Öz
Amerikan misyonerlerinin 1830 yılında ilk defa Antep’e gelişlerinden sadece 46 yıl sonra, 1876 da Antep, Amerikan misyonerlerinin Osmanlı topraklarındaki üçüncü koleji olacak Antep Amerikan Koleji`ne (Merkez Türkiye Koleji, Central Turkey College) ev sahipliği yapmak için gün sayıyordu. Oysaki 1847 yılında American Board tarafından şehre yerleşmek üzere görevlendirilen iki Amerikan misyoneri şehirden müslüman ve gregoryen Ermeni nüfusun ortak kararlılığı ile kovulmuştu. Aradan geçen kısa sürede Antep Ermenilerinin önemli bir Protestan nüfusa dönüşmesi ve şehirde Amerikan misyoner varlığının talep edilir hale gelişi, Amerikan misyonerlerinin ne kadar inatçı ve azimli olduğuna işaret etmektedir. Misyonerler, özellikle Ermeni toplumu ile yakın ilişkiler kurmuş ve onların eğitim seviyesini yükseltmeyi hedeflemişlerdir. Bu süreçte, Ermeni kimliğinin şekillenmesinde ve ulus bilincinin gelişmesinde önemli rol oynamışlardır. Ancak, misyonerlerin faaliyetleri aynı zamanda oryantalist bir bakış açısını da yansıtmaktadır. Yazıda, misyonerlerin ürettiği yazılı ve görsel belgeler üzerinden Antep'teki Ermeni toplumu ile ilişkileri analiz edilmekte ve misyonerlerin bölgedeki etkisi değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Amerikan Misyonerleri Antep Antep Amerikan Koleji Antep Ermenileri
Kaynakça
- Kısa makalelerde kaynakça girişi yapılmamaktadır. / No bibliography for short articles.
Öz
Only 46 years after American missionaries first arrived in Antep in 1830, the city was counting down to hosting the Antep American College (Central Turkey College) in 1876, which would become the third American missionary college in Ottoman lands. Yet in 1847, two American missionaries assigned by the American Board to settle in the city had been expelled through the joint decision of the Muslim and Gregorian Armenian populations. Within this relatively short period, the transformation of Antep Armenians into a significant Protestant population and the emergence of a demand for an American missionary presence in the city point to the persistence and determination of American missionaries. The missionaries established particularly close relations with the Armenian community and aimed to raise their level of education. In this process, they played an important role in the shaping of Armenian identity and the development of national consciousness. However, missionary activities also reflected an orientalist perspective. This article analyzes the relationships between the Armenian community in Antep and American missionaries through written and visual sources produced by the missionaries and evaluates the impact of missionary activity in the region.
Anahtar Kelimeler
American missionaries Antep Antep American College Armenians of Antep
Kaynakça
- Kısa makalelerde kaynakça girişi yapılmamaktadır. / No bibliography for short articles.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İmparatorluk, Emperyalizm ve Sömürgecilik Tarihi, Tarihsel Çalışmalar (Diğer) |
| Bölüm | Görüş Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 14 Aralık 2024 |
| Kabul Tarihi | 11 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Sayı: 7 |
Kaynak Göster
Hayvan tarihi, geçmiş anlatısına aktif bir unsur olarak hayvanları da dahil etmeyi amaçlayan disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Hayvan tarihçileri, tarih yazımında genellikle arka planda kalan hayvanları merkeze alarak, insan-hayvan ilişkilerinin kültürel, ekonomik, politik ve çevresel boyutlarını inceler. Bu yaklaşım, sadece insanların hayvanlara ne yaptığıyla değil, aynı zamanda hayvanların geçmişte nasıl etkili olduğu ve onların ne şekilde tarihselleştirilebileceği ile ilgilenir; böylece tarih yazımındaki insan-merkezci bakış açısını sorgular. Hayvanların da tarihte özne olabileceği düşüncesi hem tarihsel olaylara daha geniş bir perspektiften bakmayı sağlar hem de günümüzdeki insan-hayvan ilişkilerini anlamak için güçlü bir arka plan sunar.
İnsanların tarihsel süreçlerde yalnız ve yegâne aktör olmadıklarını gösteren hayvan tarihi araştırmaları; tarım, sağlık, sömürgecilik, evcilleştirme, modernite ve şehirleşme gibi pek çok farklı konuyu daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza yardımcı olur. İnsanlığın binlerce yıldır yaşadığı dönüşümlerin hayvanlarla kurulan ilişkilerden bağımsız olarak ele alınması tarihsel anlatıların bir hayli eksik kalmasına sebep olmuştur. Hayvan tarihi hayvanların deneyimlerini ve insan ile hayvanın etkileşimlerini tarih yazımına dahil ederek geçmiş anlatısındaki mevcut noksanlıkları giderme potansiyeline sahiptir.
Toplumsal Tarih Akademi dergisinin Haziran 2026 sayısının ana teması hayvan tarihi olarak belirlendi. Bu sayıda Osmanlı ve Türkiye tarihinden insan-hayvan ilişkilerini merkeze alan yazılara yer verilecektir. Hayvanât - Hayvan Tarihi Ağı’nı temsil eden sayı editörleri, yazarlardan yalnızca hayvanları konu edinmelerini değil, hayvanların geçmişte oynadıkları farklı rollere ve türler arası ilişkilere odaklanarak insanlar kadar hayvanları da merkeze alan kapsayıcı bir perspektifin okurların tarihe bakışını nasıl zenginleştirdiğine ışık tutmalarını beklemektedirler.
Yazıların son teslim tarihi 1 Aralık 2025 olarak belirlenmiştir.
Sayı editörleri
Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek Sever, İbrahim Can Usta