ÇOCUK PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNDE SOSYAL HİZMET BİRİMİNİN ROLÜ: ÜNİVERSİTE HASTANESİ DENEYİMİ

Öz

Bu çalışma, bir üniversite hastanesinin çocuk ve ergen ruh sağlığı polikliniğine başvuran hastalarda sosyal hizmet biriminin rolünü ve çocuk psikiyatrisi ile sosyal hizmet arasındaki mesleki iş birliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Geriye dönük ve tanımlayıcı nitelikteki araştırma, 1 Ocak 2023 – 1 Haziran 2025 tarihleri arasında sosyal hizmet birimine yönlendirilen 108 çocuğa ait dosya kayıtlarının incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Sosyodemografik veriler, psikiyatrik tanılar, yönlendirilme nedenleri ve uygulanan sosyal hizmet müdahaleleri değerlendirilmiştir. Bulgulara göre hastaların cinsiyet dağılımı eşit olup (n=54 kız, n=54 erkek), en sık görülen psikiyatrik tanı %36,1 oranıyla Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’dur. Sosyal hizmet birimine yönlendirme nedenleri arasında ilk sırada ihmal ve istismar şüphesi (%20,4) yer alırken, bunu sağlık tedbiri uygulamaları (%19,4) ve aile içi problemler (%16,7) izlemiştir. Sosyal hizmet uzmanları tarafından en sık uygulanan müdahaleler ise Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne bildirim (%29,6), aile danışmanlığı ve izlem (%25,0) ile sağlık tedbiri takibidir (%19,4). Bulgular, sosyal hizmetin yalnızca destekleyici değil aynı zamanda koruyucu, önleyici ve izlem temelli bir işlev üstlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak sosyal hizmet uzmanlarının çocuk ve ergen ruh sağlığı hizmetlerinde multidisipliner ekibin önemli bir bileşeni olduğu özellikle risk altındaki çocukların tespiti, korunması ve ailelerin güçlendirilmesinde kritik bir rol oynadığı belirlenmiştir. Bu iş birliğinin güçlendirilmesi hizmetlerin etkinliğini artırarak çocukların bütüncül iyilik hâline katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı
• Sosyal Hizmet
• Psikososyal

THE ROLE OF SOCIAL WORK UNIT IN A CHILD PSYCHIATRY OUTPATIENT CLINIC: A UNIVERSITY HOSPITAL EXPERIENCE

Öz

This study aims to highlight the role of the social work unit and the professional collaboration between social work and child psychiatry in patients admitted to a university hospital’s child and adolescent psychiatry outpatient clinic. This retrospective and descriptive study was conducted by reviewing medical records of 108 children who were referred to the social work unit between January 1, 2023, and June 1, 2025. Sociodemographic characteristics, psychiatric diagnoses, reasons for referral, and social work interventions were examined. Findings showed that the gender distribution of the patients was equal (n=54 females, n=54 males), and the most common psychiatric diagnosis was Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (36.1%). The primary reason for referral to the social work unit was suspicion of neglect and abuse (20.4%), followed by protective helath measure procedures (19.4%) and family related problems (16.7%). The most frequently implemented interventions by social workers included official reporting to the Provincial Directorate of Social Services (29.6%), family counseling and follow-up (25.0%), and monitoring of protective health measures (19.4%). These results indicate that social workers undertake not only supportive but also protective, preventive, and follow-up-oriented roles in child mental health services. In conclusion, social workers constitute an essential component of the multidisciplinary team in child and adolescent mental health services. They play a critical role in identifying and protecting at-risk children and supporting family functioning. Strengthening this collaboration is expected to enhance service effectiveness and contribute to the holistic well-being of children. Anahtar Kelimeler: Child and Adolescent Psychiatry, Social Work, Psychosocial

