Yakın Tarihte Afrika ve Asya’dan Türkiye’ye Göçün Çekim Modeli İle Analizi

Öz

Uluslararası göç, ülkeler arasındaki gelişmişlik farklarının bir fonksiyonu olarak ortaya çıkan, günümüzde ise boyutu giderek artan önemli bir kavramdır. İnsani gelişmeleri konu alması nedeniyle kavram yalnızca ekonomik realitelerden değil, siyasi ve coğrafi gelişmelerden de etkilenmektedir. Bu çalışmada, Afrika ve Asya’dan Türkiye’ye en çok göç veren 5 ülkenin göç kararlarını etkileyen faktörler panel veri analizi ile incelenmiştir. 2000-2018 dönemi verileri ile yapılan çalışmadan elde edilen bulgulara göre, Asya ve Afrika’dan Türkiye’ye göç kararı üzerinde çeşitli gelişmişlik göstergelerini içeren İnsani Gelişmişlik Endeksi (İGE) pozitif ve anlamlı bir etki gösterirken, çıkış ve varış noktası arasındaki mesafenin negatif ve anlamlı bir etki gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca, gelir düzeyinin göç hareketleri üzerinde etkili olduğunu ifade eden hipotez ise kabul edilememiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Asya
• Afrika
• Uluslararası Göç
• Panel Veri Analizi
• çekim modeli

Analysis of Migration From Africa and Asia to Turkey With Gravity Model in Recent History

Öz

International migration is an important concept that has emerged as a function of development differences between countries and is increasing in size today. The concept is influenced not only by economic realities, but also by political and geographical developments, as it addresses humanistic occurrences. In this study, the factors that influence the migration decision of 5 countries to Turkey are investigated by using panel data analysis. According to findings from analysis, for the period of 2000-2018, while Human Development Index (HDI) including many development indicators influences migration positively, the distance among departure and arrival points do it negatively. Moreover, it is not accepted that income level has revealing effect over the migration decision.

Anahtar Kelimeler

• Turkey
• Asia
• Africa
• international migration
• panel data analysis
• gravity model

Kaynakça

1. Aktaş, M. N. (2015). Ücret odaklı uluslar arası işgücü hareketliliğinin işgücü piyasalarına etkileri. Tesam Akademi Dergisi 2(2), 197-219.
2. Aydın, H. (2017). Afrika’dan günümüz Türkiye’sine göç hareketleri. Afrika Araştırmacıları Derneği, https://afam.org.tr/afrikadan-gunumuz-turkiyesine-goc-hareketleri, Erişim Tarihi: 10.06.2020.
3. Ayrıçay, Y. ve Türk, V. E. (2016). Finansal oranlar ve firma değeri ilişkisi: BİST’de bir uygulama, Muhasebe ve Finans Dergisi (64), 53-70.
4. Bindak, R. (2015). İller arası göç tahmini için bir çekim (cazibe) modeli önerisi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 4(2), 111-120.
5. CountryEconomy. Somalia gdp - gross domestic product. https://countryeconomy.com/gdp/somalia. Erişim Tarihi: 20.04.2020.
6. Çağlayan, S. (2006). Göç kuramları, göç ve göçmen ilişkisi. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (İLKE), 17, 67-91.
7. Dedeoğlu, D. ve Genç, H. D. (2017). Turkish migration to Europe: A modified gravity model analysis. IZA Journal of Development and Migration, 7(17), 1-19.
8. Deniz, T. (2014). Uluslararası göç sorunu perspektifinde Türkiye. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 181, 175-204.

