Ergenlerle Sosyal Hizmet Uygulamalarında Yaratıcı Dramanın Kullanımı

Öz

Bu çalışmada, sosyal hizmet uygulamalarına, yaratıcı dramanın sunabileceği katkı ergenlik dönemi üzerinden ele alınmış ve ergenlerle gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamalarına, yaratıcı dramanın hangi kuruluşlarda nasıl bir katkı sağlayabileceği örneklerle tartışılmıştır. Sosyal hizmet, ergenlerin sorunlarının çözümü, ihtiyaçlarının karşılanması ve haklarının sağlanması için, bütüncül bir bakış açısıyla ergen ve ergenin etkileşimde olduğu çevre üzerinden uygulamalar yapmaktadır. Sosyal hizmet alanlarında üzerinde önemle durulan uygulamalardan biri de grupla çalışmadır. Bir grupla çalışma yöntemi olan yaratıcı drama, içerdiği oyunsu süreçler, gerçekleştirilen canlandırmalar ve bu canlandırmalarla sağlanan sorgulama ve yapılan değerlendirmelerle grup üyeleri ya da katılımcılar için önemli kazanımlar sağlamaktadır. Bu yönüyle yaratıcı drama bu çalışmada, ergenlik dönemine ilişkin sorgulamalara, dönemin gelişim görevlerine, ergenlerin sorunlarına, ihtiyaçlarına ve haklarına yönelik önemli kazanımları beraberinde getirebilecek bir yöntem olarak tartışılmıştır. Bu kapsamda yaratıcı drama, ergenlerle çalışılan sosyal hizmet kuruluşlarına ve sosyal hizmet uygulamalarına katkı sağlayabilecek bir grupla çalışma yöntemi olarak ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ergenlik
• Sosyal Hizmet
• Yaratıcı Drama

Using Creative Drama in Social Work Practices with Adolescents

Öz

In this study, the contribution of creative drama to social work practices was discussed through adolescence. This contribution is discussed with examples of social work organizations where social workers work with adolescents and what kind of work can be done. Social work carries out applications over the environment where adolescents and adolescents interact with a holistic perspective in order to solve problems of adolescents, to meet their needs and to ensure their rights. One of the most emphasized practices in social work is group work. Creative drama, which is a method of working with a group, provides important gains for group members or participants with its playful processes, animations, and the questioning and evaluations provided by these animations. In this respect, creative drama has been discussed in this study as a method that can bring important gains to the questioning of adolescence, the developmental tasks of the period, the problems, needs and rights of adolescents. In this context, creative drama is considered as a method of working with a group that can contribute to social service organizations and social work practices that work with adolescents.

Kaynakça

1. Abacı, S., Tepeli, K., & Erbay, F. (2015). Yaratıcı drama eğitiminin ergenlerin sosyal becerilerine etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 10(2), 191-200.
2. Abacı, S. (2014). Yaratıcı dramanın ergenlerin utangaçlıkla baş etme ve atılganlıklarını geliştirmeye yönelik etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
3. Adams, R. (2015). Çocuklar, Gençler ve Ailelerle Çalışma. R. Adams, L. Dominelli, & M. Payne içinde, Sosyal hizmet: Temel alanlar ve eleştirel tartışmalar (s. 349-371). Ankara: Nika Yayınevi
4. Adıgüzel, Ö. (2006). Yaratıcı drama kavramı, bileşenleri ve aşamaları. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 17-30.
5. Adıgüzel, Ö. (2019). Eğitimde Yaratıcı Drama (3.b.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
6. Akfırat F. Ö. (2006). Sosyal yeterlilik, sosyal beceri ve yaratıcı drama. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 39-58.
7. Akfırat, O. N., & Akfırat, F. Ö. (2019). Psikolojik danışma rehberlik hizmetleri ve drama. T. Erdoğan (Dü.) içinde, Drama (s. 529-570). Ankara: Eğiten Kitap.
8. Altınova, H. H., & Altınışık, H. (2011). Yaratıcı Drama Yöntemiyle Yapılan Grup Çalışmasının Cinsiyet Ayrımcılığına Etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 6(12), 7-22.