Anahtar Kelimeler

• Child and Adolescent Psychiatry
• Social Work
• Psychosocial

Kaynakça

1. Akdağ, B. (2023). Sağlık tedbiri kapsamındaki çocukların çocuk psikiyatri perspektifinden değerlendirilmesi: Bir ilçe örneklemi. Current Perspectives in Social Sciences, 27(2), 152-159. https://doi.org/10.5152/JSSI.2022.22372
2. Bardak, Ş., Berksoy, E., Gökalp, G., Nalbant, T., Demir, Ş., Demir, G., İnan, A., & Anıl, M. (2021). Çocuk Acil Servisinde Sosyal Hizmet Uzmanı Desteğinin Analizi: Tek Merkezli Tanımlayıcı Çalışma. İzmir Tepecik Eğitim Hastanesi Dergisi, 31(2), 203-208. https://doi.org/10.5222/terh.2021.66487
3. Bradley, R. H., & Corwyn, R. F. (2002). Socioeconomic status and child development. Annual review of psychology, 53(2002), 371-399. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.53.100901.135233
4. Conger, R. D., Conger, K. J., & Martin, M. J. (2010). Socioeconomic Status, Family Processes,and Individual Development. Journal of Marriage and Family, 72(3), 685-704. https://doi.org/10.1111/j.1741-3737.2010.00725.x
5. Fraser, M. W., Day, S. H., Galinsky, M. J., Hodges, V. G., & Smokowski, P. R. (2004). Conduct Problems and Peer Rejection in Childhood: A Randomized Trial of the Making Choices and Strong Families Programs. Research on Social Work Practice, 14(5), 313-324. https://doi.org/10.1177/1049731503257884
6. Global Definition of Social Work – International Federation of Social Workers. Erişim tarihi:10 Mart 2026, https://www.ifsw.org/what-is-social-work/global-definition-of-social-work/
7. Grant, D. M., & Toh, J. S. (2017). Medical social work positions: BSW or MSW? Social Work in Health Care, 56(4), 215-226. https://doi.org/10.1080/00981389.2016.1265633
8. Güller, B., & Yaylacı, F. (2022). Sağlık tedbiri nedeniyle takip edilen çocuk ve ergenlerin sosyo-demografik ve klinik özellikleri. Turkish Journal of Child and Adolescent Mental Health, 29(2), 67-74. https://doi.org/10.4274/tjcamh.galenos.2021.38257

9. Karadağ, F. (2023). RUHSAL ve DAVRANIŞSAL SORUNLARI OLAN ÇOCUKLARDA OKUL ZİYARETLERİ VE OKUL SOSYAL HİZMETİ UYGULAMALARI. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, (21), 72-88. https://doi.org/10.46218/tshd.1228909
10. Karagöz, D. (2022). Investigation of Clinical Characteristics of Children and Adolescents Followed under Health Precaution. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 14 (Suppl. 1), 268-277. https://doi.org/10.18863/pgy.1167774
11. Kul, M., Dağ, P., Akdağ, B., & Kul, G. C. (2023). Sağlık Tedbiri Uygulaması Kapsamında Takip Edilen Çocuk ve Ergenlerin Psikososyal Değerlendirme Sonuçları. Adli Tıp Bülteni, 28(3), 267-272. https://doi.org/10.17986/blm.1657
12. Nasıroğlu, S. (2017). Sağlık tedbiri alınan çocuk ve ergenlerin ruhsal açıdan değerlendirilmesi. Cukurova Medical Journal, 42(3), 484-489. https://doi.org/10.17826/cutf.296421
13. Obeid, S., Al Karaki, G., Haddad, C., Sacre, H., Soufia, M., Hallit, R., Salameh, P., & Hallit, S. (2021). Association between parental divorce and mental health outcomes among Lebanese adolescents: Results of a national study. BMC Pediatrics, 21(1), 455. https://doi.org/10.1186/s12887-021-02926-3
14. Ohan, J. L., & Visser, T. A. W. (2009). Why Is There a Gender Gap in Children Presenting for Attention Deficit/Hyperactivity Disorder Services? Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 38(5), 650-660. https://doi.org/10.1080/15374410903103627
15. Oral, M., & Tuncay, T. (2012). RUH SAĞLIĞI ALANINDA SOSYAL HİZMET UZMANLARININ ROL VE SORUMLULUKLARI. Toplum ve Sosyal Hizmet, 23(2), 93-114.
16. Patel, V., Flisher, A. J., Hetrick, S., & McGorry, P. (2007). Mental health of young people: A global public-health challenge. The lancet, 369(9569), 1302-1313. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(07)60368-7
17. Polanczyk, G. V., Salum, G. A., Sugaya, L. S., Caye, A., & Rohde, L. A. (2015). Annual Research Review: A meta‐analysis of the worldwide prevalence of mental disorders in children and adolescents. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 56(3), 345-365. https://doi.org/10.1111/jcpp.12381
18. Reiss, F. (2013). Socioeconomic inequalities and mental health problems in children and adolescents: A systematic review. Social science & medicine, 90, 24-31. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2013.04.026
19. Tarasenko, A., Josy, G., Minnis, H., Hall, J., Danese, A., Lau, J. Y., Cortese, S., Stringaris, A., Redlich, C., & Ougrin, D. (2025). Mental health of children and young people in the WHO Europe region. The Lancet Regional Health–Europe, 57. https://doi.org/10.1016/j.lanepe.2025.101459
20. Türkiye Tıbbi Sosyal Hizmet Uygulama Yönergesi, T.C. Sağlık Bakanlığı, Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü; Ankara (2011).
21. Young, S., Adamo, N., Ásgeirsdóttir, B. B., Branney, P., Beckett, M., Colley, W., Cubbin, S., Deeley, Q., Farrag, E., Gudjonsson, G., Hill, P., Hollingdale, J., Kilic, O., Lloyd, T., Mason, P., Paliokosta, E., Perecherla, S., Sedgwick, J., Skirrow, C., … Woodhouse, E. (2020). Females with ADHD: An expert consensus statement taking a lifespan approach providing guidance for the identification and treatment of attention-deficit/ hyperactivity disorder in girls and women. BMC Psychiatry, 20(1), 404. https://doi.org/10.1186/s12888-020-02707-9