TUTUKLU VE HÜKÜMLÜLERİN SAĞLIK HİZMET SUNUMUNA İLİŞKİN TEDAVİ TALEPLERİNİN VE ŞİKÂYETLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Temel insan hakları içinde sağlık hakkı, yaşama hakkıyla olan organik ilişkisi nedeniyle önemli bir yere sahiptir. Bireyin en temel hakkı olan yaşama hakkı, bir yandan sağlığın korunması ile diğer yandan da sağlık hizmetlerinden yararlanma ile doğrudan ilgilidir. Tüm bireylerin sağlık hakkından faydalanmasının yanında örselenebilir grupların sağlığının korunması ve sağlık hizmetine erişim boyutu, ele alınması gereken önemli bir alan olarak karşımıza çıkar. Bu çalışmada, örselenebilir gruplardan olan ceza infaz kurumlarındaki yetişkin hükümlü ve tutukluların sağlık hakkından yararlanma durumlarının, önemli bir hak arama aracı olan başvuru dilekçeleri üzerinden değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu genel hedef doğrultusunda doküman incelemesi yoluyla yapılan bu çalışmada, ceza infaz kurumlarındaki yetişkin hükümlü ve tutukluların sağlık hizmet sunumuna ilişkin tedavi talepleri ve şikâyetleri Sağlık Bakanlığı’na hitaben yazdıkları 723 bireysel başvuru dilekçesi üzerinden içerik, dil ve talepler açısından incelenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Tutuklu
• Hükümlü
• Sağlık hakkı
• Dilekçe
• Hapishane

EVALUATION OF TREATMENT REQUEST AND COMPLAINTS RELATED HEALTH SERVICE PROVISION OF ADULT ATTAINED AND PRISONERS

Öz

In basic human rights, the right to health has an important place due to the organic relationship with the right to life. The right to life, which is the most basic right of the individual, is directly related to the protection of health on the one hand and the utilization of health services on the other. In addition to benefiting from the right to health of all individuals, the protection of the health of vulnerable groups and the dimension of access to health care comes as an important area to be addressed. In this study, it is aimed to evaluate the status of beneficiaries of adult arrested and prisoner in prisons, which are from vulnerable groups, through application petitions which are an important means of seeking a right. In this study, which was conducted through a document review in line with this general objective, treatment requests and complaints related to the health service provision of adult attained and prisoners in prisons were examined in terms of content, language and requests through 723 individual application petitions addressed to the Ministry of Health

Anahtar Kelimeler

• Arrested
• Prisoner
• Health right
• Petition
• Prison

Kaynakça

1. Sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun. (1984, 1 Kasım ). T.C. Resmi Gazete, 18571
2. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Tüzük. (2006). T. C. Resmi Gazete, 10218.
3. Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun. (2004). T. C. Resmi Gazete, 25685.
4. Akın, A. (2007). Toplumsal cinsiyet (gender) ayrımcılığı ve sağlık. Toplum Hekimliği Bülteni, 26(2), 1-9.
5. Akdur, R. (1998). Çağdaş sağlık hizmetleri kavramları, bu kavramlara etki eden dinamikler. Ankara: Ankara Üniversitesi Tıp
6. Fakültesi Antıp A.S. Tıp Kitapları ve Bilimsel Yayınları. Alptekin, K. (2004). Sağlık hakkı ve insan hakları üzerine bir değerlendirme. Tıp Etiği Hukuku Tarihi Dergisi, 12 , (2) , 132-139.
7. Anayurt, Ö. (2001-2002). 1982 Anayasası ve 3071 sayılı kanuna göre dilekçe hakkı. İnsan Hakları Yıllığı, 23-23. 95-128.
8. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü. (2008). Toplumsal cinsiyet eşitliği eylem planı 2008-2013, Ankara: Fersa Ofset.

9. Gemalmaz, M.S. (1996). Turşu fıçısı ya da hasta hakları. Toplum ve Hekim Dergisi, 11, (75-76), 36-39.
10. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etüdleri Enstitüsü. (2004). Türkiye nüfus ve sağlık araştırması, 2003, HÜNEE, Sağlık Bakanlığı
11. AÇSAP Genel Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. Karasar, N. (2003). Bilimsel araştırma yöntemi. 12. Baskı, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
12. Krysik, J.L. ve Finn, J.(2015). Etkili uygulama için sosyal hizmet araştırması. Ankara: Nika Yayınevi.
13. Saruç, S. (2013a). Hasta hakları kurul dosyalarının sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesi ve değerlendirilmesi, Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 24(1), 65-81.
14. Saruç, S. (2013b). Kadın hükümlüler: cezaevi yaşantısı ve tahliye sonrası gereksinimler, (Yayımlanmamış Doktora Tezi).
15. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. Soytürk, S. (2013). Hükümlü ve tutukluların sosyal hizmet gereksinimlerinin değerlendirilmesi: Karaman Mtipi kapalı-açık cezaevi örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
16. TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Daire Başkanlığı.(2005). Dilekçe Hakkı ve TBMM Dilekçe Komisyonu. Ankara: TBMM Basımevi.
17. Türkiye İstatistik Kurumu.(2015). Ceza infaz kurumu istatistikleri, 2015. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2017, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=21547
18. Türkiye İstatistik Kurumu.(2015). Adalet ve seçim istatistikleri. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2017, http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist.
19. Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. 8. Baskı. Ankara: Seçkin Yayıncılık, ss. 77, 127.