Görüş Makalesi

Elektrik'ten Arşiv'e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi

Sayı: 2 29 Haziran 2023
Toplumsal Tarih Akademi Kapak
Toplumsal Tarih Akademi
PDF İndir

Elektrik'ten Arşiv'e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi

Öz

Silahtarağa Elektrik Fabrikası, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne devredilen önemli bir teknolojik mirastır. 1911 yılında kurulan fabrika uzun yıllar boyunca İstanbul'un bir çok kesimine elektrik erişimini mümkün kılmıştır. Bugün Silahtarağa Elektrik Fabrikası bir Enerji Müzesi olarak hayatına devam etmekte, 1911 yılından itibaren tutulan kayıtları ise İstanbul Bilgi Üniversitesi Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi tarafından düzenlenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. S.A.E. Inventaire General (1928).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Görüş Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

11 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

21 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA74HN97LY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Gökçen, A., & Çetin, L. (2023). Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi. Toplumsal Tarih Akademi, 2, 120-123. https://izlik.org/JA74HN97LY
AMA
1.Gökçen A, Çetin L. Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi. TT Akademi. 2023;(2):120-123. https://izlik.org/JA74HN97LY
Chicago
Gökçen, Amed, ve Lütfiye Çetin. 2023. “Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 2: 120-23. https://izlik.org/JA74HN97LY.
EndNote
Gökçen A, Çetin L (01 Haziran 2023) Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi. Toplumsal Tarih Akademi 2 120–123.
IEEE
[1]A. Gökçen ve L. Çetin, “Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi”, TT Akademi, sy 2, ss. 120–123, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74HN97LY
ISNAD
Gökçen, Amed - Çetin, Lütfiye. “Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi”. Toplumsal Tarih Akademi. 2 (01 Haziran 2023): 120-123. https://izlik.org/JA74HN97LY.
JAMA
1.Gökçen A, Çetin L. Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi. TT Akademi. 2023;:120–123.
MLA
Gökçen, Amed, ve Lütfiye Çetin. “Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 2, Haziran 2023, ss. 120-3, https://izlik.org/JA74HN97LY.
Vancouver
1.Amed Gökçen, Lütfiye Çetin. Elektrik’ten Arşiv’e: Silahtarağa Elektrik Fabrikası Arşivi. TT Akademi [Internet]. 01 Haziran 2023;(2):120-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA74HN97LY

Toplumsal Tarih Akademi: Osmanlı-Türkiye Araştırmaları Dergisi'nin 8. Sayısı “Hayvan Tarihi” dosyasıyla yayınlandı. “Hayvan Tarihi” sayısının editörleri Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek-Sever ve İbrahim Can Usta'nın editoryal makalesinin bir kısmını aşağıda paylaşıyoruz. Yazının tam hali ilgili sayıda. 

Hayvan Tarihi: Geçmişi İnsanın Ötesinde Düşünmek ve Yazmak 

Ana akım tarih anlatıları çok uzun süre insanmerkezci bir perspektifle şekillendi ve geçmiş temelde insan ilişkilerinin hikâyesi olarak kurgulandı. Hayvanlar da bu çerçevede mülk, kaynak, sembol ya da insan faaliyetlerinin pasif tamamlayıcıları olarak değerlendirildi. Hayvan tarihi işte bu anlayışı sorgular. Hayvanların deneyimlerini, bedenlerini, davranışlarını, insanlarla karşılaşmalarını ve bu karşılaşmaların yarattığı karşılıklı dönüşümleri araştırma konusu hâline getirerek tarihin yalnızca insanlara ait bir alan olmadığını ileri sürer. 

Hayvan tarihi, insan olmayan hayvanların tarihsel varlıklarını merkeze alan, onların iktisadi, toplumsal, siyasal ve kültürel süreçlerdeki rollerini, insanlarla ve çevreyle kurdukları çok katmanlı ilişkileri inceleyen önemli bir tarihyazımı alanıdır. Bu yaklaşım hayvanları yalnızca toplumların arka planında yer alan unsurlar olarak değil, tarihsel süreçlere etki eden canlı varlıklar olarak ele alır. Böylece emek, savaş, ulaşım, beslenme, kentleşme, sağlık, hukuk, duygulanım ve gündelik yaşam gibi alanlarda hayvanların belirleyici varlığı görünür hâle gelir. 

Hayvan tarihi bu yönüyle diğer tarih yazım biçimlerinden hem epistemolojik hem de ontolojik olarak ayrılır. Epistemolojik açıdan geçmişe dair bilgi üretiminde yalnızca insan belgelerine ve insan bakış açısına dayanmanın sınırlarını gösterir. Arşiv belgeleri, görsel malzemeler, maddi kültür unsurları, veteriner kayıtları, seyahatnameler, edebî metinler ve bilimsel veriler gibi farklı kaynak türlerini birlikte kullanır. Ontolojik açıdan ise insanı tek ve mutlak tarihsel özne olarak kabul eden anlayışı tartışmaya açar. İnsan olmayan varlıkların da tepkileri, uyum stratejileri, direnişleri ve ilişkisel etkileriyle tarihsel süreçlerin parçası olduğunu ortaya koyar. 

Dolayısıyla hayvan tarihi yalnızca geçmişte hayvanların nasıl kullanıldığını anlatan bir alan değildir; aynı zamanda insanlarla diğer canlılar arasındaki güç ilişkilerini, karşılıklı bağımlılık biçimlerini ve birlikte yaşama rejimlerini inceleyen eleştirel bir tarihyazımı yaklaşımıdır. Bu nedenle çevre tarihi, emek tarihi, bilim tarihi, hukuk tarihi, kent tarihi, imparatorluk çalışmaları ve posthümanist düşünceyle yakın ilişki içindedir. Fransız tarihçi Éric Baratay’ın da belirttiği gibi tarihin insanmerkezci tanımı terk edilmeli ve tarih, tüm canlı varlıkları kapsayan bir bilgi alanı olarak yeniden düşünülmelidir. Hayvan tarihi bu çerçevede geçmişi insanın ötesinde yeniden düşünmeye ve yazmaya çağıran dönüştürücü bir araştırma alanı sunar.