ASSESSMENT OF CAREGIVING BURDEN OF CAREGIVERS

Yıl 2025, Cilt: 13 Sayı: 25, 59 - 71, 17.06.2025

Taner Akarsu

https://doi.org/10.46218/tshd.1622920

Öz

The present study was conducted with the objective of ascertaining the level of caregiving burden experienced by caregivers, and the relationship between sociodemographic variables that may impact this burden.A descriptive study was conducted between 20 May and 20 September 2023, with the participation of 71 personnel members and 30 relatives of patients working in care and rehabilitation centres in the Cerkes district. The total number of individuals involved in the study was 101.Personal information forms, a questionnaire, and a caregiving burden scale were utilised as data collection tools. Statistical comparisons, including, Mann-Whitney U tests, t-tests and ANOVA tests, were conducted to analyse the data. The statistical significance of the data was evaluated at the p<0.05 level, and it was determined that certain sociodemographic variables (marital status, educational status, and living with the person receiving care) did not reveal a significant difference in the total score of the scale (p>0.05). The mean total score on the caregiving burden scale was found to be 33.7 ± 10.0, indicating that caregivers perceived the caregiving process as a burden below the medium level. The determination of the burden of care, in conjunction with the provision of social and institutional support for its reduction, has the potential to engender a superior quality care service.

Anahtar Kelimeler

Care , Caregiving , Care process , Caregiving burden

BAKIM VERENLERİN BAKIM VERME YÜKÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Çalışma bakım verenlerin bakım verme yükünü ve bunu etkileyen sosyodemografik değişkenler arasındaki ilişki düzeyini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Tanımlayıcı olarak planlanan araştırma, 20 Mayıs- 20 Eylül 2023 tarihleri arasında Çerkeş ilçesinde bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan 71 personel ve 30 hasta yakını toplam 101 bireyin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, kişisel bilgi formu anketi ile bakım verme yükü ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel karşılaştırmalarda Mann Whitney U testleri, t-testleri ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel anlamlılığı p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Sosyodemografik bazı değişkenlerin (medeni durum, eğitim durumu, bakım alan kişi ile birlikte yaşama durumu) ölçeğin toplam puanında anlamlı bir fark ortaya çıkardığı belirlendi (p>0,05). Bakım verenlerin bakım verme yükü ölçeği toplam puan ortalaması 33,7±10,0 olarak bulundu. Ölçeğin ortalama puanına göre bakım verenlerin bakım sürecini orta düzeyin altında yük olarak algıladıkları belirlenmiştir. Bakım yükünün belirlenmesi, yükün azaltılmasına yönelik sosyal ve kurumsal desteğin sağlanması daha kaliteli bir bakım hizmetinin sunulmasını sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler

Bakım , Bakım verme , Bakım süreci , Bakım verme yükü

Etik Beyan

Çalışmanın etik kurul izni Çankırı Karatekin Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Kurulu’ndan alındı (Tarih: 08.05.2023 Karar No:7).

