Kitap İncelemesi

Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege

Sayı: 7 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege

Öz

Makro tarih anlatılarında detay olarak kalan veya göz ardı edilen olay, olgu ve aktörlerin yeni veri ve sorularla belli bir bağlam etrafında incelenmesi, Osmanlı tarih yazıcılığına son yıllarda yön veren çalışmaların öne çıkan özelliğidir. Nilay Özok-Gündoğan’ın kitabı, bu türden bir çalışmaya örnektir. Yazar, emirlik/mirlikler tarihi ekseninde araştırmacıların daha çok ilgisini çeken Botan, Soran ve Baban gibi Kürt Mirliklerinin dışında kalan ve nüfuz alanı görece daha küçük olan Palu Mirliğini inceleyerek özgünlük iddiasını en başta ortaya koyuyor. Tabii bu iddia, kitap boyunca inşa edilen kurgu, sorulan sorular ve verilen cevaplarla daha da somutlaşıyor. İçeriğinden önce kitabın kurgusuna bakarsak giriş ve sonuç bölümlerinin yanı sıra okuyucunun olay örgüsünün içinde kaybolmasını engelleyen ara başlıklara sahip üç ana bölümden oluşuyor. Sonunda ise bir kaynakça listesiyle beraber sınırlı içerikte kişi ve terimler sözlüğü, bir ek not ve indeks bulunuyor. Yazar, anlatısını oluştururken ona geniş yorum ve analiz kapısı açacak nitelikte Osmanlı ve İngiliz Arşivleri, döneme dair yayınlanmış belge koleksiyonları ve güncel literatürden faydalanıyor. Ayrıca kitapta sınırlı sayıda olsa da görsel unsur (resim ve harita) ve sayısal veriler (tablolar) mevcuttur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Kısa makalelerde kaynakça girişi yapılmamaktadır. / No bibliography for short articles!

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Kitap İncelemesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

18 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

22 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 7

Kaynak Göster

APA
Dinç, F. (2025). Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege. Toplumsal Tarih Akademi, 7, 211-213. https://izlik.org/JA88SA88BA
AMA
1.Dinç F. Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege. TT Akademi. 2025;(7):211-213. https://izlik.org/JA88SA88BA
Chicago
Dinç, Fasih. 2025. “Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 7: 211-13. https://izlik.org/JA88SA88BA.
EndNote
Dinç F (01 Aralık 2025) Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege. Toplumsal Tarih Akademi 7 211–213.
IEEE
[1]F. Dinç, “Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege”, TT Akademi, sy 7, ss. 211–213, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88SA88BA
ISNAD
Dinç, Fasih. “Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege”. Toplumsal Tarih Akademi. 7 (01 Aralık 2025): 211-213. https://izlik.org/JA88SA88BA.
JAMA
1.Dinç F. Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege. TT Akademi. 2025;:211–213.
MLA
Dinç, Fasih. “Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 7, Aralık 2025, ss. 211-3, https://izlik.org/JA88SA88BA.
Vancouver
1.Fasih Dinç. Nilay Özok-Gündoğan, The Kurdish Nobility in the Ottoman Empire: Loyalty, Autonomy and Privilege. TT Akademi [Internet]. 01 Aralık 2025;(7):211-3. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88SA88BA

Toplumsal Tarih Akademi: Osmanlı-Türkiye Araştırmaları Dergisi'nin 8. Sayısı “Hayvan Tarihi” dosyasıyla yayınlandı. “Hayvan Tarihi” sayısının editörleri Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek-Sever ve İbrahim Can Usta'nın editoryal makalesinin bir kısmını aşağıda paylaşıyoruz. Yazının tam hali ilgili sayıda. 

Hayvan Tarihi: Geçmişi İnsanın Ötesinde Düşünmek ve Yazmak 

Ana akım tarih anlatıları çok uzun süre insanmerkezci bir perspektifle şekillendi ve geçmiş temelde insan ilişkilerinin hikâyesi olarak kurgulandı. Hayvanlar da bu çerçevede mülk, kaynak, sembol ya da insan faaliyetlerinin pasif tamamlayıcıları olarak değerlendirildi. Hayvan tarihi işte bu anlayışı sorgular. Hayvanların deneyimlerini, bedenlerini, davranışlarını, insanlarla karşılaşmalarını ve bu karşılaşmaların yarattığı karşılıklı dönüşümleri araştırma konusu hâline getirerek tarihin yalnızca insanlara ait bir alan olmadığını ileri sürer. 

Hayvan tarihi, insan olmayan hayvanların tarihsel varlıklarını merkeze alan, onların iktisadi, toplumsal, siyasal ve kültürel süreçlerdeki rollerini, insanlarla ve çevreyle kurdukları çok katmanlı ilişkileri inceleyen önemli bir tarihyazımı alanıdır. Bu yaklaşım hayvanları yalnızca toplumların arka planında yer alan unsurlar olarak değil, tarihsel süreçlere etki eden canlı varlıklar olarak ele alır. Böylece emek, savaş, ulaşım, beslenme, kentleşme, sağlık, hukuk, duygulanım ve gündelik yaşam gibi alanlarda hayvanların belirleyici varlığı görünür hâle gelir. 

Hayvan tarihi bu yönüyle diğer tarih yazım biçimlerinden hem epistemolojik hem de ontolojik olarak ayrılır. Epistemolojik açıdan geçmişe dair bilgi üretiminde yalnızca insan belgelerine ve insan bakış açısına dayanmanın sınırlarını gösterir. Arşiv belgeleri, görsel malzemeler, maddi kültür unsurları, veteriner kayıtları, seyahatnameler, edebî metinler ve bilimsel veriler gibi farklı kaynak türlerini birlikte kullanır. Ontolojik açıdan ise insanı tek ve mutlak tarihsel özne olarak kabul eden anlayışı tartışmaya açar. İnsan olmayan varlıkların da tepkileri, uyum stratejileri, direnişleri ve ilişkisel etkileriyle tarihsel süreçlerin parçası olduğunu ortaya koyar. 

Dolayısıyla hayvan tarihi yalnızca geçmişte hayvanların nasıl kullanıldığını anlatan bir alan değildir; aynı zamanda insanlarla diğer canlılar arasındaki güç ilişkilerini, karşılıklı bağımlılık biçimlerini ve birlikte yaşama rejimlerini inceleyen eleştirel bir tarihyazımı yaklaşımıdır. Bu nedenle çevre tarihi, emek tarihi, bilim tarihi, hukuk tarihi, kent tarihi, imparatorluk çalışmaları ve posthümanist düşünceyle yakın ilişki içindedir. Fransız tarihçi Éric Baratay’ın da belirttiği gibi tarihin insanmerkezci tanımı terk edilmeli ve tarih, tüm canlı varlıkları kapsayan bir bilgi alanı olarak yeniden düşünülmelidir. Hayvan tarihi bu çerçevede geçmişi insanın ötesinde yeniden düşünmeye ve yazmaya çağıran dönüştürücü bir araştırma alanı sunar.