9. Altınova, H. H., & Gökçearslan Çifci, E. (2013). Yaratıcı dramanın kendini tanıma düzeyine etkisi. Yaratıcı Drama Dergisi, 8(1), 28-47.
10. Arbay, B., & Akfırat, F. Ö. (2012). Yaratıcı Drama Yöntemi ile İşitme Engelli Çocuklarda Sosyal Beceri Geliştirme. Yaratıcı Drama Dergisi, 7(14), 48-62.
11. Arıcı, A., Artan, T., Çiçek, M., Özbek, Y., & Özüçelik, D. N. (2017). Yaratıcı Dramanın Okul Tükenmişliği ve Öğrenci Yaşam Doyumu Üzerindeki Etkisi. Journal of Current Researches on Social Sciences, 7(4), 77-98.
12. Baştak, G., & Altınova, H. H. (2015). Lise Öğrencilerinde Yaratıcı Drama Yöntemiyle Siber Zorbalık Hakkında Duyarlılık Oluşturma. Yaratıcı Drama Dergisi, 10(1), 85-90.
13. Coulshed, V., & Orme, J. (1998). Social work practice: An introduction. Newyork: Palgrave
14. ÇDD (2020). Çağdaş Drama Derneği MEB Özel Doğaç Yaratıcı Drama Eğitmenliği Kursu programı kapsamında tamamlanan projelerin listesi. Ocak 5, 2020 tarihinde Çağdaş Drama Derneği Web Sitesi: http://yaraticidrama.org/bulten/ adresinden alındı.
15. Demir Acar, M. (2014). Hafif şişman ve şişman ergenlere yaratıcı drama ile verilen beslenme ve egzersiz eğitiminin bilgi, tutum ve davranışlara etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
16. Duyan, V. (1997). Sosyal grup çalışması uygulamasının ortopedi hastalarının kişisel ve sosyal uyum düzeylerine etkisi. Ankara: Aydın Matbaacılık.
17. Duyan, V. (2010). Sosyal hizmet: Temelleri, yaklaşımları, müdahale yöntemleri. Ankara: Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği.
18. Duyan, V., & Özgür Bayır, Ö. (2016). Sosyal hizmete giriş: Öğrenciler ve uygulayıcılar için bir rehber. Ankara: Sosyal Çalışma Yayınları.
19. Özateş Gelmez, Ö. S., Öngen, Ç., & Hatiboğlu, B. (2019). Pathways from personal towards professional values: structured small-group work with social work students. Education as Change, 23(1), 1-25.
20. Gökçearslan Çifci, E. & Altınova, H. H. (2012). Sosyal Hizmet Eğitiminde Yaratıcı Drama Yönteminin Öğrencilerin Empati Becerisine Etkisi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2), 133-149.
21. Gökçearslan Çifci, E. & Altınova, H. H. (2017). Sosyal Hizmet Eğitiminde Yaratıcı Drama Yöntemiyle İletişim Becerisi Geliştirme: Ders Uygulaması Örneği. İlköğretim Online, 16(4), 1384-1394.
22. Gündoğdu, R. (2009). Yaratıcı drama temelli çatışma çözme programının ergenlerde öfke, saldırganlık ve çatışma çözme becerisine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
23. IFSW (International Federation of Social Worker). (2001). Sosyal Hizmetin Tanımı. http://cdn.ifsw.org/assets/ifsw_33158-4.pdf. Erişim tarihi: 16.10.2020
24. IFSW (International Federation of Social Worker). (2014). Global definition of social work profession. http://ifsw.org/policies/definition-of-social-work/ adresinden alındı.
25. Kaçıra Çapacıoğlu, G., & Yıldız Demirtaş, V. (2017). Yaratıcı Dramanın Ortaöğretim 9. Sınıf Öğrencilerinin Öfke Denetimi Becerilerine Etkisi. İlköğretim Online, 16(3), 960-977.
26. Lindsay, T., & Orton, S. (2014). Group work practice in social work (3.edt.). SAGE: Learning Matters.
27. Nazlıer, E. N., & Akoğlu, G. (2018). Sosyal Hizmet Eğitiminde Yaratıcı Dramanın Önemi. Yaratıcı Drama Dergisi, 13(2), 251-259.
28. Önder, A. (2016). Yaşayarak öğrenme için eğitici drama. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
29. Öztürk, A. B. (2011). Sosyal hizmet eğitiminde yaratıcı dramanın kullanımı: Yoksulluğu yaratıcı dramayla nasıl anlarız? Sosyal Hizmet Sempozyumu 2011: 50. Yılında Türkiye'de Sosyal Hizmet Eğitimi: Sorunlar, Öncelikler ve Hedefler. Ankara
30. Öztürk, A. B. (2017). Çocuk katılımını oyunla sağlamak. E. Erbay (Dü.) içinde, Çocuk Katılımı (s. 143-156). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
31. Rogers, M., Whitaker, D., Edmondson, D., & Peach, D. (2019). Sosyal Hizmet Uygulaması İçin Beceri Geliştirmek. (S. Attepe Özden, & M. Pak, Çev.) Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
32. Steinberg, L. (2013). Ergenlik (3.b.). (F. Çok, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
33. Steinberg, L. (2018). Fırsatlar dönemi olarak ergenlik (3.b.). (E. Boynueğri, Çev.). Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
34. Şahin, D. D., & Akfırat, N. (2017). Ergenler yaratıcı drama yöntemiyle hiyerarşi kavramını tartışıyor. Yaratıcı Drama Dergisi, 12(1), 29-46.
35. Teater, B. (2015). Sosyal hizmet kuram ve yöntemleri: Uygulama için bir giriş. Ankara: Nika Yayınevi.
36. Ülker, F., & Tanrıseven, I. (2019). Yaratıcı dramanın ergenlerin toplumsal cinsiyet rolleri tutumu üzerindeki etkisi. Journal of Advanced Education Studies, 1(1), 53-67.
37. Üstündağ, T. (1994). Günümüz eğitiminde dramanın yeri. Yaşadıkça Eğitim Dergisi. Kasım/Aralık, 37, 7-10.
38. Üstündağ, T. (2014). Yaratıcı drama öğretmenimin günlüğü. (12.b.) Ankara: Pegem Yayıncılık.
39. Vysniauskyte-Rimkiene, J., & Matuleviciute, D. (2016). How creative group work helps adolescents create relations with self and peers. Social Work with Groups, 39(2-3), 234-245.
40. Walsh-Bowers, R., & Basso, R. (1999). Improving early adolescents' peer relations through classroom creative drama: An integrated approach. Children & Schools, 21(1), 23-32.
41. Zastrow, C. (2015). Sosyal hizmete giriş. (3.b.). Ankara: Nika Yayınevi.
42. Zastrow, C., & Kirst-Ashman, K. K. (2014). İnsan davranışı ve sosyal çevre I. Ankara: Nika Yayınevi.