Derleme

Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları

Cilt: 14 Sayı: 27 22 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları

Öz

Bu çalışma, tıbbi sosyal hizmette dijitalleşmenin sunduğu fırsatlar ve beraberinde getirdiği etik ve yapısal riskleri eleştirel bir bakış açısıyla incelemektedir. Anlatımsal derleme yöntemiyle PubMed, Web of Science, Scopus, DergiPark ve Google Scholar veri tabanlarında 2020–2025 yılları arasında yayımlanmış akademik çalışmalar taranmış, dahil etme ölçütleri doğrultusunda tematik bir analiz yapılmıştır. Bulgular, e-danışmanlık, uzaktan vaka yönetimi, mobil sağlık uygulamaları ve yapay zekâ destekli sistemlerin erişim, verimlilik ve sürdürülebilirlik açısından önemli katkılar sunduğunu; ancak mahremiyet, veri güvenliği, bilgilendirilmiş onam ve dijital eşitsizlikler gibi alanlarda ciddi riskler barındırdığını göstermektedir. Ayrıca dijitalleşmenin sosyal hizmet uzmanı–danışan ilişkisinin niteliğini dönüştürdüğü ve mesleki etik ilkelerin yeniden yorumlanmasını zorunlu kıldığı saptanmıştır. Çalışma, kapsayıcı politika düzenlemeleri, eğitim reformu ve disiplinler arası iş birliği olmadan dijitalleşmenin sosyal hizmetin insan merkezli yapısıyla uyumlu biçimde ilerlemesinin güç olduğuna işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adriaans, D. J. M., Dierick-van Daele, A. T. M., van Bakel, M. J. H. M., Nieuwenhuijzen, G. A. P., Teijink, J. A. W., Heesakkers, F. F. B. M., & van Laarhoven, H. W. M. (2021). Digital Self-Management Support Tools in the Care Plan of Patients with Cancer: Review of Randomized Controlled Trials. Journal of Medical Internet Research, 23(6):e20861. doi:10.2196/20861
  2. Aggarwal, A., Tam, C. C., Wu, D., Li, X., & Qiao, S. (2023). Artificial Intelligence–Based Chatbots for Promoting Health Behavioral Changes: Systematic Review. Journal of Medical Internet Research, 25(1):e40789. doi:10.2196/40789
  3. Akalın, B., & Veranyurt, Ü. (2022). Sağlık 4.0 ve Sağlıkta Yapay Zekâ. Sağlık Profesyonelleri Araştırma Dergisi, 4(1):57–64
  4. Alhammad, N., Alajlani, M., Abd-alrazaq, A., Epiphaniou, G., & Arvanitis, T. (2024). Patients’ Perspectives on the Data Confidentiality, Privacy, and Security of Mhealth Apps: Systematic Review. Journal of Medical Internet Research, 26(1):e50715. doi:10.2196/50715
  5. Alowais, S. A., Alghamdi, S. S., Alsuhebany, N., Alqahtani, T., Alshaya, A. I., Almohareb, S. N., Aldairem, A., Alrashed, M., Bin Saleh, K., Badreldin, H. A., Al Yami, M. S., Al Harbi, S., & Albekairy, A. M. (2023). Revolutionizing Healthcare: The Role of Artificial Intelligence in Clinical Practice. BMC Medical Education, 23(1):689. doi:10.1186/s12909-023-04698-z
  6. Amugongo, L. M., Kriebitz, A., Boch, A., & Lütge, C. (2025). Operationalising AI Ethics Through the Agile Software Development Lifecycle: A Case Study of AI-Enabled Mobile Health Applications. AI and Ethics, 5(1):227–44. doi:10.1007/s43681-023-00331-3
  7. Arora, S., Huda, R. K., Verma, S., Khetan, M., & Sangwan, R. K. (2024). Challenges, Barriers, and Facilitators in Telemedicine Implementation in India: A Scoping Review. Cureus Journal of Medical Science, 16(8): e67388. doi:10.7759/cureus.67388
  8. Ayaz, E. B. (2025). Dijital Teknolojiler ve Mahremiyet Bağlamında Kişisel Sağlık Verilerinin Korunması. Türkiye Medya Akademisi Dergisi, (9):19–36. doi:10.5281/zenodo.14933897

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Sosyal Hizmet Uygulaması, Sosyal Hizmetler (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

22 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

27 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 27

Kaynak Göster

APA
Durmuş Şenyapar, H. N. (2026). Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 14(27), 31-48. https://doi.org/10.46218/tshd.1741289
AMA
1.Durmuş Şenyapar HN. Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2026;14(27):31-48. doi:10.46218/tshd.1741289
Chicago
Durmuş Şenyapar, Hafize Nurgül. 2026. “Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları”. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 14 (27): 31-48. https://doi.org/10.46218/tshd.1741289.
EndNote
Durmuş Şenyapar HN (01 Haziran 2026) Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 14 27 31–48.
IEEE
[1]H. N. Durmuş Şenyapar, “Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları”, Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, c. 14, sy 27, ss. 31–48, Haz. 2026, doi: 10.46218/tshd.1741289.
ISNAD
Durmuş Şenyapar, Hafize Nurgül. “Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları”. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi 14/27 (01 Haziran 2026): 31-48. https://doi.org/10.46218/tshd.1741289.
JAMA
1.Durmuş Şenyapar HN. Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 2026;14:31–48.
MLA
Durmuş Şenyapar, Hafize Nurgül. “Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları”. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, c. 14, sy 27, Haziran 2026, ss. 31-48, doi:10.46218/tshd.1741289.
Vancouver
1.Hafize Nurgül Durmuş Şenyapar. Tıbbi Sosyal Hizmette Dijitalleşme: Erişim Eşitliği, Etik ve Hasta Hakları. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi. 01 Haziran 2026;14(27):31-48. doi:10.46218/tshd.1741289