Destekleyen Kurum

YOK

Kaynakça

• Adejumo, O, A., Iyawe, I. O., Akinbodewa, A.A., Abolarin, O.S., & Alli, E. O. (2019). Burden, psychological well-being and quality of life of caregivers of end stage renal disease patients. Ghana Medical Journal, 53(3), 190-196. doi:10.4314/gmj.v53i3.2.
• Adelman, R. D., Tmanova, L. L., Delgado, D., Dion, S., & Lachs, M. S. (2014). Caregiver burden: a clinical review. JAMA, 311(10), 1052-1060. doi:10.1001/jama.2014.304.
• Alptekin, S., Gönüllü, G., Yücel, I., & Yaris, F. (2010). Characteristics and quality of life analysis of caregivers of cancer patients. Medical Oncology, 27(3), 607-617.http://dx.doi.org/10.1007/s12032-009-9256-2
• Bevans, M., & Sternberg, E. M. (2012). Caregiving burden, stress, and health effects among family caregivers of adult cancer patients. JAMA, 307(4), 398-403. doi:10.1001/jama.2012.29
• Choi, J. Y., Lee, S. H., & Yu, S. (2024). Exploring factors influencing caregiver burden: A systematic review of family caregivers of older adults with chronic illness in local communities. Healthcare, 12(10), 1002. https://doi.org/10.3390/healthcare12101002
• Choi- Kwon, S., Kim, H. S., Kwon, S. U., & Kim, J. S. (2005). Factors affecting the burden on caregivers of stroke survivors in South Korea. Archives of Physical Medicine and Rehabilitation, 86(5),1043-1048. doi:10.1016/j.apmr.2004.09.013
• Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.), Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
• De Oliveira, G.R., Neto, J. F., De Camargo, S. M., Granero Lucchetti, A. L., Mendes Espinha, D. C., & Lucchetti, G. (2015). Caregiving across the lifespan: comparing caregiver burden, mental health, and quality of life. Psychogeriatrics, 15(2), 123-132.https://doi.org/10.1111/psyg.12087
• Gök Metin, Z., & Helvacı, A. (2019). Kalp yetersizliği hastalarına bakım veren aile üyelerinde algılanan bakım yükü ve etkileyen faktörler. Turkish Journal of Cardiovascular Nursing, 10(22),59-66. doi: 10.5543/khd.2019.59454
• Grant, M., Sun, V., Fujinami, R., Sidhu, R., Otis-Green, S., Juarez, G., Klein, L.., & Ferrell, B. (2013). Family caregiver burden, skills preparedness, and quality of life in non-small cell lung cancer. Oncology Nursing Forum, 40(4), 337. doi: 10.1188/13.ONF.337-346.
• He Leow, M. Q., & Chi Chan, S. W. (2011). Factors affecting caregiver burden of terminally ill adults in the home setting-A systematic review. JBI Library of Systematic Reviews, 9(45), 1883–1916. doi:10.11124/jbisrir-2011-104
• Hu, X., Dolansky, M. A., Hu, X., Zhang, F., & Qu, M. (2016). Factors associated with the caregiver burden among family caregivers of patients with heart failure in southwest China. Nursing & Health Sciences, 18(1),105-112. doi:10.1111/nhs.12253
• İnci, F.H., & Erdem, M. (2008). Bakım verme yükü ölçeği’nin Türkçe'ye uyarlanması geçerlilik ve güvenilirliği. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 11(4),85-95.
• Kol, R., & Karabulutlu, E.L. (2021). Kronik hastalığı olan bireylere bakım verenlerin bakım yükü ve iyilik halinin değerlendirilmesi. Kocaeli Medical Journal, 10(1), 119-127.
• Kwon, O. D., Kim, T. W., Park, M. Y., Yi, S. D., Yi, H. A., & Lee, H. W. (2013). Factors affecting caregiver burden in family caregivers of patients with dementia. Dementia and Neurocognitive Disorders, 12, 107-113. https://doi.org/10.12779/dnd.2013.12.4.107
• Liao, X., Huang, Y., Zhang, Z., Zhong, S., Xie, G., Wang, L.., & Xiao, H. (2020). Factors associated with health-related quality of life among family caregivers of people with Alzheimer's disease. Psychogeriatrics, 20(4),398-405. https://doi.org/10.1111/psyg.12528
• Liu, Z., Heffernan, C., & Tan, J. (2020). Caregiver burden: A concept analysis. International Journal of Nursing Sciences, 7(4),438-445. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2020.07.012.
• Mosley, P. E., Moodie, R., & Dissanayaka, N. (2017). Caregiver burden in parkinson disease: A critical review of recent literature. Journal of Geriatric Psychiatry and Neurology, 30(5) 235-252. doi: 10.1177/0891988717720302.
