Görüş Makalesi

Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi

Sayı: 3 26 Aralık 2023
Toplumsal Tarih Akademi Kapak
Toplumsal Tarih Akademi
PDF İndir

Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi

Öz

Bu yazı, Türk Tarih Kurumu arşivinde yer alan bir Mustafa Kemal Atatürk fotoğrafının ön ve arka yüzleri vasıtasıyla erken Cumhuriyet yıllarında Atatürk fotoğraflarının kimler tarafından hangi vesilelerle çekildiği, bunlardan hangilerinin nerelerde dolaşıma girdiği ve ilerleyen yıllarda bunların arşivlerde nasıl birer belgeye dönüştüğü konularına odaklanıyor.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bayazoğlu, Ümit. “Giz Fotoğrafları”. Albüm Görsel Kültür Dergisi, Mart 1998.
  2. Cumhuriyet Halk Fırkası Kâtibiumumiliğinin F. Teşkilâtına Umumî Tebligatı, Cilt 1: Mayıs 1931’den Birincikânun 1932 Nihayetine Kadar. Ankara: Hakimiyeti Milliye Matbaası, 1933.
  3. Cumhuriyet Halk Fırkası Kâtibiumumiliğinin F. Teşkilâtına Umumî Tebligatı, Cilt 3: Temmuz 1933’ten Birincikânun 1933 Sonuna Kadar. Ankara: Hakimiyeti Millîye Matbaası, 1934.
  4. Cumhuriyet Halk Fırkası Kâtibiumumiliğinin F. Teşkilâtına Umumî Tebligatı, Cilt 4: İkincikânun 1934’ten Haziran 1934 Sonuna Kadar. Ankara: Hakimiyeti Millîye Matbaası, 1934.
  5. Cumhuriyet Halk Fırkası Kâtibiumumiliğinin F. Teşkilâtına Umumî Tebligatı, Cilt 10: İkincikânun 1937’den 30 Haziran 1937 Tarihine Kadar. Ankara: Ulus Basımevi, 1937.
  6. Çetin, İdil. “The backstages of archives: the reverse of photographs”. Archives and Records 43:3, 2022, 221-243.
  7. “Gazinin Zinde Vücudu Bir Çalışma Abidesidir”, Cumhuriyet, 16 Temmuz 1929.
  8. Hakimiyet-i Milliye, 15 Temmuz 1929.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Görüş Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

3 Aralık 2023

Kabul Tarihi

3 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 3

IZ

https://izlik.org/JA33LF37CL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Çetin, İ. (2023). Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi. Toplumsal Tarih Akademi, 3, 142-145. https://izlik.org/JA33LF37CL
AMA
1.Çetin İ. Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi. TT Akademi. 2023;(3):142-145. https://izlik.org/JA33LF37CL
Chicago
Çetin, İdil. 2023. “Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 3: 142-45. https://izlik.org/JA33LF37CL.
EndNote
Çetin İ (01 Aralık 2023) Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi. Toplumsal Tarih Akademi 3 142–145.
IEEE
[1]İ. Çetin, “Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi”, TT Akademi, sy 3, ss. 142–145, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33LF37CL
ISNAD
Çetin, İdil. “Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi”. Toplumsal Tarih Akademi. 3 (01 Aralık 2023): 142-145. https://izlik.org/JA33LF37CL.
JAMA
1.Çetin İ. Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi. TT Akademi. 2023;:142–145.
MLA
Çetin, İdil. “Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 3, Aralık 2023, ss. 142-5, https://izlik.org/JA33LF37CL.
Vancouver
1.İdil Çetin. Arşivden Bir Atatürk Fotoğrafı İnceleme Denemesi. TT Akademi [Internet]. 01 Aralık 2023;(3):142-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA33LF37CL

Toplumsal Tarih Akademi: Osmanlı-Türkiye Araştırmaları Dergisi'nin 8. Sayısı “Hayvan Tarihi” dosyasıyla yayınlandı. “Hayvan Tarihi” sayısının editörleri Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek-Sever ve İbrahim Can Usta'nın editoryal makalesinin bir kısmını aşağıda paylaşıyoruz. Yazının tam hali ilgili sayıda. 

Hayvan Tarihi: Geçmişi İnsanın Ötesinde Düşünmek ve Yazmak 

Ana akım tarih anlatıları çok uzun süre insanmerkezci bir perspektifle şekillendi ve geçmiş temelde insan ilişkilerinin hikâyesi olarak kurgulandı. Hayvanlar da bu çerçevede mülk, kaynak, sembol ya da insan faaliyetlerinin pasif tamamlayıcıları olarak değerlendirildi. Hayvan tarihi işte bu anlayışı sorgular. Hayvanların deneyimlerini, bedenlerini, davranışlarını, insanlarla karşılaşmalarını ve bu karşılaşmaların yarattığı karşılıklı dönüşümleri araştırma konusu hâline getirerek tarihin yalnızca insanlara ait bir alan olmadığını ileri sürer. 

Hayvan tarihi, insan olmayan hayvanların tarihsel varlıklarını merkeze alan, onların iktisadi, toplumsal, siyasal ve kültürel süreçlerdeki rollerini, insanlarla ve çevreyle kurdukları çok katmanlı ilişkileri inceleyen önemli bir tarihyazımı alanıdır. Bu yaklaşım hayvanları yalnızca toplumların arka planında yer alan unsurlar olarak değil, tarihsel süreçlere etki eden canlı varlıklar olarak ele alır. Böylece emek, savaş, ulaşım, beslenme, kentleşme, sağlık, hukuk, duygulanım ve gündelik yaşam gibi alanlarda hayvanların belirleyici varlığı görünür hâle gelir. 

Hayvan tarihi bu yönüyle diğer tarih yazım biçimlerinden hem epistemolojik hem de ontolojik olarak ayrılır. Epistemolojik açıdan geçmişe dair bilgi üretiminde yalnızca insan belgelerine ve insan bakış açısına dayanmanın sınırlarını gösterir. Arşiv belgeleri, görsel malzemeler, maddi kültür unsurları, veteriner kayıtları, seyahatnameler, edebî metinler ve bilimsel veriler gibi farklı kaynak türlerini birlikte kullanır. Ontolojik açıdan ise insanı tek ve mutlak tarihsel özne olarak kabul eden anlayışı tartışmaya açar. İnsan olmayan varlıkların da tepkileri, uyum stratejileri, direnişleri ve ilişkisel etkileriyle tarihsel süreçlerin parçası olduğunu ortaya koyar. 

Dolayısıyla hayvan tarihi yalnızca geçmişte hayvanların nasıl kullanıldığını anlatan bir alan değildir; aynı zamanda insanlarla diğer canlılar arasındaki güç ilişkilerini, karşılıklı bağımlılık biçimlerini ve birlikte yaşama rejimlerini inceleyen eleştirel bir tarihyazımı yaklaşımıdır. Bu nedenle çevre tarihi, emek tarihi, bilim tarihi, hukuk tarihi, kent tarihi, imparatorluk çalışmaları ve posthümanist düşünceyle yakın ilişki içindedir. Fransız tarihçi Éric Baratay’ın da belirttiği gibi tarihin insanmerkezci tanımı terk edilmeli ve tarih, tüm canlı varlıkları kapsayan bir bilgi alanı olarak yeniden düşünülmelidir. Hayvan tarihi bu çerçevede geçmişi insanın ötesinde yeniden düşünmeye ve yazmaya çağıran dönüştürücü bir araştırma alanı sunar.