Öz
Türkiye Cumhuriyeti’nin bir asırlık tarihini yüz nesne ile alternatif bir şekilde anlatmayı hedefleyen “100Sene100Nesne Çevrimiçi Ansiklopedi Projesi” 2021 yılının başında başladı ve iki yıldan uzun süren bir çalışmanın sonunda, Cumhuriyetin yüzüncü yılında tamamlanarak kamuoyunun dikkatine sunuldu. Günümüzün dijital dünyasına uygun olarak yazılar öncelikle bir web sitesi üzerinden yayınlandı; böylelikle zengin görsel malzemeye de yer verilebildi ve yazılarda yer alan çok çeşitli kaynaklara erişim imkanından da bolca yararlanıldı. Ancak bunun ötesinde, kalıcı olması amacıyla kitap olarak da yayınlandı ve görme engelliler başta olmak üzere yazıları dinlemeyi tercih edecekler için de seslendirildi. 100Sene100Nesne ansiklopedi çalışması, her ne kadar adı ansiklopedi olsa da şimdiye kadar alıştığımız ansiklopedilerden oldukça farklı. Burada, merkezde nesneler duruyor ve Türkiye’nin toplumsal tarihi bu nesnelerin tanıklıkları dolayımıyla anlatılıyor. Ortaya çıkan tarih anlatısının odağında tarihsel dönemler, büyük olaylar veya ünlü kişiler yerine nesneler var.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
European Endowment for Democracy
Teşekkür
Bu yayın European Endowment for Democracy (EED) katkısıyla hazırlanmıştır. Yayının içeriği EED'nin resmi görüşünü yansıtmaz. Yayında yer alan bilgi ve görüşlerin sorumluluğu yalnızca yazarlara aittir.
Kaynakça
- Bediz Yılmaz ve Esin Gülsen, Yay. Haz. 100 Sene 100 Nesne. İstanbul: Alfa Yayınları, 2023.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Tarihsel Çalışmalar (Diğer) |
| Bölüm | Rapor |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 11 Ekim 2023 |
| Kabul Tarihi | 11 Ekim 2023 |
| Yayımlanma Tarihi | 26 Aralık 2023 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2023 Sayı: 3 |
Kaynak Göster
Hayvan tarihi, geçmiş anlatısına aktif bir unsur olarak hayvanları da dahil etmeyi amaçlayan disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Hayvan tarihçileri, tarih yazımında genellikle arka planda kalan hayvanları merkeze alarak, insan-hayvan ilişkilerinin kültürel, ekonomik, politik ve çevresel boyutlarını inceler. Bu yaklaşım, sadece insanların hayvanlara ne yaptığıyla değil, aynı zamanda hayvanların geçmişte nasıl etkili olduğu ve onların ne şekilde tarihselleştirilebileceği ile ilgilenir; böylece tarih yazımındaki insan-merkezci bakış açısını sorgular. Hayvanların da tarihte özne olabileceği düşüncesi hem tarihsel olaylara daha geniş bir perspektiften bakmayı sağlar hem de günümüzdeki insan-hayvan ilişkilerini anlamak için güçlü bir arka plan sunar.
İnsanların tarihsel süreçlerde yalnız ve yegâne aktör olmadıklarını gösteren hayvan tarihi araştırmaları; tarım, sağlık, sömürgecilik, evcilleştirme, modernite ve şehirleşme gibi pek çok farklı konuyu daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza yardımcı olur. İnsanlığın binlerce yıldır yaşadığı dönüşümlerin hayvanlarla kurulan ilişkilerden bağımsız olarak ele alınması tarihsel anlatıların bir hayli eksik kalmasına sebep olmuştur. Hayvan tarihi hayvanların deneyimlerini ve insan ile hayvanın etkileşimlerini tarih yazımına dahil ederek geçmiş anlatısındaki mevcut noksanlıkları giderme potansiyeline sahiptir.
Toplumsal Tarih Akademi dergisinin Haziran 2026 sayısının ana teması hayvan tarihi olarak belirlendi. Bu sayıda Osmanlı ve Türkiye tarihinden insan-hayvan ilişkilerini merkeze alan yazılara yer verilecektir. Hayvanât - Hayvan Tarihi Ağı’nı temsil eden sayı editörleri, yazarlardan yalnızca hayvanları konu edinmelerini değil, hayvanların geçmişte oynadıkları farklı rollere ve türler arası ilişkilere odaklanarak insanlar kadar hayvanları da merkeze alan kapsayıcı bir perspektifin okurların tarihe bakışını nasıl zenginleştirdiğine ışık tutmalarını beklemektedirler.
Yazıların son teslim tarihi 1 Aralık 2025 olarak belirlenmiştir.
Sayı editörleri
Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek Sever, İbrahim Can Usta