Görüş Makalesi

CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak

Sayı: 3 26 Aralık 2023
Toplumsal Tarih Akademi Kapak
Toplumsal Tarih Akademi
PDF İndir

CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak

Öz

Cumhuriyet Halk Partisi’nin arşivi, önce partinin kurumsallaşmasının bir parçası olarak oluşmuş ve bu çerçevede gelişmiş, daha sonra politik iktidarın geçirdiği değişimlerden doğrudan etkilenmiş, Türkiye'deki diğer parti arşivleri gibi durumu tartışmalı hale gelmiştir. Yine de CHP arşivi Cumhuriyet'in ilk yıllarına ilişkin başvurulması gereken başlıca kaynaklar arasındadır. Bu yazıda öncelikle arşiv kavramı kısaca ele alınacak ardından CHP arşivi bu çerçevede değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bali, Rıfat N. Bir Kıyımın, Bir Talanın Öyküsü: Hurdaya (S)atılan Matbu ve Yazma Eserler, Evrak-ı Metrukeler, Arşivler, İstanbul: Libra Kitap, 2018, 3. Basım.
  2. Bulmer, Martin, yay. haz. Sociological Research Methods: An Introduction, Hampshire: MacMillan, 1984, 2. Basım. Demirel, Yücel ve Osman Zeki Konur. CHP Grup Toplantısı Tutanakları (1923-1924), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2002.
  3. Derrida, Jacques. Mal d’Archive : Une impression freudienne, Paris : Galilée, 1995.
  4. Ertuğrul, Tacettin. “Jacques Derrida’nın ‘Arşiv Humması’”, Arşivcilikte Yeni Yaklaşımlar Yeni Yöntemler, yay. haz. Aslı Davaz ve Birsen Talay Keşoğlu, İstanbul: Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı ile Beykoz Üniversitesi ortak yayını, 2023.
  5. Koçak, Cemil. CHP Genel Sekreterliği (1930-1945), İstanbul: Alfa, 2018.
  6. Naskali, Emine Gürsoy, yay. haz. Demokrat Parti I. Büyük Kongresi 1947 Tutanakları ve Yorumlar, İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2021.
  7. Naskali, Emine Gürsoy ve Yılmaz Yıldırım, yay. haz. Demokrat Parti Grup Tutanakları (1950), Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2021.
  8. Shaughnessy, John J., Eugene B. Zechmeister vd. Research Methods in Psychology, New York: McGraw-Hill, 2012, 9. Basım.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Görüş Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

27 Eylül 2023

Kabul Tarihi

27 Eylül 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA34CB65LH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Erkan, E. (2023). CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak. Toplumsal Tarih Akademi, 3, 146-150. https://izlik.org/JA34CB65LH
AMA
1.Erkan E. CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak. TT Akademi. 2023;(3):146-150. https://izlik.org/JA34CB65LH
Chicago
Erkan, Emre. 2023. “CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 3: 146-50. https://izlik.org/JA34CB65LH.
EndNote
Erkan E (01 Aralık 2023) CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak. Toplumsal Tarih Akademi 3 146–150.
IEEE
[1]E. Erkan, “CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak”, TT Akademi, sy 3, ss. 146–150, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34CB65LH
ISNAD
Erkan, Emre. “CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak”. Toplumsal Tarih Akademi. 3 (01 Aralık 2023): 146-150. https://izlik.org/JA34CB65LH.
JAMA
1.Erkan E. CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak. TT Akademi. 2023;:146–150.
MLA
Erkan, Emre. “CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 3, Aralık 2023, ss. 146-50, https://izlik.org/JA34CB65LH.
Vancouver
1.Emre Erkan. CHP Arşivinin Sundukları ve Sunmadıklarıyla: Arşiv Kuyusundan Sağ Salim Çıkmak. TT Akademi [Internet]. 01 Aralık 2023;(3):146-50. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34CB65LH

Toplumsal Tarih Akademi: Osmanlı-Türkiye Araştırmaları Dergisi'nin 8. Sayısı “Hayvan Tarihi” dosyasıyla yayınlandı. “Hayvan Tarihi” sayısının editörleri Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek-Sever ve İbrahim Can Usta'nın editoryal makalesinin bir kısmını aşağıda paylaşıyoruz. Yazının tam hali ilgili sayıda. 

Hayvan Tarihi: Geçmişi İnsanın Ötesinde Düşünmek ve Yazmak 

Ana akım tarih anlatıları çok uzun süre insanmerkezci bir perspektifle şekillendi ve geçmiş temelde insan ilişkilerinin hikâyesi olarak kurgulandı. Hayvanlar da bu çerçevede mülk, kaynak, sembol ya da insan faaliyetlerinin pasif tamamlayıcıları olarak değerlendirildi. Hayvan tarihi işte bu anlayışı sorgular. Hayvanların deneyimlerini, bedenlerini, davranışlarını, insanlarla karşılaşmalarını ve bu karşılaşmaların yarattığı karşılıklı dönüşümleri araştırma konusu hâline getirerek tarihin yalnızca insanlara ait bir alan olmadığını ileri sürer. 

Hayvan tarihi, insan olmayan hayvanların tarihsel varlıklarını merkeze alan, onların iktisadi, toplumsal, siyasal ve kültürel süreçlerdeki rollerini, insanlarla ve çevreyle kurdukları çok katmanlı ilişkileri inceleyen önemli bir tarihyazımı alanıdır. Bu yaklaşım hayvanları yalnızca toplumların arka planında yer alan unsurlar olarak değil, tarihsel süreçlere etki eden canlı varlıklar olarak ele alır. Böylece emek, savaş, ulaşım, beslenme, kentleşme, sağlık, hukuk, duygulanım ve gündelik yaşam gibi alanlarda hayvanların belirleyici varlığı görünür hâle gelir. 

Hayvan tarihi bu yönüyle diğer tarih yazım biçimlerinden hem epistemolojik hem de ontolojik olarak ayrılır. Epistemolojik açıdan geçmişe dair bilgi üretiminde yalnızca insan belgelerine ve insan bakış açısına dayanmanın sınırlarını gösterir. Arşiv belgeleri, görsel malzemeler, maddi kültür unsurları, veteriner kayıtları, seyahatnameler, edebî metinler ve bilimsel veriler gibi farklı kaynak türlerini birlikte kullanır. Ontolojik açıdan ise insanı tek ve mutlak tarihsel özne olarak kabul eden anlayışı tartışmaya açar. İnsan olmayan varlıkların da tepkileri, uyum stratejileri, direnişleri ve ilişkisel etkileriyle tarihsel süreçlerin parçası olduğunu ortaya koyar. 

Dolayısıyla hayvan tarihi yalnızca geçmişte hayvanların nasıl kullanıldığını anlatan bir alan değildir; aynı zamanda insanlarla diğer canlılar arasındaki güç ilişkilerini, karşılıklı bağımlılık biçimlerini ve birlikte yaşama rejimlerini inceleyen eleştirel bir tarihyazımı yaklaşımıdır. Bu nedenle çevre tarihi, emek tarihi, bilim tarihi, hukuk tarihi, kent tarihi, imparatorluk çalışmaları ve posthümanist düşünceyle yakın ilişki içindedir. Fransız tarihçi Éric Baratay’ın da belirttiği gibi tarihin insanmerkezci tanımı terk edilmeli ve tarih, tüm canlı varlıkları kapsayan bir bilgi alanı olarak yeniden düşünülmelidir. Hayvan tarihi bu çerçevede geçmişi insanın ötesinde yeniden düşünmeye ve yazmaya çağıran dönüştürücü bir araştırma alanı sunar.