• Orak, O. S., & Sezgin, S. (2015). Kanser hastasına bakım veren aile bireylerinin bakım verme yüklerinin belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 6(1), 33-39. doi: 10.5505/phd.2015.02986
• Padierna, A., Martin, J., Aguirre, U., Gonza’lez, N., Munoz, P., & Quintana, J. M. (2013). Burden of caregiving amongst family caregivers of patients. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 48(1), 151–161. doi:10.1007/s00127-012-0525-6
• Papastavrou, E., Kalokerinou, A., Papacostas, S. S., Tsangari, H., & Sourtzi, P. (2007). Caring for a relative with dementia: family caregiver burden. Journal of Advanced Nursing, 58(5), 446–457. doi:10.1111/j.1365-2648.2007.04250.x
• Petrovic, M., & Gaggioli, A. (2020). Digital mental health tools for caregivers of older adults-a scoping review. Frontiers in Public Health, 8(128), 1-10. doi: 10.3389/fpubh.2020.00128.
• Raina, P., Q’Donnell, M., Schwellnus, H., Rosenbaum, P., King, G., Brehaut, J., Russell, D., Swinton, M., King, S., Wong, M., Walter, S.D., & Wood, E. (2004). Caregiving process and caregiver burden: Conceptual models to guide research and practice. BMC Pediatrics, 4(1), 1-13. doi:10.1186/1471-2431-4-1
• Reinhard, S. C., & Horwitz, A. V. (1995). Caregiver burden: Differentiating the content and consequences of family caregiving. Journal of Marriage and Family, 57(3), 741-750.
• Salmon, J. R., Kwak, J., Acquaviva, K. D., Brandt, K., & Egan, K. A. (2005). Transformative aspects of caregiving at life’s end. Journal of Pain and Symptom Management, 29(2),121-129. doi:10.1016/j.jpainsymman.2004.12.008.
• Seidel, D., & Thyrian, J. R. (2019). Burden of caring for people with dementia-comparing family caregivers and professional caregivers. A descriptive study. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 12, 655-663. http://doi.org/10.2147/JMDH.S209106
• Seng, B. K., Luo, N., Ng, W. Y., Lim, J., Chionh, H. L., Goh, J., & Yap, P. (2010). Validity and reliability of the Zarit burden interview in assessing caregiving burden. Annals of the Academy of Medicine Singapore, 39(10),758-763.
• Seo, Y. J., & Park, H. (2019). Factors influencing caregiver burden in families of hospitalised patients with lung cancer. Journal of Clinical Nursing, 28(9-10), 1979–1989. doi:10.1111/jocn.14812
• Söyler, S. (2017). Geçmişten günümüze uluslararası sağlık kuruluşları. Sağlık Yönetimi Dergisi, 1(1), 58-66.
• Tel Aydın, H., Demirkol, D., Kara, S., & Aydın, D. (2011). KOAH’lı hastaların bakım vericilerinde bakım yükü ve yaşam kalitesi. Türk Toraks Dergisi, 13(3), 87-92. doi:10.5152/ttd.2012.21
• T.C. Sağlık Bakanlığı. (2011). Türkiye’de Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Risk Faktörleri ile Mücadele Politikaları. Erişim tarihi: 30 Aralık 2024, https://www.saglikaktuel.com/d/file/ulke_raporu_baski_hali_tr.pdf
• Tooth, L., McKenna, K., Barnett, A., Prescott, C., & Murphy, S. (2005). Caregiver burden, time spent caring and health status in the first 12 months following stroke. Brain Injury, 19(12), 963–974. doi:10.1080/02699050500110785
• Türe, E., Yazar, A., Akın, F., & Aydın, A. (2018). Kronik hastalık nedeni ile takip edilen çocukların bakım verenlerin bakım verme yükünün değerlendirilmesi. Bozok Tıp Dergisi, 8(3),46-53. https://doi.org/10.16919/bozoktip.403880
• Vincent, C., Desrosiers, J., Landreville, P., & Demers, L. (2009). Burden of caregivers of people with stroke: evolution and predictors. Cerebrovascular Diseases, 27(5), 456-464. https://doi.org/10.1159/000210092
• Yakubu, Y. A., & Schutte, D. W. (2018). Caregiver attributes and socio-demographic determinants of caregiving burden in selected low-income communities in cape town. South Africa. Journal of Compassionate Health Care, 5(3),1-10. doi: 10.1186/s40639-018-0046-6
• Yeşil, T., Çetinkaya Uslusoy, E., & Korkmaz, M. (2016). Kronik hastalığı olanlara bakım verenlerin bakım yükü ve yaşam kalitesinin incelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(4), 54-66.
• Zarit, S. H., & Zarit, J. M. (1990). The Memory and behavior problems checklist and the burden interview. University Park, PA: Pennsylvania State University, Gerontology Center.