9. Etzo, I. (2011). The determinants of the recent interregional migration flows in Italy: A Panel data analysis. Journal of Regional Science, 50(5), 948-966.
10. Fait, N. (2013). African migrations toward Turkey: Beyond the stepping stone. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 68(1), 21-38.
11. Global Economic Data. Indicators Charts & Forecasts (CEIC). Iran gdp per capita. https://www.ceicdata.com/en/indicator/iran/gdp-per-capita. Erişim Tarihi: 20.04.2020.
12. Görgün, M. (2017). Küreselleşme sürecinde göçmen ilişkileri ağının önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 22 (Göç Özel Sayısı), 1317-1327.
13. İçduygu, A. vd. (2014). Türkiye’nin uluslararası göç politikaları, 1923-2023: Ulus-devlet oluşumundan ulus-ötesi dönüşümlere. Koç Üniversitesi Göç Araştırmaları Merkezi. https://mirekoc.ku.edu.tr/wp-content/uploads/2017/01/Tu%CC%88rkiyenin-Uluslararas%C4%B1-Go%CC%88c%CC%A7-Politikalar%C4%B1-1923-2023_-.pdf Erişim Tarihi: 10.06.2020.
14. Jennissen, R. (2004). Macro-economic determinants of international migration in Europe. Amsterdam: Dutch University Press.
15. Keskin, H. İ. (2019). İstanbul’a yönelik iç göçün analizi: Çekim modeli yaklaşımı. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6, 44-58.
16. Koç, S. ve Solmaz, A. R. (2019). Türkiye’de uluslararası göç akımları: Çekim modeli analizi. Journal of Life Economics, 6(4), 401-412.
17. Lee, E. S. (1966). A theory of migration. University of Pennsylvania, 3(1), 47-57.
18. Massey, D. vd. (1993). Theories of ınternational migration: A review and appraisal. Population and Development Review, 19(3), 431-466.
19. Molho, I. (2013).Theories of migration: a review. Scottish Journal of Political Economy, 60(5), 526-556.
20. Muratoğlu, G. ve Muratoğlu, Y. (2016). Immigration to the OECD countries from Turkey in 1960-2010 period: A Gravity Model Approach. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 1(1), 51-59.
21. Nurdinova, S. (2019). Orta Asya’dan Türkiye’ye gelenlerin sayısı artıyor. Göç Araştırmaları Vakfı. https://gocvakfi.org/tr/2019/11/01/orta-asyadan-turkiyeye-gelenlerin-sayisi-artiyor/ Erişim Tarihi: 10.06.2020.
22. Özcan, D. E. (2017). Çağdaş göç teorileri üzerine bir değerlendirme. İş ve Hayat, 2(4), 183-185.
23. Pietrzak, M. (2012). The analysis of ınterregional migrations in Poland in the period 2004-2010 using panel gravity model. Dynamic Econometric Models, 12, 111-122.
24. Ramoz, R. ve Suriñach, J. (2013). A gravity model of migration between the ENC and the EU. IZA – Institute of Labor Economics, IZA Discussion Papers No. 7700.
25. Rauhut, D. (2010). Viewpoint: Adam Smith on migration. Migration Letters, 7(1), 105-113.
26. Ravenstein, E. G. (1885). The laws of migration. Journal of the Statistical Society of London, 48(2), 167-235.
27. Research and Expertise on The World Economy. GeoDist. http://www.cepii.fr/cepii/en/bdd_modele/presentation.asp?id=6. Erişim Tarihi: 20.04.2020.
28. Tekeli, İ. (1975). Göç ve ötesi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İlhan Tekeli Toplu Yayınları.
29. Tekeoğlu, M. (1993). İktisadi düşünceler tarihi. Adana: Çukurova Üniversitesi Basımevi.
30. The World Bank. World development indicators, https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators. Erişim Tarihi: 20.04.2020.
31. United Nations. Population statictics. http://popstats.unhcr.org/en/persons_of_concern, Erişim Tarihi: 20.04.2020.
32. Yerdelen Tatoğlu, F. (2018). Panel zaman serileri analizi Stata uygulamalı. 2. Baskı. İstanbul: Beta Yayınları.
33. Zelinsky, E. (1971). The hypothesis of the mobility transition. Geographical Review 61(2), 219-249.