Görüş Makalesi

Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi

Sayı: 7 30 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi

Öz

Tarihyazımında haritalar, çoğunlukla metni destekleyen görseller ya da mekânın tarafsız temsilleri olarak ele alınmaktadır. Oysa her harita, belirli bir bakış açısının ve önceliğin ürünüdür. Bu çalışma, haritayı iktidar ilişkilerine gömülü bir süreç olarak gören eleştirel kartografya yaklaşımını merkeze almaktadır. Çalışma, J.B. Harley’in haritanın ideolojik gücüne odaklanan yaklaşımı ile Mark Monmonier’in 'beyaz yalanlar' ve kartografik paradoks vurgusunu birleştirerek; haritaların teknik özelliklerinin tarihsel bağlamla birlikte nasıl bir okumaya tabi tutulabileceğini araştıran bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışmanın kaynağı olan yüksek lisans tezim sürecinde desteğini hiç esirgemeyen Prof. Dr. Gülhan Balsoy'a teşekkürü bir borç bilirim.

Kaynakça

  1. Kısa makalelerde kaynakça girişi yapılmamaktadır. / No bibliography for short articles!

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarihsel Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Görüş Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2025

Kabul Tarihi

16 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 7

Kaynak Göster

APA
Çetin, L. (2025). Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi. Toplumsal Tarih Akademi, 7, 180-185. https://izlik.org/JA66RS33EP
AMA
1.Çetin L. Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi. TT Akademi. 2025;(7):180-185. https://izlik.org/JA66RS33EP
Chicago
Çetin, Lütfiye. 2025. “Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 7: 180-85. https://izlik.org/JA66RS33EP.
EndNote
Çetin L (01 Aralık 2025) Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi. Toplumsal Tarih Akademi 7 180–185.
IEEE
[1]L. Çetin, “Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi”, TT Akademi, sy 7, ss. 180–185, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66RS33EP
ISNAD
Çetin, Lütfiye. “Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi”. Toplumsal Tarih Akademi. 7 (01 Aralık 2025): 180-185. https://izlik.org/JA66RS33EP.
JAMA
1.Çetin L. Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi. TT Akademi. 2025;:180–185.
MLA
Çetin, Lütfiye. “Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi”. Toplumsal Tarih Akademi, sy 7, Aralık 2025, ss. 180-5, https://izlik.org/JA66RS33EP.
Vancouver
1.Lütfiye Çetin. Tarihyazımında Kaynak Olarak Harita: Eleştirel Bir Okuma Önerisi. TT Akademi [Internet]. 01 Aralık 2025;(7):180-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66RS33EP
Toplumsal Tarih Akademi dergisi Hayvan Tarihi sayısı çağrı metni

Hayvan tarihi, geçmiş anlatısına aktif bir unsur olarak hayvanları da dahil etmeyi amaçlayan disiplinler arası bir araştırma alanıdır. Hayvan tarihçileri, tarih yazımında genellikle arka planda kalan hayvanları merkeze alarak, insan-hayvan ilişkilerinin kültürel, ekonomik, politik ve çevresel boyutlarını inceler. Bu yaklaşım, sadece insanların hayvanlara ne yaptığıyla değil, aynı zamanda hayvanların geçmişte nasıl etkili olduğu ve onların ne şekilde tarihselleştirilebileceği ile ilgilenir; böylece tarih yazımındaki insan-merkezci bakış açısını sorgular. Hayvanların da tarihte özne olabileceği düşüncesi hem tarihsel olaylara daha geniş bir perspektiften bakmayı sağlar hem de günümüzdeki insan-hayvan ilişkilerini anlamak için güçlü bir arka plan sunar.

İnsanların tarihsel süreçlerde yalnız ve yegâne aktör olmadıklarını gösteren hayvan tarihi araştırmaları; tarım, sağlık, sömürgecilik, evcilleştirme, modernite ve şehirleşme gibi pek çok farklı konuyu daha bütünlüklü bir şekilde anlamamıza yardımcı olur. İnsanlığın binlerce yıldır yaşadığı dönüşümlerin hayvanlarla kurulan ilişkilerden bağımsız olarak ele alınması tarihsel anlatıların bir hayli eksik kalmasına sebep olmuştur. Hayvan tarihi hayvanların deneyimlerini ve insan ile hayvanın etkileşimlerini tarih yazımına dahil ederek geçmiş anlatısındaki mevcut noksanlıkları giderme potansiyeline sahiptir.

Toplumsal Tarih Akademi dergisinin Haziran 2026 sayısının ana teması hayvan tarihi olarak belirlendi. Bu sayıda Osmanlı ve Türkiye tarihinden insan-hayvan ilişkilerini merkeze alan yazılara yer verilecektir. Hayvanât - Hayvan Tarihi Ağı’nı temsil eden sayı editörleri, yazarlardan yalnızca hayvanları konu edinmelerini değil, hayvanların geçmişte oynadıkları farklı rollere ve türler arası ilişkilere odaklanarak insanlar kadar hayvanları da merkeze alan kapsayıcı bir perspektifin okurların tarihe bakışını nasıl zenginleştirdiğine ışık tutmalarını beklemektedirler.

Yazıların son teslim tarihi 1 Aralık 2025 olarak belirlenmiştir.


Sayı editörleri

Cihangir Gündoğdu, Deniz Dölek Sever, İbrahim Can Usta