G. (1995). Korunmaya muhtaç çocuklar: Çocuk yuvalarında bir araştırma. SHÇEK Yayınları, Ankara.
16. GOODFRIEND, M.S. (1993). Treatment of attachment disorder of infancy in a neonatal intensive care unit. Pediatricts. 1; 139-142.
17. HAZAN, C., SHAVER P.R. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. J Pers Soc Psychol, 52; 511-524.
18. HAZAN, C., SHAVER, P.R. (1994). Attachment as an organizational framework for research on close relationships. Psychological Inquiry,5(1); 1-22.
19. ÖNTAŞ, Ö. (1998). Kurum bakımı deneyimi olan genç yetişkinlerin sosyal destek sistemleri ve ruh sağlığı durumları. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
20. SAÇAN, S., ŞİMŞEK, Z., ARTAN, İ., EROL, N. (2014). Kurum bakımından aile yanına döndürülen 6-18 yaş çocukların duygusal ve davranış sorunları. E-Journal of New World Sciences Academy, 9 (2); 1-18.
21. SOSYAL HİZMETLER VE ÇOCUK ESİRGEME KURUMU (2009). 2010-2014 Stratejik Plan, Ankara SÜMER, N., GÜNGÖR, D. (1999). Yetişkin bağlanma stillerinin türk örneklemi üzerinde psikometrik değerlendirmesi ve kültürler arası bir karşılaştırma. Türk Psikoloji Dergisi, 14 (43); 71-106.
22. SÜMER, N., ÇEKEM, B., KAYA, B., ÜNAL, S., POLAT, R., SELÇUK, E. (2009). Bağlanma ve psikopatoloji: Bağlanma boyutlarının depresyon, panik bozukluk ve obsesif kompulsif bozuklukla ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 24 (63) ; 38-45.
23. ŞİMŞEK, Z., EROL, N., ÖZCAN, Ö., ÖZTOP, D. (2008). Kurum bakımındaki çocuk ve ergenlerde davranış ve duygusal sorunların epidemiyolojisi; ulusal örneklemde karşılaştırmalı bir araştırma. Türk Psikiyatri Dergisi, 19 (3); 235-246.
24. ŞENOCAK, H. (2005). Korunmaya muhtaç çocuklar: İstanbul yetiştirme yurtları üzerine bir alan çalışması. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
25. TAYLOR, B., VINER, R.M. (2005). Adult health and social outcomes of children who have been in public care: Population-based study. Pediatrics, 115 (4); 894-899.
26. ÜSTÜN, B. (2008). Yetiştirme yurdu deneyimi olan genç yetişkinlerin çocuklarının duygusal ve davranışsal sorunları. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
27. ÜSTÜNER, S., ŞİMŞEK, Z., EROL, N. (2005). Koruyucu aile bakımı altındaki çocukların davranış ve duygusal sorunları. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 12 (3); 130-140.
28. YAZICI, E. (2013). Türkiye’de korunmaya muhtaç çocuklara yönelik sosyal hizmetler: Kurum bakım hizmetinden yararlanmış bireyler üzerine bir araştırma. Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
29. YILMAZ, A. (2005). Yetiştirme yurdunda yaşayan çocukların genel ruh sağlığı durumlarının belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
30. YÖRÜKOĞLU, A. (1978). Çocuk ruh sağlığı. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara.