Evaluation of Patient Rights Applications by Patients and Patients’ Relatives

Öz

In the recent years, both in the world and in our country, the increasing interest shown in patients’ rights and the changes made in the health sector in connection with this interest, are worth paying attention to. The health workers are becoming more attentive to protecting the patient’s rights during their applications. One of the most important reasons is that they are more informed and they have become more aware of the “health rights and the patient’s rights” of the patients. The purpose of the patients’ rights application, initiated by the Ministry of Health, is to resolve the current problems and the possible future problems as well as the disputes which may arise between the patients and the health staff. Within this extent, it is important to set forth the opinions of the patients and their relatives about the applications of patients’ rights. The aim of this research is to determine the opinions of the patients and their relatives about the patients’ rights applications.

Tool and Method: The research is in the general scan model and the research data were obtained from the patients and their relatives who have accepted to attend the research.

Findings:62.2% of those who attended the research have not read the patients rights regulations; 54.8% know what the patient’s rights are; 48.6% do not know where to apply in case the rights of the patient are violated; 64.4% find the existing work performed for the patients rights sufficient enough and 90.7% want that the units protecting the rights of the health staff be established in health institutions such as patients rights units.

Anahtar Kelimeler

• Patient’s rights,violation of patient’s rights

HASTA HAKLARI UYGULAMALARININ HASTA VE YAKINLARI TARAFINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Son yıllarda gerek dünyada ve gerekse ülkemizde hasta hakları konusu giderek artan bir ilgi ve bu ilgiye bağlı olarak sağlık alanında yapılan değişiklikler dikkate değerdir. Sağlık çalışanları, uygulamaları sırasında hastaların haklarını korumaya giderek daha çok özen göstermektedirler. Bunun en önemli nedenlerinden birisi de hastaların “sağlık hakkı ve hasta hakları” konusunda artan oranlarda bilgilenmeleri ve bilinçlenmeleridir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından başlatılan hasta hakları uygulamalarının amacı hasta ve sağlık çalışanları arasında yaşanan veya yaşanması muhtemel sorunların çözümlenmesi ve hak ihlallerinin önlenmesidir. Bu bağlamda mevcut hasta hakları uygulamaları konusunda hasta ve yakınlarının görüşlerinin ortaya konulması önemlidir. Bu araştırmanın amacı, hasta hakları uygulamaları konusunda hasta ve yakınlarının görüşlerinin saptanmasıdır.

Gereç ve Yöntem: Araştırma genel tarama modelinde olup, araştırma verileri araştırmaya katılmayı kabul eden hasta ve yakınlarından elde edilmiştir.

Bulgular:Araştırmaya katılanların %62.2’si hasta hakları yönetmeliğini okumadığını, %54.8’i hasta haklarının neler olduğunu bildiğini (veya bilmediğini), %48.6’ının haklarının ihlal edilmesi durumunda nereye başvuracağını bilmediğini, %64.4’ü mevcut yürütülen hasta hakları ile ilgili çalışmaları yeterli bulduğunu ve %90.7’si hasta hakları birimleri gibi sağlık kurumlarında sağlık çalışanlarının haklarını koruyan birimlerin kurulmasını istediklerini belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Hasta Hakları,Hasta Hakları İhlali

Kaynakça

1. Akten, R. (2008). Hasta Hakları Uygulamaları, Kariyer Matbaacılık, Ankara.
2. Bakır, D. G. (2003). “Sağlık Hizmeti Talep Edenlerin Beklenti ve Bilgilerinin Evrensel Hasta Hakları Tanımlarına Göre Değerlendirilmesi”, Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Kurumları Yöneticiliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
3. Barker, L. R. (1999). The Social Work Dictionary, 4th Edition, NASAW Press.
4. Bostan, S. (2005). “Hasta Hakları İhlallerinin Nedenleri”, İbni Sina Tıp Dergisi, 10(2- 3), 65-72.
5. Brody, E, B. (1995). “Patient Rights a Culturel Challenge to Western Psychiatry” Am. J. Psychiatry, 142:1, January, 58-60.
6. Bozkuş, A. (1997). “Türkiye’de ve Dünyada Hasta Hakları”, Osman Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Deontoloji Anablilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Tokat.
7. Canpolat, S. (2002). “Hasta Hakları ve Etik”, İstanbul Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Deontoloji ve Tıp Tarihi Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, İstanbul.
8. Deveci, E. Ögetürk, A. ve Diğerleri (2005). “Bir Birinci Basamak Sağlık Kuruluşuna Başvuranların Hasta Haklarının Farkında Olma Durumları” Turkiye Klinikleri J Med Ethics, 13:174-178

9. Günay, O. ve Diğerleri (2007). “Erciyes Üniversitesi Hastanesinde Yatan Hastaların Hasta Hakları Konusundaki Bilgi Düzeyi”, Erciyes Tıp Dergisi, Cilt 29, Sayı 4, 303-311.
10. Hasta Hakları Yönetmeliği, (1998). Resmi Gazete, Tarih: 01.08.1998, Sayı: 23420.
11. Hasta Hakları Uygulama Yönergesi, (2005). Sağlık Bakanlığı, 26 Nisan 2005.
12. Hatun, Ş. (1999). Hasta Hakları: Temel Belgeler, Türk Tabipleri Birliği, İletişim Yayınları, İstanbul.
13. Görkey, Ş. (2003). “Hasta Hakları”, Tıbbi Etik, 4, 100-126.
14. Günay, Y. ve Diğerleri (2000). “Hasta ve Hekim Hakları Açısından Hasta Rızası” Türkiye Klinikleri, Journal of Medical Ethics, 8, 46-50.
15. Kaçar, H. (2008). “Hastanede Yatan Hastaların Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeyi”, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilimdalı, Yüksek Lisans Tezi, Afyon.
16. Karasar, N. (1994). Bilimsel Araştırma Yöntemi, 6. Basım, Ankara.
17. Oğuz, Y. ve Öztürk, H. (1996). “Klinik Uygulamalarda Etik Değerlendirme Süreçleri”, Türkiye Klinikleri, Tıbbi Etik, 4, 129-130.
18. Oğuz, Y. (1997). “Hasta Hakları Alanındaki Gelişmeler ve Değişen Değerler”, Türkiye Klinikleri Tıbbi Etik, 5, 50-55.
19. Öztürk, H. ve Diğerleri (2007). “Hekim, Hemşire ve Hastaların Hastanede Uygulanan Hasta Haklarını Değerlendirmeleri”, Türkiye Klinikleri, Journal Medical Ethics, Sayı 15.
20. Özlü, T. (2005). Hasta Hakları, Timaş Yayınları, İstanbul.
21. Pincus, A. ve A.M. (1999). Social Work Practice: Model and Method, Illinois: Peacock Press.
22. Saruç, S. (2007). “Kadın Hastalıkları ve Doğumevi Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde Yatan Hastaların Hasta Hakları Bilgi Düzeyinin Belirlenmesi: Ankara Örneği”, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Hizmetler Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
23. Sayek, F. (1998). Sağlıkla İlgili Ulusal Belgeler, Türk Tabipler Birliği Yayınları, Ankara, 3.
24. Sert, G. (2004). Hasta Hakları, Babil Yayınları, İstanbul.
25. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, (1982).
26. Resmi Gazete 09.11.1982, Sayı, 17863.
27. Tengilimoglu D, Kısa A, Dziegielewski SF. (2000). “What Patients Know About Their Rights in Turkey”, J Health Soc Policy, 12, 53- 69.
28. Vural, G. (1993). “Hasta Hakları”, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Programı, Doktora Tezi, Ankara.