İnceleme Makalesi

Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler

Sayı: 2 29 Haziran 2023
Toplumsal Tarih Akademi Kapak
Toplumsal Tarih Akademi
PDF İndir

Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler

Öz

Yazı Peter H. Cristensen, Germany and the Ottoman Railways, Art, Empire, and Infrastructure, New Haven: Yale University Press, 2017 ve Doktor Arhangelos Gavril, Anadolu Osmanlı Demiryolu ve Bağdat Demiryolu Şirket-i Osmaniyesi İdaresi’nin İçyüzü (çev. Baha Coşkun, Fadime Ersin, Hamit Erdem), İstanbul: İstos Yayın, 2021 (1911) kitaplarının incelemesini içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arıkan, Z. “İzmir-Kasaba-Aydın Demiryolu İşçilerinin Bir Muhtırası”, Tarih ve Toplum, cilt 9, sayı 49, 1988, 52-56.
  2. Cristensen, Peter H. Germany and the Ottoman Railways, Art, Empire, and Infrastructure. New Haven: Yale University Press, 2017. 204 Pages. ISBN: 9780300225648
  3. Doktor Arhangelos Gavril, Anadolu Osmanlı Demiryolu ve Bağdat Demiryolu Şirket-i Osmaniyesi İdaresi’nin İçyüzü (çev. Baha Coşkun, Fadime Ersin, Hamit Erdem). İstanbul: İstos Yayın, 2021 [1911]. 352 Sayfa. ISBN: 9786054640775
  4. Earle, E. M. Turkey, the Great Powers, and the Bagdad Railway, a Study in Imperialism (New York: The Macmillan Company, 1924).
  5. Fogel, Robert William. Railroads and American Economic Growth: Essays in Econometric History (Baltimore: John Hopkins Press, 1964).
  6. Hobsbawm, Eric J. Sermaye Çağı, 1848-1875 (Ankara: Dost Yayınevi, 2003), [1975], 54.
  7. Ilitch, Alexander. Le Chemin de fer de Bagdad au point de vue politique, économique et financier, ou l’expansion de l’Allemagne en Orient, (Brüksel: Editeurs Misch & Thron, 1913).
  8. Kaynak, Muhteşem. Demiryolları ve Ekonomik Gelişme XIX. Yüzyıl Deneyimi (Basılmamış Doktora Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi, 1982).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

21 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

21 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA75RC77NP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Kaya, A. Y. (2023). Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler. Toplumsal Tarih Akademi, 2, 128-133. https://izlik.org/JA75RC77NP
AMA
1.Kaya AY. Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler. TT Akademi. 2023;(2):128-133. https://izlik.org/JA75RC77NP
Chicago
Kaya, Alp Yücel. 2023. “Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 2: 128-33. https://izlik.org/JA75RC77NP.
EndNote
Kaya AY (01 Haziran 2023) Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler. Toplumsal Tarih Akademi 2 128–133.
IEEE
[1]A. Y. Kaya, “Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler”, TT Akademi, sy 2, ss. 128–133, Haz. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75RC77NP
ISNAD
Kaya, Alp Yücel. “Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler”. Toplumsal Tarih Akademi. 2 (01 Haziran 2023): 128-133. https://izlik.org/JA75RC77NP.
JAMA
1.Kaya AY. Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler. TT Akademi. 2023;:128–133.
MLA
Kaya, Alp Yücel. “Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 2, Haziran 2023, ss. 128-33, https://izlik.org/JA75RC77NP.
Vancouver
1.Alp Yücel Kaya. Demiryolları Çalışmalarında Yeni ve Eskimeyen Perspektifler. TT Akademi [Internet]. 01 Haziran 2023;(2):128-33. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75RC77NP

Toplumsal Tarih Akademi: Osmanlı-Türkiye Araştırmaları Dergisi'nin 8. Sayısı “Hayvan Tarihi” dosyasıyla yayınlandı. “Hayvan Tarihi” sayısının editörleri Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek-Sever ve İbrahim Can Usta'nın editoryal makalesinin bir kısmını aşağıda paylaşıyoruz. Yazının tam hali ilgili sayıda. 

Hayvan Tarihi: Geçmişi İnsanın Ötesinde Düşünmek ve Yazmak 

Ana akım tarih anlatıları çok uzun süre insanmerkezci bir perspektifle şekillendi ve geçmiş temelde insan ilişkilerinin hikâyesi olarak kurgulandı. Hayvanlar da bu çerçevede mülk, kaynak, sembol ya da insan faaliyetlerinin pasif tamamlayıcıları olarak değerlendirildi. Hayvan tarihi işte bu anlayışı sorgular. Hayvanların deneyimlerini, bedenlerini, davranışlarını, insanlarla karşılaşmalarını ve bu karşılaşmaların yarattığı karşılıklı dönüşümleri araştırma konusu hâline getirerek tarihin yalnızca insanlara ait bir alan olmadığını ileri sürer. 

Hayvan tarihi, insan olmayan hayvanların tarihsel varlıklarını merkeze alan, onların iktisadi, toplumsal, siyasal ve kültürel süreçlerdeki rollerini, insanlarla ve çevreyle kurdukları çok katmanlı ilişkileri inceleyen önemli bir tarihyazımı alanıdır. Bu yaklaşım hayvanları yalnızca toplumların arka planında yer alan unsurlar olarak değil, tarihsel süreçlere etki eden canlı varlıklar olarak ele alır. Böylece emek, savaş, ulaşım, beslenme, kentleşme, sağlık, hukuk, duygulanım ve gündelik yaşam gibi alanlarda hayvanların belirleyici varlığı görünür hâle gelir. 

Hayvan tarihi bu yönüyle diğer tarih yazım biçimlerinden hem epistemolojik hem de ontolojik olarak ayrılır. Epistemolojik açıdan geçmişe dair bilgi üretiminde yalnızca insan belgelerine ve insan bakış açısına dayanmanın sınırlarını gösterir. Arşiv belgeleri, görsel malzemeler, maddi kültür unsurları, veteriner kayıtları, seyahatnameler, edebî metinler ve bilimsel veriler gibi farklı kaynak türlerini birlikte kullanır. Ontolojik açıdan ise insanı tek ve mutlak tarihsel özne olarak kabul eden anlayışı tartışmaya açar. İnsan olmayan varlıkların da tepkileri, uyum stratejileri, direnişleri ve ilişkisel etkileriyle tarihsel süreçlerin parçası olduğunu ortaya koyar. 

Dolayısıyla hayvan tarihi yalnızca geçmişte hayvanların nasıl kullanıldığını anlatan bir alan değildir; aynı zamanda insanlarla diğer canlılar arasındaki güç ilişkilerini, karşılıklı bağımlılık biçimlerini ve birlikte yaşama rejimlerini inceleyen eleştirel bir tarihyazımı yaklaşımıdır. Bu nedenle çevre tarihi, emek tarihi, bilim tarihi, hukuk tarihi, kent tarihi, imparatorluk çalışmaları ve posthümanist düşünceyle yakın ilişki içindedir. Fransız tarihçi Éric Baratay’ın da belirttiği gibi tarihin insanmerkezci tanımı terk edilmeli ve tarih, tüm canlı varlıkları kapsayan bir bilgi alanı olarak yeniden düşünülmelidir. Hayvan tarihi bu çerçevede geçmişi insanın ötesinde yeniden düşünmeye ve yazmaya çağıran dönüştürücü bir araştırma alanı sunar.