Araştırma Notu

Tek Sayfalık "Kitap"lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not

Sayı: 4 30 Haziran 2024
Toplumsal Tarih Akademi Kapak
Toplumsal Tarih Akademi
PDF İndir

Tek Sayfalık "Kitap"lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not

Öz

Modernleşme döneminin ve yeni b/ilim, eğitim ve kitap anlayışlarının, ilim-bilgi-telif “problem”lerinden biri haline getirdiği “şerh ve haşiye” tasavvurlarıyla bir düşünce tarihi meselesi olarak uğraşırken önüme gelen meselelerden biri de on küsur telif türünü içine alan şerh ve haşiye metinlerinin, notlarının yazma ve basma kitaplarda nasıl yerleştirilip konumlandırıldığı ve bunların esas metinle ilişkilerinin mantığı ve görsel-şeklî tarafları idi.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Albayrak, Sadık. Son Devir Osmanlı Uleması. 4 cilt. İstanbul: İBB Yayınları, 1996.
  2. Din ve Vatan Tehlikede. Tarihsiz.
  3. el-Hac Osman Nuri, İrşadnâme-i Şeyh Hasan Hilmi, H. 1317.
  4. İnce, Mustafa ve Rukiye Yiğit. “Reform Sürecinde Kadı Âdâbına Dair Bir Risale: İskilipli Müftî ve Müderris Hacı Emin Efendi’nin Tenvîrü’l-Ahkâm’ı”, Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları. 31-32. Bahar-Güz 2021: 91-122.
  5. İsmail Hakkı ve Salih Vasfi. İmtihan Cedveli. İstanbul: İstepan Matbaası, 1312.
  6. Kara, İsmail. İlim Bilmez Tarih Hatırlamaz-Şerh ve Haşiye Meselesine Dair Birkaç Not. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2022.
  7. Karaman, Hayrettin. Mukayeseli İslâm Hukuku [1]. İstanbul: İrfan Yayınları, 1974.
  8. Meşihat Arşivi. Ulema Sicil Dosyaları 1012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Notu

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

29 Haziran 2024

Kabul Tarihi

30 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA75XK75GL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Kara, İ. (2024). Tek Sayfalık "Kitap"lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not. Toplumsal Tarih Akademi, 4, 140-151. https://izlik.org/JA75XK75GL
AMA
1.Kara İ. Tek Sayfalık "Kitap"lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not. TT Akademi. 2024;(4):140-151. https://izlik.org/JA75XK75GL
Chicago
Kara, İsmail. 2024. “Tek Sayfalık ‘Kitap’lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 4: 140-51. https://izlik.org/JA75XK75GL.
EndNote
Kara İ (01 Haziran 2024) Tek Sayfalık "Kitap"lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not. Toplumsal Tarih Akademi 4 140–151.
IEEE
[1]İ. Kara, “Tek Sayfalık ‘Kitap’lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not”, TT Akademi, sy 4, ss. 140–151, Haz. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75XK75GL
ISNAD
Kara, İsmail. “Tek Sayfalık ‘Kitap’lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not”. Toplumsal Tarih Akademi. 4 (01 Haziran 2024): 140-151. https://izlik.org/JA75XK75GL.
JAMA
1.Kara İ. Tek Sayfalık "Kitap"lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not. TT Akademi. 2024;:140–151.
MLA
Kara, İsmail. “Tek Sayfalık ‘Kitap’lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 4, Haziran 2024, ss. 140-51, https://izlik.org/JA75XK75GL.
Vancouver
1.İsmail Kara. Tek Sayfalık "Kitap"lar ve Medrese Eğitim Sistemiyle İrtibatları Üzerine Birkaç Not. TT Akademi [Internet]. 01 Haziran 2024;(4):140-51. Erişim adresi: https://izlik.org/JA75XK75GL

Toplumsal Tarih Akademi: Osmanlı-Türkiye Araştırmaları Dergisi'nin 8. Sayısı “Hayvan Tarihi” dosyasıyla yayınlandı. “Hayvan Tarihi” sayısının editörleri Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek-Sever ve İbrahim Can Usta'nın editoryal makalesinin bir kısmını aşağıda paylaşıyoruz. Yazının tam hali ilgili sayıda. 

Hayvan Tarihi: Geçmişi İnsanın Ötesinde Düşünmek ve Yazmak 

Ana akım tarih anlatıları çok uzun süre insanmerkezci bir perspektifle şekillendi ve geçmiş temelde insan ilişkilerinin hikâyesi olarak kurgulandı. Hayvanlar da bu çerçevede mülk, kaynak, sembol ya da insan faaliyetlerinin pasif tamamlayıcıları olarak değerlendirildi. Hayvan tarihi işte bu anlayışı sorgular. Hayvanların deneyimlerini, bedenlerini, davranışlarını, insanlarla karşılaşmalarını ve bu karşılaşmaların yarattığı karşılıklı dönüşümleri araştırma konusu hâline getirerek tarihin yalnızca insanlara ait bir alan olmadığını ileri sürer. 

Hayvan tarihi, insan olmayan hayvanların tarihsel varlıklarını merkeze alan, onların iktisadi, toplumsal, siyasal ve kültürel süreçlerdeki rollerini, insanlarla ve çevreyle kurdukları çok katmanlı ilişkileri inceleyen önemli bir tarihyazımı alanıdır. Bu yaklaşım hayvanları yalnızca toplumların arka planında yer alan unsurlar olarak değil, tarihsel süreçlere etki eden canlı varlıklar olarak ele alır. Böylece emek, savaş, ulaşım, beslenme, kentleşme, sağlık, hukuk, duygulanım ve gündelik yaşam gibi alanlarda hayvanların belirleyici varlığı görünür hâle gelir. 

Hayvan tarihi bu yönüyle diğer tarih yazım biçimlerinden hem epistemolojik hem de ontolojik olarak ayrılır. Epistemolojik açıdan geçmişe dair bilgi üretiminde yalnızca insan belgelerine ve insan bakış açısına dayanmanın sınırlarını gösterir. Arşiv belgeleri, görsel malzemeler, maddi kültür unsurları, veteriner kayıtları, seyahatnameler, edebî metinler ve bilimsel veriler gibi farklı kaynak türlerini birlikte kullanır. Ontolojik açıdan ise insanı tek ve mutlak tarihsel özne olarak kabul eden anlayışı tartışmaya açar. İnsan olmayan varlıkların da tepkileri, uyum stratejileri, direnişleri ve ilişkisel etkileriyle tarihsel süreçlerin parçası olduğunu ortaya koyar. 

Dolayısıyla hayvan tarihi yalnızca geçmişte hayvanların nasıl kullanıldığını anlatan bir alan değildir; aynı zamanda insanlarla diğer canlılar arasındaki güç ilişkilerini, karşılıklı bağımlılık biçimlerini ve birlikte yaşama rejimlerini inceleyen eleştirel bir tarihyazımı yaklaşımıdır. Bu nedenle çevre tarihi, emek tarihi, bilim tarihi, hukuk tarihi, kent tarihi, imparatorluk çalışmaları ve posthümanist düşünceyle yakın ilişki içindedir. Fransız tarihçi Éric Baratay’ın da belirttiği gibi tarihin insanmerkezci tanımı terk edilmeli ve tarih, tüm canlı varlıkları kapsayan bir bilgi alanı olarak yeniden düşünülmelidir. Hayvan tarihi bu çerçevede geçmişi insanın ötesinde yeniden düşünmeye ve yazmaya çağıran dönüştürücü bir araştırma alanı sunar.